اصحاب و شاگردان

ابو عبد الله جدلى
ابو عبداللّه جدلی یکی از شیفتگان اهل‏بیت علیهم‏السلام «ابو عبداللّه جدلی» است. ابو عبداللّه عبد* بن عبد جدلی بجلی ازیاران نزدیک و با وفا و اصحاب سرّ امام علی علیه‏السلام بود. او کوفی شمرده می ‏شد و چون به خاندان جُدیله منسوب بود، جَدلی (جُدلی) شهرت یافت.(۱) از زندگی خصوصی وی گزارشی در دست نیست؛ ولی رجال شناس…
آمنه بنت شرید (همسر عمرو بن حمق)
 آمنه دختر شرید و همسر عمرو بن حمق خزاعی بود.(۱) او یکی از شیرزنانی است که در فصاحت و بلاغت شهرت داشت و به جرم علاقه به امیرالمؤمنین علیه‏السلام در کوفه دستگیر و به دربار معاویه فرستاده شد و مدت دو سال در سیاه چال‏های شام زندانی گردید تا آن که شوهرش- عمرو بن حمق - کشته شد و سر بُریده او را به دربار معاو…
ابو قدامه انصاری
ابوقدامه انصاری از اصحاب پیامبر و مجروح جنگ احد و از شیعیان و مخلصین یاران امیرالمؤمنین علیه‏السلام است که درصفین به شهادت رسید. او از جمله شاهدان داستان غدیر خم است که از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله شنید که امیرالمؤمنین علی علیه‏السلام را به جانشینی خود معرفی کرد و برآن شهادت داد.ابن اثیر و دیگر…
ابو قتاده انصاری (حارث بن ربعی)
 اسم او، حارث و به قولی نعمان یا عمرو است. او فرزند «ربعی بن بَلدَمه انصاری» و مشهور به کنیه ‏اش «ابو قتاده» بود. او از قبیله خزرج و مادرش کبشه دختر «مطهر بن حرام» است. ابو قتاده در زمره اصحاب رسول خدا صلی الله علیه و آله و از شجاعان و دلاوران کم نظیر و افاضل یاران آن حضرت به شمار می آید که به «فارس رسول …
ابوثمامه صائدى
بیشتر منابع از او با نام عمرو  یا عمر و از پدرش به کعب و یا عبداللَّه یاد مى ‏کنند. ابن حزم اندلسى از وى با نام زیاد ابن عمرو بن عریب بن حنظله بن دارم بن عبداللَّه صائدى یاد کرده است.شیخ طوسى وى را انصارى و دیگران صائدى، یداوى یا صاعدى دانسته ‏اند. ابوثمامه از یاران امام على علیه السلام و از دلاوران…
ابان بن تغلب
ابان بن تغلب بن رباح بکری کوفی‏ ابان بن تغلب (وزان تضرب) از آل بکر بن وائل و اهل کوفه است. او که درک محضر حضرت زین العابدین، حضرت باقر، و حضرت صادق علیهم‏السلام را نمود، ثقه‏ ای جلیل القدر، فقیه، قاری [۱] ، لغوی و مقدم در هر فنی بوده است. از مصنفات او کتاب غریب القرآن است. کتاب فضائل و…
خیران خادم
  خیران خادم قراطیسی وی، خادم امام رضا (ع) و از شیعیان مخلص و مؤمنان به ولایت اهل‌بیت (ع) بوده و در کتب رجال، او را جزء اصحاب مخصوص و صاحب سر حضرت رضا، جواد و هادی (ع) برشمرده‌اند. از بعضی روایات برمی‌آید که او وکیل حضرت جواد (ع) نیز بوده است؛ مانند روایتی که حضرت…
ایوب بن نوح
این نوشتار، به معرفی سیمای تابناک یکی از محدثان بزرگ شیعه می‌پردازد که رسالت نقل احادیث امامان را بر دوش می‌کشیده است. دربارۀ تاریخ ولادت او، به طور دقیق نمی‌توان سخن گفت، ولی از راه شناخت امامانی که او یکی از اصحاب آنان بوده و با توجه به استادان و شاگردانش، می‌توان گفت که ایوب بن نوح در اواسط سده دوم ه…
ابو أغر  تمیمی
ابن ابی الحدید، ابو أغر را از اصحاب امیرمؤمنان علیه السلام به شمار آورده که در جنگ صفّین در رکاب آن حضرت مجاهدت کرده است. و این داستان را از او نقل می کند که گفت: من در معرکه صفین ایستاده بودم که «عباس بن ربیعه بن حارث بن عبدالمطلب» در حالی که غرق در سلاح بود و غیر از چشمانش چیزی پیدا نبود از کنار من عبور ک…
یحیى بن ام طویل مطعمى
از خواص یاران امام سجّاد (ع) و یکى از سه نفر یا پنج نفرى بود که چون پس از شهادت امام حسین (ع) تعداد زیادی از خاندان نبوت فاصله گرفتند اما آنها بودند که پابرجا ماندند. امام باقر (ع) درباره وى فرموده: یحیى بن امّ طویل در دفاع از حریم ولایت و امامت اهل بیت (ع) علنى و آشکارا رشادت و پای مردى داشت وهنگامى…
بریده بن خضیب اسلمى
بریده بن حصیب بُرَیدَه بن حُصَیب اَسلَمی، از صحابه پیامبر اکرم(ص) است و در بیشتر غزوات شرکت داشته است. او رئیس قبیله اَسْلَم بن اَفْصی بود و ایمان آوردن او سبب مسلمان شدنِ افراد زیادی از قبیله‌اش شد. نسب نام پدر بریده در بیشتر منابع حُصَیب و در برخی از آثار شیعه[۱] خَضیب ذکر شده است. وی رئیس قبیله اَسْ…
ابو سلیمان مرعشی
 ابوسلیمان مرعشی، از تابعین اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله و از یاران امیرمؤمنان علیه‏السلام بوده که در جنگ نهروان در رکاب آن حضرت مجاهدت کرده است. خطیب بغدادی از «ابو سلیمان» نقل می‏ کند که گفت:... قبل از آغاز جنگ، امیرالمؤمنین به اصحاب فرمود: «لا تبدؤوهم؛ شما آغازگر جنگ نباشید.» تا آن که خوارج شروع به …
عبدالله بن یحیى کاهلى
یاران امام کاظم علیه السلام، عبدالله بن یحیى الکاهلى،عبدالله بن یحیى الکاهلى الکوفى برادر اسحاق هر دو از روات حضرت امام صادق و امام کاظم علیهماالسلام مى‌باشند و عبدالله وجاهت داشت. نزد حضرت کاظم علیه‌السلام و آن حضرت سفارش او را به على بن یقطین کرده بود و به او فرموده بود که ضمانت کن براى من کفالت کاهلى و عی…
احمد بن اسحاق اشعرى قمى
.قمی احمد بن اسحاق اشعری قمی از شخصیت های برجسته و مردان وارسته اهل قم، که سعادت همزمانی چهار امام را داشته است: امام جواد، امام هادی، امام حسن عسکری و حضرت صاحب الامر (ع). او وکیل برجسته عثمان بن سعید عمری (نایب نخستین) در دوران غیبت صغرا در بغداد و نیز یکی از برجسته ترین محدثان شیعه می دانند. د…
محمد بن خالد برقى
برقی راوی احادیث شیعی نامش در کتب اربعه حدیثی شیعه، در سلسله رواتِ بیش از پانصد حدیث، آمده است. کنیه برقی ابن ندیم  کنیه ابوالحسن را نیز برای او ذکر کرده است.تاریخچه هجرت خاندان برقی به قم بعد از اینکه محمدبن علی، جدّ اعلای برقی از مردم کوفه، به دلیل شرکت در قیام زیدبن علی بن الحسین به دستور یوسف بن عمر ث…
ابو شجاع قتبانی (سعید بن یزید حمیری)
بن مزاحم او را «ابوشجاع حمیری» و ابن حجر و ذهبی نام او را «سعیدبن یزید حمیری» و کنیه ‏اش را «ابو شجاع قتبانی» ذکر کرده ‏اند، وی از یاران دنیادیده و بابصیرت امام علی علیه‏السلام بوده است.گروه حمیر به فرماندهی «ذو الکلاع» به صفوف عراقیان حمله کردند ولشکریان علی علیه‏السلام را مورد تهاجم قرار دادند، در این موقعیت «ابو شجا…