کارآمدي؛ فقه پويا يا سنتي؟
 ترديدي نيست كه جهان معاصر با سوداي سلطه بر طبيعت، تمدن و دانشي عظيم پديد آورد كه بر پاية آن، فرهنگ و روابط جديدي در دنياي امروز سامان يافته است. گسترة تحولات ايجاد شده در رويه و جوهر فرهنگ و روابط اجتماعي، به تعارض بعضاً صوري و ظاهري ميان باورهاي سنتي و وضعيت كنوني در جوامع انجاميد و نزاعي شديد بين س…
عوامل پویایی فقه
مقدمه دانش فقه در گسترة فرهنگ و علوم اسلامی, جایگاهی رفیع و منزلتی فخیم داشته و دارد و هماره در نوک پیکان هماوردیهای عالمانه و مغرضانه قرار داشته است دانش‌ فقه‌ در گسترة‌ فرهنگ‌ و علوم‌ اسلامی، جایگاهی‌ رفیع‌ و منزلتی‌ فخیم‌ داشته‌ و دارد و هماره‌ در نوک‌ پیکان‌ هماوردیهای‌ عالمانه‌ و مغرضانه‌ قرار داشته‌ است…
پویایی فقه شیعه
 چکیده فقه امامیه از ویژگی‌هایی برخوردار است که نظیر آن را در کمتر دانشی می‌توان یافت. در میان این شاخصه‌ها سه ویژگی که تا حدودی از گوشه‌ای از سیمای این دانش، پرده برمی‌گیرد؛ یعنی جاودانه‌بودن فقه، فراگیربودن فقه و انعطاف‌پذیری فقه، دارای اهمیت بیشتری می‌باشند.بیان ویژگی‌های مزبور، هر انسان آزاداندیشی را به طرح این پرس…
ادوار فقه شیعه
 اشاره اي كوتاه به برخي از ادوار فقه شيعه: 1ـ دوره تشريع: اين دوره از زمان پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ آغاز مي شود و تا پايان غيبت كبري (329) ادامه مي يابد. و اين دوره علاوه بر معصومان ـ عليهم السلام ـ علماي مذهب هم، به بيان و استنباط احكام مي پرداختند و رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ …
کار آمدی فقه پويا يا فقه سنتي
 ترديدي نيست كه جهان معاصر با سوداي سلطه بر طبيعت، تمدن و دانشي عظيم پديد آورد كه بر پايۀ آن، فرهنگ و روابط جديدي در دنياي امروز سامان يافته است. گسترة تحولات ايجاد شده در رويه و جوهر فرهنگ و روابط اجتماعي، به تعارض بعضاً صوري و ظاهري ميان باورهاي سنتي و وضعيت كنوني در جوامع انجاميد و نزاعي شديد بين س…
مقایسه امامان و فقه شیعه با امامان و فقه اهل سنت
مقايسه امامان اهل بيت (ع) با امامان اهل سنت مانند احمد بن حنبل و مالك بن انس و محمد ابن ادريس شافعي و ابو حنيفه نعمان بن ثابت و قرار دادن آنان در يك رديف بر خلاف احاديث و روايات نبوي است كه از طريق شيعه و سني نقل شده است. زيرا امامان اهل بيت (ع) بر طبق حديث ثقلين و احاديث ديگر عِدل و هم طراز قرآن قر…
تفاوت قياس مطرح در فقه اهل سنت با عقل مطرح در فقه شیعه
 قياس در لغت به معناي تقدير و اندازه گرفتن آمده است، چنان كه كلمه مقياس به معناي مقدار است، و نيز به معناي شباهت آمده است مانند: هذا قياس ذاك، يعني اين شبيه آن است.(1) تعريف قياس در اصطلاح علماي علم اصول فقه كه در استنباط مسائل فقهي به عنوان اصل عقلي به كار مي رود، شباهتي به معناي آن در لغت دارد، شيخ احمد…
تفاوت فقه شيعه با مذهب اهل سنت
 فرقه هاي عمده اي كلامي اهل سنت مانند اشعري، ماتريدي، وهابيت و اهل حديث. و نيز فرقه زيديه نيز از نظر فقهي سني مذهب به شمار مي آيند. در زير به تفاوتهاي فقه شيعه و اهل تسنن اشاره مي‌گردد: 1. اهل سنت از نظر فقهي داراي چهار مذهب مي باشد: الف. مذهب حنفي: كه منسوب به ابو حنيفه است وي در سال 80 هجري به دني…
