اهل بیت علیهم السلام در آیینه شعر و ادب

فضائل اهل بیت در اشعار اوحدی مراغه ای
اوحدى مراغه اى اوحدى مراغه اى (متوفاى 738 هـ  . ق) كه نامش اوحدالدين و تخلص شعرى اش اوحدى است. از شعراى عرفان مشرب و پرآوازه نيمه اول سده هشتم و از مريدان عارف بزرگوار شيخ اوحد الدين كرمانى به شمار مى رفته است. ميركمال الدين حسين طبسى گازرگاهى در مجالس العشّاق خود نگاشته است: ]مطلع جهان شيخ اوحدى، از م…
قاآنى شيرازى
حكيم ميرزا حبيب اللّه (قاآنى) شيرازى (متوفاى 1270 هـ  . ق) از چكامه سرايان بلند آوازه عصر قاجاريه است. وى فرزند ميرزا محمّدعلى (گلشن) شيرازى (متوفاى 1234 هـ  . ق) است هنگامى كه در سن يازده سالگى، پدر را از دست داد و ضمن آن كه با فقر و تنگدستى دست و پنجه نرم مى كرد، به تحصيل علوم متداول زمانه خود پرداخ…
اشعار نبوی امیر خسرو دهلوی
امير خسرو دهلوى امير خسرو دهلوى (متوفاى 725هـ  . ق) به سال 651 هـ. ق در شهر پيتالى از توابع دهلى در خانوده اى اشرافى به دنيا آمد و به سال 725 هـ  . ق در سن 74 سالگى در شهر دهلى بدرود حيات گفت و در كنار مراد روحانى خود نظام الدين اوليا به خاك سپرده شد. او چونان شيخ مصلح الدين شيرازى (متوفاى 691 هـ  .…
مدح اهل بیت (ع)در سروده های ابن یمین
ابن يمين  اميرمحمود ابن يمين فريومَدى (متوفاى 769 هـ  . ق) از شعراى نامدار و مطرح سده هشتم هجرى است. پدرش امير يمين الدين فريومدى معروف به «طغرى» از علما و شعراى مشهور در روزگار سلطان محمّد خدابنده است و از معدود آثارى كه از وى باقى مانده، پيداست كه در شعر و ادب دستى به تمام داشته است. وى اين رباعى را…
مدح رسول الله در سروده های ابوالحسن فراهانی
ابوالحسن فراهانى سيّد ابوالحسن حسينى فراهانى (متوفاى 1028 هـ  . ق به بعد) از دانشمندان بنام علوم عقلى و نقلى و كلامى و ادبى در نيمه اول سده يازدهم هجرى است و «شرح مشكلات ديوان انورى» از تأليفات ارزشمند آن حكيم سخنور است كه به اهتمام استاد مدرس رضوى پس از تنقيح و تصحيح توسط انتشارات دانشگاه تهران چاپ…
كمال الدين مسعود خجندى
شيخ كمال الدين مسعود خجندى متخلّص به كمال و معروف به شيخ كمال از عرفا و شعراى مشهور سده هشتم هجرى است كه وفات او در سومين سال از سده نهم (803 هـ  . ق) اتفاق افتاده است. وى در خجند از شهرهاى ماوراء النّهر به دنيا آمد و از سنين جوانى به شاعرى پرداخت و ديرى نپاييد كه شهرت او از زادگاهش فراتر رفت و غزلي…
اهل بیت در اشعار سنايى غزنوى
حكيم سنايى غزنوى (متوفّاى 545 هـ  . ق) با نام مجدود و كنيه ابوامجد از شاعران گرانمايه و عارفان بلندپايه نيمه اوّل شده ششم هجرى است. وى در اواسط نيمه دوم سده پنجم در غزنين به دنيا آمد و در ايام جوانى به دربار غزنويان راه يافت و به ستايش سلطان مسعود (492ـ509هـ . ق) و پسرش بهرام شاه (511ـ548هـ . ق) پردا…
غزل معروف شهریار در وصف امیرالمؤمنین، علی(ع)+ دستخط
 شعر آیینی یکی از جریان‌های قوی شعری در میان شاعران فارسی‌زبان در کشورهای مختلف است که کنار دیگر جریان‌های قوی شعری مانند شعر اجتماعی به حیات خود ادامه می‌دهد. در این میان میزان قابل توجهی از  این سروده‌ها به آثار شاعران جوانی اختصاص دارد که با مضامین نو و بدیع‌تر تلاش دارند پا جای پای بزرگان خود …
