امکان شناخت صفات خداوند
دربارۀ امکان شناخت صفات خداوند سه دیدگاه وجود دارد که در این مبحث به آنها اشاره می‌شود. دیدگاه تشبیه دیدگاه تشبیه: که معتقدند صفات الهی و صفات مخلوقات از نظر معنا و مصداق با یکدیگر تفاوتی ندارند و دقیقا به یک معنا به کار می‌روند. این گروه از این جهت که اوصاف خداوند را به اوصاف مخلوقات تشبیه می‌کنند «اهل تش…
تنزیه خدا از شباهت به آفریدگان در کلام امام رضا(ع)
از محمّد بن عبد اللّٰه خراسانى خادم امام رضا (ع) نقل است که روزى مردى زندیق بر آن حضرت وارد شد و گروهى نیز حضور داشتند، امام فرمود: بگو ببینم، اگر حرف، حرف شما باشد-اگر چه این طور نیست-آیا ما و شما یکسانیم؟ و نماز و روزه و زکات و اعتقادات ما ضررى به ما نرسانده است؟ آن مرد زندیق چیزى نگفت.     پس آن ح…
حکم معتقدین به نزول خدا بر زمین از دیدگاه شیعه
روایاتی از امامان شیعه وجود دارند که در صدد بیان منطقی بطلان اعتقاد به نزول خدا برروی زمین بوده و اشاره ای به کفر معتقدان به آن ندارند. اعتقاد به نزول خدا برروی زمین نتیجه برداشتی نادرست از روایتی تحریف شده است که پیامد آن تجسیم خداوند عزوجل است، و جسم پنداشتن خداوند از منظر علمای شیعه و سنی اگر با توجه صو…
تجسیم و تشبیه در عقاید ابن تیمیه، پیشوای وهابیت
تجسیم و تشبیه در عقاید ابن تیمیه، پیشوای وهابیت [۱] آیین الهی که به وسیله ی قهرمان توحید ابراهیم خلیل الرحمان ابلاغ شده، اصرار بر تنزیه خدا از جسمانیت و مشابهت با مخلوقات دارد، ولی به مرور زمان در میان شرایع پیشین، به خاطر ارتباط و اختلاط با اقوام مشرک، مسأله ی تجسیم و تشبیه، به آیین یهود و سپس به نصرانیت…
تجسیم
یکی از موضوعات مطرح در میان متکلمان، مساله تجسیم و جسمانیت خداوند متعال است. اکثریت متکلمان اهل سنت و نیز همه علمای شیعه منکر جسم بودن خداوند هستند و بر این نفی، به ادله عقلی و نقلی استناد می‌کنند. دیدگاه فخر رازی فخر رازی می‌گوید: «در این باب اهل علم بر دو دسته‌اند: اکثر آنان معتقد به تنزیه خداوند از…
توحید نظری و توحید عملی
ایاک نعبد و ایاک نستعین: پروردگاراتنها و تنها ترا می پرستیم و تنها و تنها از تو استعانت می جوئیم. با اینکه انسان گمان می کند; که توحید یکی از مسائل اسلام است و هزاران مسئله دیگر در اسلام در کنار توحید قرار گرفته است، ولی وقتی با نگاهی دقیقتر می نگرد می بیند اسلام سراسرش توحید است یعنی تمام مسائل آن چه آنه…
بررسی تطبیقی دیدگاه فخر رازی و علاّمه طباطبائی دربارۀ صفات خبری
چکیده از جمله مباحث کلامی‌ در میان مفسّران، تفسیر آیاتی از قرآن کریم است که موهم صفات انسان‌گونه برای خداوند متعال است. مجسّمه، اشاعره، معتزله و امامیّه در این باب اختلاف نظر دارند و هر یک با استفاده از رویکرد کلامی‌خود، این آیات را تفسیر نموده‌اند. این مقاله پس از مروری کوتاه بر دیدگاه‌های کلامی‌ مشهور، به تب…
توحید از دیدگاه شیعه
توحید، بنیادی‌ترین اصل اعتقادی در اسلام، به معنای یکتا و بی‌مانند دانستن خداوند، و همچنین بی‌شریک بودن او در خلق جهان. نخستین جملات حضرت محمد (ص) در آغاز دعوت مردم به اسلام، حاوی شهادت بر یکتایی خدا و دوری از شرک بوده است. توحید همچنین در قرآن کریم و روایات معصومین، مورد توجه قرار گرفته و سوره توحید د…
صفات خبری
صفات خبری یا خبریه صفاتی که در قرآن و احادیث برای خدا ذکر شده و ویژگی‌هایی شبیه انسان را برای خدا ثابت می‌کند، مانند وجه الله، ید الله، استواء خدا بر عرش. فرقه صفاتیه و اهل حدیث، با تکیه بر این صفات، خدا را دارای «عین»، «ید»، «وجه» و... توصیف می‌کردند. اشاعره با اندیشه اهل حدیث هماهنگ شدند و برای نخ…
بررسی تطبیقی دیدگاه فخر رازی و علاّمه طباطبائی درباره صفات خبری
چکیده از جمله مباحث کلامی‌ در میان مفسّران، تفسیر آیاتی از قرآن کریم است که موهم صفات انسان‌گونه برای خداوند متعال است. مجسّمه، اشاعره، معتزله و امامیّه در این باب اختلاف نظر دارند و هر یک با استفاده از رویکرد کلامی‌خود، این آیات را تفسیر نموده‌اند. این مقاله پس از مروری کوتاه بر دیدگاه‌های کلامی‌ مشهور، به تب…