پیامبر و اهل بیت علیهم السلام » دعاهاو نمازها » دعاها »

دعا براى حل مشکلات

اهمیّت دعا و یادآورى چند نکته

همان گونه که پیش از این در مقدّمه کتاب گفته شد، دعا بهترین رابطه خلق با خالق و زیباترین شکل نیایش و از مهم ترین عبادات است.

گاه برکات معنوى که از خودِ دعا نصیب دعاکننده مى شود بسیار بیش از حاجاتى است که در دعایش از خداوند بزرگ تقاضا مى کند.

دعا انسان را به خدا نزدیک مى کند و روح او را تلطیف کرده و نشاط روحانى او را افزایش مى دهد؛ امیدِ او را به آینده زیاد کرده، و از سقوط در درّه هولناک یأس و افسردگى رهایى مى بخشد. اضافه بر این، دعا دریچه معرفت اللّه و عشق به خداست.

اینها همه از یکسو؛ از سوى دیگر، تأثیر دعاها در حلّ مشکلات مادّى و معنوى بسیار تجربه شده و به ثبوت رسیده است، و براى آنها که به خداوند و قدرت و لطف و رحمت او ایمان دارند، جاى تردید نمى باشد.

او ما را به دعا کردن دعوت نموده، و اجابت را تضمین فرموده است و بر همین اساس، در روایاتِ معتبرى که از معصومین(علیهم السلام) به ما رسیده دعاهاى زیادى براى حلّ مشکلات معنوى و مادّىِ مؤمنان بیان شده است که اگر همه آنها جمع آورى گردد، کتاب بزرگى را تشکیل مى دهد.

ما، در این مجموعه بخش مهمّى از آن را که در کتب معتبر یافته ایم از نظر خوانندگان عزیز مى گذرانیم و جدّاً از آنها تقاضا مى کنیم به هنگامى که حال دعا و تضرّع به درگاه بارى تعالى به آنها دست داد و مظانّ استجابت دعا فرا رسید، نویسندگان این سطور را نیز فراموش نکنند و به دعاى خیر یاد فرمایند.

قبل از ورود در بیان دعاها یادآورى چند نکته لازم است:

۱ـ گاه مى شود دعاها به اجابت نمى رسد و دعاکنندگان تعجّب مى کنند که با آن همه الحاح و اصرار، عدم اجابت دعا چرا؟ در حالى که وقتى دقّت مى کنیم، مى بینیم شرایط استجابت دعا را فراهم نکرده اند (در زمینه شرایط استجابت دعا، بحثى را در آغاز کتاب داشتیم؛ بار دیگر آن را به دقّت مطالعه فرمایید و به کار بندید).

۲ـ گاه مى شود انسان با تمام وجود، چیزى را از خدا مى طلبد که در واقع آن چیز به زیان اوست ولى خودِ او از آن بى خبر است. در این جا خداوند رحیم خواسته او را برآورده نمى سازد و او را از خطر نجات مى بخشد؛ ولى پاداش دعا را براى او حفظ مى کند!

۳ـ گاه مى شود انسان به محض اجابت دعا، درِ خانه خدا را رها مى کند و در غفلت و بى خبرى فرو مى رود، خداوندِ رحمان و رحیم، اجابت دعایش را به تأخیر مى اندازد، تا بیشتر نیایش کند و درِ خانه او را بیشتر بکوبد تا مشمول عنایات افزون ترى گردد.

۴ـ گاهى برخى از افراد، راه ها و اسبابى را که خداوند براى حلّ مشکلات قرار داده رها مى کنند و بدون تلاش و کوشش براى رفع نیازها و حلّ دشوارى ها، فقط به سراغ دعا مى روند، در حالى که خداوندِ «مسبّب الاسباب» اسبابى را براى رفع مشکلات مادّى و معنوى قرار داده و آنها را گاه در دل طبیعت، گاه در مراجعه به افراد کاردان، و گاه در سایه جدّ و جهد قرار داده است؛ امّا گروهى با «رها ساختن این امور»، در گام نخسین سراغ ادعیه و اذکار مى روند و چون اثرى از اجابت نمى یابند، مأیوس و ناامید، همه را به دیده تردید مى نگرند؛ در حالى که مقصود آنها از طریق تلاش و کوشش و مشورت و مانند آن حاصل مى شد و باید به سراغ آن مى رفتند و همگام با تلاش و کوشش در جهت حلّ مشکلات، باید از این ادعیه نیز بهره مى گرفتند، ولى چنین نکردند و به نتیجه نرسیدند.

۵ـ اعتقاد و ایمان به آثار دعا نیز تأثیر مهمّى در اجابت دعاها دارد. اگر کسى بخواهد با تردید یا براى امتحان این دعاها را بخواند، ممکن است کمتر به مقصود برسد.

به هر حال، هرگز نباید به خاطر تأخیر اجابت دعا ناراحت و نگران باشیم و از پیگیرى خسته شویم و بدانیم همان گونه که دعا به سود ماست، تأخیر در اجابت نیز به نفع ما مى باشد.

با این مقدّمه کوتاه، به اصل سخن بازمى گردیم و در این بخش از کتاب به ذکر قسمتى از دعاهاى پرمحتوا و پرارزش، براى رسیدن به خواسته هاى مادّى و معنوى که از کتب معتبر گرفته شده است اشاره مى کنیم، به ویژه دعاهایى که تأثیر آن در حلّ مشکلات به وسیله بزرگان تجربه شده است.

دعاهایى براى برآمدن حاجات دنیوى و اخروى

در کتاب هاى روایى ما، دعاهاى جالب و ذکرهاى پرمحتوایى آمده که خواندن آنها با توجّه به معانى و محتواى آنها، تأثیر مهمّى در روح و جان انسان مى گذارد و براى حلّ مشکلات مادّى و معنوى بسیار مؤثّر است. بزرگان علما این روایات را در کتب ادعیه و کتب روایى آورده اند؛ از جمله: