علوم حدیث شیعه

کراجکی (- ۴۴۹قـ)
فقیه و متکلم قرن ۵ ق . ابوالفتح محمد بن علی .کنزالفوائد او یکی از ماندگارترین آثارشیعی در طول تاریخ است .از ولادت و دورۀ آغازین زندگی او اطلاع چندانی نداریم و حتی نمی توان در بارۀ خاستگاه او سخنی گفت ؛ زیرا نه تنها منابع در این باره مطلبی نیاورده اند ، بلکه انتساب او نیزمشخصاً به مواضع جغرافیایی بی ارتبا…
ابن عیاش جوهری (- ۴۰۱ق)
محدث ونویسندۀ قرن ۴ ق . احمد بن محمد بن عبیدالله به تخمین می توان تولد او را حدود ۲۷۰ ق ذکرکرد . خاندان او با ابوالقاسم حسین بن روح نوبختی ، از نواب خاص ، در ارتباط بوده اند .او علوم اولیه را در خانوادۀ خود آموخت ،جد وی ، عبیدالله ، از عالمان شیعۀ بغداد و درشمار اولین مشایخ او بود (ابن نجار ، ج ۲ ، ص ۴۳ …
اردبیلی
اردبیلی (- ۱۱۰۱ق)رجال شناس قرن ۱۱ق . محمد بن علی ، صاحب اثرگران قدرجامع الرواه . از زندگی او اطلاع چندانی در دست نیست و صرفاً بر اساس داده های خود او می توان به برخی اطلاعات دست یافت . خاستگاه او اردبیل و استقراراو در نجف و کربلا بود (حسینی اشکوری ، ص ۱۲۱) . اوخود درجامع الرواه به استاد اصلی اش ، جعفربن …
حرعاملی
ادیب ، فقیه ، محدث اخباری ۱درقرن ۱۱ق . محمد بن حسن مشغری ، معروف به حر عاملی ، صاحب اثر با ارزش وسائل الشیعه . خاندان او اصلاً از مشغری ، قریه ای در ناحیۀ بقاع دمشق در جبل ، بودند که ، علاوه بر برخی سفرهای کوتاه با بلند زیارتی به مشهد مقدس ، درعصرصفویه به ایران مهاجرت کردند و ساکن شدند (آل صفا ، ص ۷۵…
سید علی خان مدنی
سید صَدرالدین عَلی بن احمد بن محمد مَعصوم حسینی دَشتَکی شیرازی (۱۰۵۲ - ۱۱۱۸ق)، معروف به سید علی خان مدنی، سید علی خان کبیر، یا ابن معصوم از علمای شیعه قرن دوازدهم هجری. ریاض السالکین در شرح صحیفه سجادیه از آثار مهم اوست. چندین اثر در ادبیات عرب نگاشته است. در دوران عمرش به شهرهای مختلف سفر کرده، پس …
یوسف بن احمد بحرانی
یوسف بن احمد بحرانی (۱۱۰۷ ـ ۱۱۸۶ق)، مشهور به محدث بحرانی و صاحب حدائق، از علمای شیعه بحرین در قرن دوازدهم هجری قمری است. وی فقیه، محدث و اخباری میانه‌رو است. حدود ۵۰ اثر در حدیث، کلام،فقه و... به وی منسوب است الحدائق الناضره و لؤلؤه البحرین از آن جمله است. وی در قطیف نزد حسین ماحوزی و در شیراز نزد شیخ…
میرزا حسین نوری
شیخ میرزا حسین بن محمد تقی بن علی محمد نوری طبرسی (۱۲۵۴-۱۳۲۰ق) معروف به محدث نوری و حاجی نوری از محدثان شیعه در قرن چهاردهم هجری. شهرت محدث نوری بیشتر به سبب تالیف کتاب مستدرک الوسائل و به‌ویژه کتاب فصل الخطاب فی تحریف کتاب رب‌ الارباب است. او در کتاب اخیر کوشیده است با استفاده از پاره‌ای روایات ثابت کند که قرآ…
شیخ عبدالله مامقانی
(نجف ۱۲۹۰ - ۱۲۵۱ق) عالم وفقیه قرن ۱۴ ق . شیخ عبدالله بن محمد حسن بن عبدالله، ازبزرگان حوزۀ نجف . درنجف اشرف متولد شد و مبادی و مقدمات علوم و سطح در فقه و اصول را در سال های ۱۳۰۸ - ۱۳۰۹ ق نزد پدر بزرگوارش و برخی دیگر از عالمان فرار گرفت .از مشایخ اثر گذار در مامقانی میرزا حسن خراسانی بود که او را در …
