علوم حدیث شیعه

شیخ محمد کشی (- نیمۀ قرن ۴ ق)
رجالی قرن ۴ ق . ابوعمرو محمد بن عمر بن عبدالعزیز، اهل ماوراء النهر. در منطقۀ ماوراء النهر و سمرقند، عالمان شیعی محفل گسترده ای داشتند که در بخش­ های پیش ازهمین مجموعه با برخی از آن ها مانند محمد بن مسعود عیاشی آشنا شدیم کشی درهمان دیاربالید و علوم اولیۀ اسلامی را فرا گرفت . او را یکی از مهم ترین شاگردا…
ابن داوود قمی (- ۳۶۸ ق)
محدث وفقیه قرن ۴ ق . ابوالحسن محمد بن احمد، از مشایخ حدیث قم در عصر غیبت صغری . از خاندانی اهل علم برخاست و برخی از اعضای خاندان او از مشایخ و بزرگان قم بودند .پدر او ، احمد ، از محدثان بنام و از حلقه های مهم انتقال حدیث آن دیاربود و مخصوصاً با زنجیرۀ سندی فرزندش نام او در بسیاری از روایات شیعی مشاهده م…
ابن قولویه محدث شیعه
محدث ، فقیه ، مورخ ۱درقرن ۴ ق .  ابوالقاسم جعفرین محمد ، معروف بن ابن قولویه  ، اهل قم .درخانواده ای اهل دانش پرورش یافت وپدرش یکی ازروات حدیث شیعه درآن دیاربود و بیش ترین تأثیررا درفرزندش ، جعفر ، نهاد .این قولویه به سبب حضورش دراین خانواده بود که توانست محضربسیاری ازبزرگان را درک کند وطبقۀ رجالی خود را…
شیخ نعمانی
محدث و مفسر و متکلم قرن ۴ ق . ابوعبدالله محمد بن جعفر کاتب نعمانی .انتساب وی به نعمانی به سبب خاستگاه او، شهرنعمانیۀ عراق در میانۀ واسط و بغداد است (خوانساری ، ج ۶ ص ۱۲۷) . به رغم جایگاه بسیاروالا وارزشمند او در تاریخ تشیع ، که بدان پرداخته خواهد شد ، اززندگانی او اطلاع چندانی دردست نداریم واندک اطل…
شیخ صدوق (قم ۳۰۶ - ری ۳۸۱ق)
تاریخ نگار ، فقیه ، مفسر ، محدث بزرگ ۱درقرن ۴ ق . عمادالدین محمد بن علی بن حسین بن بابویه ، معروف به شیخ صدوق وابن بابویه ، اهل قم . درطول حیات علمی خود مخصوصاً با مسافرت های بسیار به سر زمین های مختلف امکان یافت تا درعلوم ومعارف دینی درمحافل شیعی وسنی سرآمد شود .شیخ صدوق ، که درخانواده ای اهل علم م…
تلعکبری (- ۳۸۵)
محدث قرن ۴ ق . ابومحمد هارون بن موسی، اهل بغداد. اگرچه از زندگانی تلعکبری اطلاعات چندانی در دست نیست، به سبب اهمیت وی درسلسلۀ روایات شیعی ، ناگزیرباید براساس داده های منابع مبتنی بر تاریخ دانش اندوزی نزد استادان مختلف به آگاهی هایی در بارۀ او دست یافت .نخست باید گفت که انتساب او به تلعکبری به سبب خ…
ابن نوح سیرافی
عالم رجالی ومحدث قرن های ۴ و ۵ ق ابوالعباس احمد بن علی .بنابرانتساب او به سیراف، شاید خاستگاه اصلی او سیراف از شهرهای فارس بوده باشد. با توجه به تاریخ دیدارابن نوح سیرافی با برخی از استادان بصری آن قرن هم چون ابوعبدالله محمد بن احمد صفوانی در۳۵۲ ق و هم چنین مکاتبه ای با حسین بن علی بزوفری در آن سال ، که …
حسن بن محمد طوسی
حسن بن محمد بن حسن طوسی (درگذشته بعد از ۵۱۱ق/۱۱۱۷م) معروف به ابوعلی طوسی یا مفید ثانی فرزند شیخ طوسی، فقیه، محدث و یکی از مهم‌ترین حلقه‌های واسطه در سلسلۀ اسانید شیعه می باشد. نسب و تحصیلات تاریخ دقیق تولد و وفات او روشن نیست، اما با توجه به اینکه وی در حدود ۴۵۵ق از شیخ طوسی اجازۀ روایت دریافت د…
