امتیاز شیعه در حوزه اجتهاد
در مذهب شیعه و اهل سنت مسئله اجتهاد جایگاه کلیدی دارد که احکام الهی وفقهی با این عمل استنباط می گردد. منتهی یک تفاوت اساسی بین اجتهاد مطرح در اهل سنت با اجتهاد شیعه وجود دارد که با بیان این مطلب روشن خواهد شد که اجتهاد در شیعه مبنای محکم و عقلانی دارد برخلاف اجتهاد اهل سنت که مبنای مشخصی ندارد. یک نوع…
برگی ناشناخته از فرهنگ عقلانی شیعه از قرن چهارم هجری
جعفریان، رسول - کتاب البرهان فی وجوه البیان اثر اسحاق بن ابراهیم بن سلیمان بن وهب کاتب، از دبیران و برجستگان بغداد نیمه اول قرن چهارم، اثری شگرف و پر مطلب در حوزه تاریخ اندیشه از زاویه توجه به علم معانی بیان به شمار می آید. این نویسنده شیعی امامی (که نامش در آثار کهن شیعی حتی برای یک بار هم نیامده) با…
عقلانیت احکام جزایی اسلام ازنگاه شهید مطهری
اسـاس و پـایـه همه شریعتهای الهی, بر دوستی و مهربانی, رحمت و مـدارا اسـتوار شده است.پیامبران الهی, همیشه و همه گاه, بر آن بـوده انـد کـه رحـمـت و مـهـربـانی و مهرورزی را در میان مردم بـگـسـتـرانـنـد و صلح و صفا و صمیمیت و آرامش را در جامعه های انسانی پایدار سازند. قـرآن کریم, رمز پیشرفت پیامبر اسلام(…
آزادى از منظر شیعه
بررسى آزادى انسان در مذهب شیعه سابقه طولانى دارد و نمى توان آن را به زمان خاصى محدود نمود؛ هرچند در شکل گیرى دچار فراز و نشیب شده است؛ لیکن ریشه آن از آغاز تشکل علمى حدیثى در مذهب شیعه به وجود آمده است. و بر همین اساس، در سخنان امیرالمؤمنین علیه السلام، اولین امام شیعیان، آزادى و حق انتخاب بشر به روشنى بی…
سیر عقل گرایی در فقه شیعه
جایگاه عقل در اسلام، جایگاهی تشریفاتی نیست تا تعامل آن با شرع به هیچ انگاشته شود. اگر عقل نوری از نور خداست و سلطان مملکت وجود، پس بایستی از مرتبت ویژه ای برخوردار بوده و نقش آن هم مشخص شده باشد. رویکرد پیشوایان اسلام در برابر عقل گرایی و اجتهاد پیشوایان اسلام اگر از جایگاه عقل گفته اند، کاربرد آن ر…
چرایی عدم گرایش به بنیادگرایی در اندیشه‌های شیعی
 آزادی تعقل درد در هم تنیده کج فهمی و خون‌های ریخته شده در کهن اقلیم خاورمیانه بهترین گواه قرائت غلط دینی، توهم ایمانی و خباثت ذاتی جماعت بنیادگرای سیاه پرچم سیاه قلب است. حال آنکه چرا امروز داعش، القاعده، طالبان، بوکوحرام و چندین و چند نام آشنای دیگر سر از مذاهب سنتی اسلامی در آورده و بذر خویش را در …
عقلانیت شیعه در آیات و روایات
اسلام دینی است عقلانی که بر پایه تفکر و تعقل استوار است و دستورات و تعالیم آن همه بر محور عقل و خرد قرار دارد و تبلور اسلام ناب محمدی را تنها در مذهب راستین شیعه می توان یافت. عقلانیت شیعه در آیات و روایات مقدمه مسأله تعقل و تفکر در دین اسلام جایگاه ویژه ای دارد و عقل در کتاب و سنت _که پیامب…
عقلانیت دین در قرائت شهید مطهری
روزی کـه دانش کلام به دامن فلسفه آویخت و گفت وگوهای دینی ردای جـدل در کـلام را بـه کـنـار نهادند و جامه فلسفه و برهان بر تن کردند, عقلانیت دینی به تمام, رخ نمود. ایـن دگـردیـسی به دست خواجه نصیرالدین طوسی (م,۶۷۲ه.ق.) انجام گـرفـت. پـس از او, روشـن گری, اثبات و دفاع عقلانی از باورها و گـزاره هـای دیـن, شـفاف تر از…
جایگاه مشورت در مذهب شیعه
در باره مشورت و تابعیت از رأی اکثریت لازم است مطالب زیر مورد توجه قرار گیرد. مشاوره و مشورت معمولا در کارهای شخصی و نیز در امور سیاسی و حکومتی و نظامی کاربرد دارد تا به وسیله آن راه درست و کار آمد برای تصمیم گیری از طرفی کسی که مشاوره خواسته است اتخاذ شود. در قرآن بر مسئله مشورت در دو آیه شریفه تاکی…
امتیازات کلامی شیعه
کلام در اصطلاح، به معنى استدلال عقلى و منطقى در [اثبات، توضیح و تشریح] اصول اعتقادى اسلامی است. (مطهری، مجموعه آثار، ج ۴ ص ۹۱) علم کلام عهده­دار تبیین آموزه­های دین اسلام است و در مقابلِ پرسش‌ها و انتقادهای پیروان دیگر ادیان، از این آموزه­ها دفاع می­کند. کلام جزو اولین علوم اسلامی است، که در میان مسلمان…
عقلانیت نجات بخشى در مذهب شیعه
دکتر على فلاح رفیع چکیده یکی از محوری‌ترین موضوعات در ادیان و مذاهب عالم، حتى در مکاتب و نحله‌هاى فکرى ‌ـ‌ فلسفى جهان، موضوع نجات‌بخشی است، چه این که هر دین و مذهبی، طریقه اعتقادى و عملى خود را، تنها طریقه نجات و رستگارى می‌دانسته است. یهود، تنها راه نجات را دین برگزیده خود می‌داند. در درون این دین نیز…
آزادى از منظر شیعه
مبانی آزادی در کلام و فقه شیعه بررسى آزادى انسان در مذهب شیعه سابقه طولانى دارد و نمى توان آن را به زمان خاصى محدود نمود; هرچند در شکل گیرى دچار فراز و نشیب شده است; لیکن ریشه آن از آغاز تشکل علمى حدیثى در مذهب شیعه به وجود آمده است. و بر همین اساس, در سخنان امیرالمومنین علیه السلام, اولین امام شیعیا…