ابواب فقهي شيعه و مقایسه آن با نظام حقوقی در دانشگاه ها
 تقسيم‌بنديهاي مختلفي از علم فقه در ميان علماء شيعه عنوان گرديده است. يكي از اين تقسيم‌بندي‌ها را محقق حلّي در كتاب شرايع الاسلام انجام داده است كه علاوه بر باب‌بندي، تقسيم بندي كلي را از فقه به دست داده است. استاد شهيد مطهري در مورد تقسيم‌بندي فقه و شيوة تقسيم محقّق حلّي چنين مي نويسد: «... متأسفانه فقه…
فقهاء و کتب فقهی شیعه
 آغاز تدوین و تعلیم فقه در میان شیعیان را می توان درست بعد از رحلت پیامبر اکرم (ص) دانست، و در زمان امام باقر و امام صادق علیهما السلام به اوج شکوفایی خود رسیده، و بعد از آن تا به امروز همچنان دارای رونق و گسترش است. گوشه هائی از حیات فقهی شیعه را در کتاب «موسوعه طبقات الفقهاء» شده است. روش تدوین و ت…
فهرست کتابهای فقهی شیعه با ترتیب الفبا
آیات الاحکام فی تفسیر کلام الملک العلام؛ (للاسترآبادی) آیات الاحکام ؛ قطب الدین راوندی آغاز و انجام سجده یا سجده بر زمین (کتاب) آراء المراجع فی الحج (بالعربیة) الاشعثیات (کتاب) احکام النساء (للشیخ المفید) الاشراف فی عامة فرائض اهل الاسلام (کتاب) الاعلام بما اتفقت علیه الامامیة من الاحکام (کتاب)…
تاریخ علم اصول
تاریخ علم اصول دانشی است که به شکل گیری و سیر تحول و تکامل علم اصول فقه می پردازد. دانش اصول در آغاز به صورت یک سری قواعد کلی فهم قرآن و حدیث از سوی امامان شیعه به خصوص امام باقر(ع) و امام صادق(ع) مطرح شد و توسط شاگردان توسعه یافت، برخی از شاگردان مانند هشام بن حکم، رساله هایی در این دانش تألیف نمودند. اص…
مروری بر تحولات اصول فقه شیعه
از نظر تاریخی علم اصول فقه در ابتدای پیدایش در حوزه‌های اهل سنت رشد سریعتری را شاهد بود. زیرا آنان قبل از شیعه خود را از عصر نص دور دیده و از روایات اهل بیت عصمت و طهارت محروم ساختند، و لذا مشاهده می‌کنیم که دور تصنیف در بین علمای اهل سنّت از اواخر قرن دوم شروع شد و به سرعت گسترش یافت، در حالی که تصن…
کتب اصول فقه شیعه
۱. مختصر التذکرة بأصول الفقه ............... ابو عبدالله محمد بن محمد بن نعمان عکبری بغدادی معروف به شیخ مفید. ۲ . عدة الاصول ............... ابوجعفر محمد بن حسن بن علی طوسی. ۳ . معارج الاصول ............... شیخ نجم الدین ابو القاسم جعفر بن حسن بن یحیی بن سعید هذلی، معروف به محقق حلی. ۴ . مبادی ا…
معرفی بزرگ ترین اثر فقهی شیعه
کتابی مشروح و استدلالی در فقه شیعه، در قرن سیزدهم هجری قمری به زبان عربی. این کتاب، شرح مبسوط کتاب «شرایع الاسلام» علامه محقق حلی متوفی 676 هـ ق، است. نویسنده: شیخ محمدحسن نجفی اصفهانی، معروف به "صاحب جواهر" عالم و فقیه بزرگ شیعه در قرن 13 هـ ق. جواهرالکلام را می توان دائرة المعارف فقهی شیعی نامید زیرا …
منابع اجتهاد در فقه شیعه
منابع و مآخذی که صاحب‌ نظران مسائل اسلامی و کارشناسان علوم دینی یعنی فقها و مجتهدین جامع الشرایط، احکام و قوانین الهی را از آن استنباط و استخراج می‌نمایند، عبارتند از: الف) کتاب؛ ب)‌ سنت؛ ج) اجماع؛ د) عقل. اول: کتاب اولین و مهمترین وسیله فهم و استنباط احکام الهی، کتاب خدا «قرآن» است: «ونزلنا علیک الک…