شیخ منتجب الدین رازی (۵۰۴ - پس از۵۸۸ ق)
محدث قرن ۶ ق ابوالحسن علی بن عبیدالله بن حسین بن حسین بن بابویۀ قمی ، اهل ری . او از نوادگان حسین بن علی بن بابویه، برادرشیخ صدوق، بود. در خاندانی مشهور و اهل علم متولد شد و از محضر بزرگان آن خانواده مانند نیایش، عبیدالله، بهره ها برد و علوم پایۀ و اولیۀ اسلامی را فراگرفت. در میان استادان او افرادی مان…
ابن طاووس (۵۸۹ - ۶۶۴ق)
تاریخ نگار ، محدث فقیه ۱دردوران حکومت ایلخانان رضی الدین ابوالقاسم علی بن موسی .خاستگاه حلی داشت و پدرش، موسی، داماد فقیه مشهور، ورام بن ابی فراس، مؤلف کتاب تنبیه الخاطر معروف به مجموعۀ ورام، است. جعفر بن محمد، پدر موسی وجد رضی الدین، هم دختر زادۀ شیخ طوسی بود. همین کفایت می کند تا مشخص شود که خاندان اوازو…
احمد بن فهد حلی ابن فهد حلی مرقد ابن فهد
جمال الدین احمد بن شمس الدین محمد بن فَهْد حِلّی اَسَدی(۷۵۷-۸۴۱ق)، از فقیهان و محدّثان امامی که شـهـرت او بیشتر در اخلاق، دعا و سیر و سلوک است. اثر مشهور او در این زمینه، کتاب عده الداعی و نجاح الساعی است که به دعا و آداب و مسائل مربوط به آن می‌پردازد. این کتاب، با عنوان «آیین بندگی و نیایش» و «آداب را…
ابن ابی جمهور ، محمد بن زین الدین
فقیه ، محدث ، عارف ، متکلم ۱درقرن های ۹ و ۱۰ محمد بن علی بن ابراهیم احسایی ، فقیه ومحدث داری گرایش های صوفیانه .در خانواده ای اهل دانش دیده به جهان گشود. پدرش، زین الدین علی ، وجدش ، ابراهیم ، هردوازعالمان دیارخود بودند . ابن ابی جمهورعلوم اولیه را نزد ایشان فرا گرفت وسپس به عراق رفت ودرنجف محضرشاگر…
حسین بن عبدالصمد عاملی
فقیه ، محدث ، عالم ۱قرن ۱۰ ق . حسین بن عبدالصمد عاملی ، با نسبت حارثی همدانی ، پدرشیخ بهایی و ازمهم ترین راویان شهید ثانی . در روستای جبع در صیدای لبنان به دنیا آمد . در آن دیار و درحوزۀ حبل عامل نزد عالمان آن جا ، مانند سیح حسن بن محقق کرکی ، داماد محقق کرکی ، ونیز شهید ثانی ، دانش آموخت . بیش ترین م…
شیخ عباس قمی
محل زندگی قم، مشهد، نجف اشرف استادان  سید محمد کاظم طباطبائی یزدی، میرزا حسین نوری، میرزا محمد تقی شیرازی، سید حسن صدر کاظمی، سید ابوالحسن نقوی لکنهوئی شاگردان آقا بزرگ طهرانی، احمد موسوی مستنبط، آقا تستری جزائری، شیخ حسین مقدس مشهدی، شیخ میرزا حیدر قلی خان سردار کابلی، سید شهاب الدین مرعشی نجفی، …
تفرشی
عالم رجالی قرن های ۱۰ و ۱۱ق . مصطفی بن حسین ، صاحب کتاب مهم نقد الرجال . با آن که درعصری می زیست علی القاعده می بایست اطلاعات از او فراوان باشد ، حتی زمان تولد و وفات اوهم مشخص نیست و صرفاً مشخص است که شاگردان ملا عبدالله شوشتری بوده و سال ها نزد او دانش آموخته است . در اجازه ای هم که ازاستاد گرفته ن…
احمد بن حسین بن غضائری
وی ابو الحسین، احمد بن حسین بن عبید الله بن ابراهیم غضائری، رجال‌ شناس‌ و محدث‌ امامی‌ بغداد در سده‌های‌ ۴ و ۵ق‌/ ۱۰ و ۱۱م‌ است. کنیه وی‌ به‌ اختلاف‌ ابوالحسن‌ یا ابوالحسین‌ ضبط شده‌ است‌. [۱] [۲] [۳] [۴] [۵] [۶] [۷] زندگی نامه زندگی‌ وی‌ در هاله‌ای‌ از ابهام‌ قرار دارد، چرا که‌ در منابع‌ رجالی‌ ش…