علوم حدیث شیعه

تحقیق اجمالی در باره کتاب من لایحضره الفقیه
این کتاب تالیف شیخ صدوق ، ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی است که به نوشته ی نجاشی در رجال خود و شیخ طوسی در کتاب الغیبه به دعای امام عصر ولادت یافته است . و صدوق خود ، این موضوع را به نقل از ابوجعفر محمد بن علی الاسود در کتاب کمال الدین و تمام النعمه آورده .[۱] صدوق ، مورد احترام و …
بررسی و تحقیق اجمالی در باره کتاب کافی
کافی، تالیف ثقه الاسلام محمد بن یعقوب کلینی رازی (متوفای ۳۲۹هـ.) است[۱] که کلیه ی علمای رجال،وی را توثیق نموده اند . مثلاً نجاشی درباره اش می نویسد :«اوثق الناس فی الحدیث و اثبتهم» ، موثق ترین و ثابت ترین کسان در حدیث است . همین جمله را علامه حلی و ابن داود تکرار می کنند .از این رو است که به ثقه الاس…
پیشه زمینه و ریشه های کتب اربعه حدیث شیعه
 حدیث یکی از مهمترین ارکان و مبانی احکام و قوانین اسلام بلکه پایه و اساس بیشتر علوم اسلامی است . چه ، حدیث منحصر به احکام نبوده ، بلکه شامل مباحث الهی و اخلاق و تفسیر قرآن و سیره رسول اکرم و شرح غزوات و حوادث تاریخی دیگر می گردید . تفسیر خود یک قسمت از حدیث به شمار می رفت و به قول احمد امین ، دانشمند معا…
معرفی اجمالی کتب اربعه
اصول اربعه یا کتب اربعه نام چهار مجموعه کتاب حدیثی است که از پراهمیت ترین کتاب‌های حدیثی نزد شیعه محسوب می‌شود. به دلیل درهم‌ آمیختگی احادیث صحیح و جعلی اسلامی، سه تن از بزرگان شیعه، اقدام به گردآوری و نوشتن چهار مجموعه کتاب روایی کردند که به کتب اربعه معروف هستند و مولفان آن‌ها را محمدون ثلاثه اول می‌…
تدوین حدیث شیعه در قرون اولیه
مدار حدیث اهل سنت تا نیمه قرن دوم هجرى نقل شفاهى و مستند آن حافظه روات بود، زیرا عامه به واسطه نهى خلیفه دوم از کتابت حدیث، به تدوین و ضبط آن نپرداختند. هروى (در کتاب ذم الکلام به نقل سیوطى در تنویر الحوالک از وى) از عبد الله بن دینار نقل کرده که صحابه و تابعین، حدیث را نمى نوشتند و فقط به حفظ مى سپ…
رابطه قرآن و حدیث
قرآن و حدیث دو گوهر گران بها و دو گنجینه بی پایان و دو دریای بی کران اند. رسول گرامی، امت اسلام را به چنگ زدن و همراهی با آن دو دعوت کرد:«انی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی»[۱] گرچه این دو گنج جدایی برنمی تابند و در کنار هم، عامل هدایت اند، اما مصدریّت و محوریت از آنِ قرآن است. پیامبر و امامان، …
روش شناسى تدوین حدیث در وسائل الشیعه
مقدمه شیخ حرّ عاملى شامگاه جمعه هشتم رجب المرجب سال ۱۰۲۳ قمرى در خانواده اى علمى و اصیل در جنوب لبنان در قریه مشغرى از قراى جبل عامل دیده به دنیا گشود. وى اخبارى بود و به شدت از عصمت پیامبر(ص) دفاع مى نمود, روایات سهوالنبى را تأویل و توجیه بلکه رد مى کرد و با نوشتن وسائل الشیعه به شهرت فراوان راه پیدا …
محمد باقر مجلسی
محمدباقر بن محمدتقی بن مقصودعلی مجلسی (۱۰۳۷ - ۱۱۱۰ق) معروف به علامه مجلسی یا مجلسی دوم، از فقیهان و محدثان مشهور شیعه. علامه مجلسی از میان شاخه‌های علوم اسلامی بیش از همه به حدیث‌نگاری علاقه داشت و به اخباریان نزدیک بود. مشهورترین کتاب او، مجموعه پرحجم حدیثی به نام بحارالانوار است که نقش بارزی در ا…