محمدتقی شوشتری
شیخ محمدتقی شوشتری، (۱۲۸۱-۱۳۷۴ش) معروف به علامه شوشتری از رجالیان شیعه در قرن چهاردهم قمری. وی در مخالفت با کشف حجاب به عتبات مهاجرت کرد و پس از سپری شدن حکومت رضاشاه به شوشتر بازگشت و به فعالیت‌های علمی مانند تدریس و تحقیق مشغول شد. او کتابخانه شخصی خود را وقف آستان قدس رضوی کرد. شیخ محمدتقی شوشتری …
افندی ، عبدالله بن عیسی
محدث ، عالم رجالی ، مفسر ، کتاب شناسی ۱درقرن های ۱۱و ۱۲ ق . عبدالله بن عیسی افندی ، اهل اصفهان . از خاندانی اهل مکتب بود و درکودکی پدر و مادر خود را از دست داد . از همان دوران به سرپرستی برادرودایی اش به دانش اندوزی روی آورد وتوانست تا پیش ازنوجوانی بسیاری ازمبانی اولیۀ دانش آن زمان را فرا بگیرد . درشرح ح…
محسن امین
فقیه ومحدث قرن ۱۴ ق . محسن بن عبدالکریم عاملی ، خاستگاه اولیۀ خاندان اوحله درعراق بود ، اما یکی از اجداد او (احتمالاً سید حیدر، نیای بزرگ وی) به دعوت شیعیان لبنان برای ارشاد و مرجعیت به جبل عامل رفت وهمان جا ماند و گویا مقبرۀ او در آن جاست و محل زیارت زائران است و تاریخ لوح آن ۱۱۷۵ ق است. به این ترتیب ، خاست…
آیت الله بروجردی(ره)
(۱۲۵۴- ۱۳۴۰ ق) فقیه ومرجع تقلید معاصر سید حسین طباطبایی ، اهل بروجرد . در۱۷ فروردین ۱۲۵۴ درخانواده ای روحانی و ثروتمند در بروجرد به دنیا آمد . جد پنجم او ، آیت الله سید محمد طباطبایی بروجردی ، از مجتهدان بزرگ نجف بود و از سویی هم خواهرزادۀ علامه مجلسی بود . عموی جد دوم اوسید محمد مهدی طباطبایی بحرالعلوم و…
شهید اول
(۷۳۴ - شهادت : دمشق ۷۸۶ ق) فقیه ، محدث بزرگ۱درقرن ۸ ق  . محمد بن مکی بن محمد نبطی عاملی ، از بزرگان فقیهان شیعه ، که به اعتبار جایگاه والایش گاه او را تاج الشیعه و فخرالشیعه و حتی صاحب النفس الزکیه لقب داده اند. از خاندانی اهل دانش بود و به واسطۀ جایگاهی که داشت توانست نزد بسیاری از بزرگان کسب دانش کند…
آقا بزرگ تهرانی
محمدمحسن بن‌ علی ‌بن‌ محمدرضا ‌بن‌ ‌محسن ‌بن‌ علی ‌اکبر بن باقر منزوی تهرانی معروف به آقابزرگ تهرانی ( ۱۲۹۳-۱۳۸۹ق/ ۱۸۷۶- ۱۹۷۰م) ، فقیه و کتاب‌شناس شیعی امامی. از او آثار متعددی به جا مانده است که مهم‌ترین آنها الذریعه الی تصانیف الشیعه، دایره ‌المعارفی بزرگ در معرفی کتاب‌ها و آثار شیعه، و طبقات اعلام ا…
تفاوت میراث حدیث شیعه و اهل سنت
ادوار تاریخی و میراث حدیثِ شیعه از چهار جهت با ادوار تاریخی و میراث حدیثی اهل سنت متفاوت است که عبارت ‌اند از:  تاریخ حدیث شیعه تا عصر رسالت و امامت از اتصال کاملی برخوردار بوده و هیچ حلقه ‎ای از آن نیفتاده است. به همین دلیل نخستین دوره تاریخی حدیث شیعه را نخستین نگاشته ‎های حدیثی تشکیل می ‎دهد، البته با این …
قواعد فهم حدیث
مقدّمه «سنّت» یعنی رفتار، گفتار و امضای معصوم، همتای قرآن و یکی از منابع شناخت دین خداست. برخی افراد، که در زمان حیات معصومان علیهم السلام زندگی می کردند به طور مستقیم به سنّت دست رسی داشتند، اما دیگران به طور غیر مستقیم از سنّت اطلاع پیدا می کنند. احادیث و روایات وسیله اطلاع ما از سنّت معصومان علیهم …