محتشم كاشانى
كمال الدين على محتشم كاشانى (متوفاى 996 هـ  . ق) فرزند خواجه ميراحمد از شعراى پرآوازه سده دهم هجرى است كه در دوره شاه طهماسب اول صفوى (930 ـ 984هـ  . ق) مى زيسته و تركيب بند عاشورايى او در شمار آثار ماندگارى است كه در حافظه تاريخى شعر و ادب ايران براى هميشه مانده و او را به عنوان قافله سالار شعر عاشو…
فضائل اهل بیت در سروده های جیحون یزدی
جيحون يزدى محمّد يزدى متخلّص به (جيحون) و ملقّب به تاج الشعراء (متوفاى 1302هـ. ق)، به سال 1208 هـ  . ش (1250 هـ  . ق) در شهر يزد به دنيا آمد و سرانجام پس از 52 سال سرد و گرم روزگار را چشيدن به سال 1260 هـ  . ش (1302 هـ  . ق) در شهر كرمان بدرود حيات گفت و او را در محلّه خواجه خضر به خاك سپردند كه بعدها…
سعدى شيرازى
شيخ مصلح الدين سعدى شيرازى (متوفاى 691 هـ  . ق) كه يكى از اركان مسلّم شعر فارسى است به قولى در سال 571 هـ  . ق در شيراز به دنيا آمد. وى سى سال از عمر خود را در كسب علوم و معارف سپرى كرد. حدود سى سال ديگر آن را به سير و سياحت و بقيه عمر را در زادگاه خود به عبادت و ارشاد پرداخت و سرانجام به سال 691 هـ  . …
فضائل اهل بیت ع در سروده های آذر بیگدلی قمی
آذر بيگدلى قمى لطفعلى بيگ (آذر) بيگدلى (متوفاى 1195هـ  . ق) از سخنوران چيرهْ دست دوره زنديه است. وى در سال 1123 هـ  . ق در اصفهان به دنيا آمد و سپس همراه خاندان خود به قم هجرت كرد و تحصيلات مقدماتى را در همين شهر سپرى كرد و بعد به اصفهان بازگشت و به خدمت عادل شاه، ابراهيم شاه، شاه اسماعيل و شاه سليمان …
توصیف معراج رسول الله (ص)(خواجه مسعود قمى)
خواجه مسعود قمى خواجه مسعود قمى متخلص به مسعود (متوفاى 890 هـ.ق) از شعراى اواخر دوره تيمورى است. كهن ترين منبعى كه در آن از خواجه مسعود ياد شده تذكره مجالس النّفاس تأليف ميرعلى شيرنوايى است كه شش سال پس از درگذشت وى نگاشته شده است (896 هـ  . ق)1. از تاريخ تولّد او اطّلاعى در دست نيست ولى با دلايل ت…
معراج رسول الله (ص)
ركناى كاشانى حكيم ركن الدين مسعود كاشانى (متوفاى 1066 هـ  . ق) و معروف به حكيم ركنا و متخلّص به «مسيح» و «ركنى» از سخنوران بنام سده يازدهم هجرى است. نصيرا و حكيم قطبا برادران وى اند. نصيرا خواهر طالب آملى (ستى خانم) را به همسرى داشت و چون اين دو فرزندى نداشتند، پس از مرگ طالب آملى دو دختر او را به فرزندى پذي…
مناقب رسول الله(ص) در سرودهای حزین لاهیجی
حزين لاهيجى محمّد على حزين لاهيجى (متوفاى 1180هـ  . ق) از شعراى پرآوازه سده يازدهم هجرى است. وى در سال 1103 هـ  . ق از محضر عارف بزرگوار شيخ خليل اللّه طالقانى استفاده مى كند و همو تخلص (حزين) را براى او انتخاب مى كند. سپس احياء علوم الدين تأليف امام محمّد غزالى و رسايل در معرفت اسطرلاب و شرح چغمينى را از …
مناقب اهل بیت (ع)در سروده های حافظ شیرازی
حافظ شيرازى لسان الغيب خواجه شمس الدين محمّد حافظ شيرازى (متوفاى 791 هـ  . ق) كه هر چه درباره او و شعر او بنويسيم، حق مطلب را نمى توانيم ادا  كرد. در سال تولد او اختلاف است. برخى بر اين باورند كه ولادت او قطعاً پيش از سال 700 هـ  . ق مطابق 1320 م نبوده1، بعضى احتمال داده اند كه از سال 700 تا 725 ه…