فیض کاشانی
ملا محمد بن مرتضی بن محمود کاشانی (۱۰۰۷ق/۹۷۷ش-۱۰۹۱ق/۱۰۵۸ش)، معروف به ملا محسن و ملقب به فیض کاشانی، از حکیمان، محدثان، مفسران قرآن کریم و فقهای اخباری شیعه در قرن یازدهم قمری است. او نزد عالمانی همچون ملاصدرا، شیخ بهایی، میر فندرسکی و میرداماد شاگردی کرد. فیض، در موضوعات مختلف آثار بسیاری نگاشت، تفسیر …
علامه حلی
زندگی و تحصیل علم او در شب جمعه ۲۹ رمضان سال ۶۴۸ قمری در شهر حله به دنیا آمد.[۱] پدرش یوسف بن مطهر از متکلمان و عالمان علم اصول در حله بود. [۲] او چند سال بیشتر نداشت که با راهنمایی پدرش برای یادگیری قرآن به مکتب رفت و خواندن و نوشتن را در مکتب آموخت. سپس مقدمات و ادبیات عرب و علوم فقه، اصول فقه، ح…
قطب الدین راوندی
تاریخ دقیق ولادت وی مشخص نیست اما محل ولادت او در راوند شهری در نزدیکی کاشان بوده است.[۱] افندی اصفهانی می‌گوید: نام وی بیشتر با انتساب به جدش یعنی «‌سعید بن هبه الله‌» شناخته می‌شود.[۲] کنیه قطب راوندی، ابوالحسن و ابوالحسین گزارش شده است.[۳] وی تحصیلات ابتدایی را در راوند نزد پدر و پدربزرگ خویش گذر…
فضل بن شاذان نیشابوری
ابومحمد فضل بن شاذان بن خلیل اَزْدی نیشابوری (د ۲۶۰ق)، متکلم و فقیه امامی بود. طوسی در رجال خود، ابن شاذان را در شمار اصحاب امام هادی(ع) آورده است. وی در بغداد از مشایخی چون محمد بن ابی عمیر (د ۲۱۷ق) بهره برد و با حسن بن علی بن فضّال آشنا گردید. ابن شاذان سپس به کوفه رفت و در آنجا از مشایخی چون حسن بن محب…
محمد بن ابی‌عمیر
محمد بن ابی‌عمیر زیاد بن عیسی اَزْدی (درگذشته ۲۱۷ق‌)، معروف به ابن ابی‌عمیر محدث امامیه و از اصحاب اجماع در قرن سوم قمری است که محضر سه تن از امامان شیعه(ع) را درک کرده است. بیشتر رجالیان روایات مرسل او را همانند روایات مسندش می‌پذیرند. ابن ابی‌عمیر در بغداد اقامت داشت و از امام کاظم حدیث شنید. در …
زراره بن اعین
زُرارَه بن اَعْیَن بن سُنسُن شَیبانی کوفی، ( حدود ۷۰ - ۱۵۰ق) از اصحاب اجماع و صحابه خاص امام باقر (ع) و امام صادق (ع) و از بزرگ‌ترین فقها و متکلمان شیعه. امام جعفر صادق(ع) او را از برترین اصحاب خود برشمرده و درباره او گفته‌است: «اگر زراره نبود، احادیث پدرم از میان می رفت.» و او را به بهشت بشارت داده و ا…
زُرارة بن اعين محدث بزرگ شیعه
فقيه، محدث، متکلم 1قرن 2 ق . زرارة بن اعین شیبانی، از خاندان مشهوراعین (آل اعین) ، از مشاهیررجال شیعه و از اصحاب امام محمد باقر(ع) و امام صادق (ع) . او از مهم­تر . ین راویان امام محمد باقر(ع) بود ودرعصرامام صادق (ع) نیزدردرس آن حضرت حاضرمی شد واو را به حق باید یکی ازمروجان روایات امامان دانست . گفت…
آبان بن احمر
اَبان احمر(- 200 ؟ ق) فقیه ومحدث و ادیب و نسب شناس قرن 2 ق . ابوعبدالله اًبان بن عثمان بن یحیی لؤلؤیی، اهل کوفه، از دانش اندوختگاه محضر امامان جعفرصادق (ع) وموسی کاظم (ع). آقا بزرگ طهرانی وفات او را پس از 140 ق یاد کرده است (ج 19 ، ص 47) . اگرچه از زندگی وی اطلاعی در دست نیست، در کل می­ دانیم که اهل ک…