شیعه در تاریخ

تشيّع و حاکمان صفویه
 مذهب شیعه امامیه که توسط پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم پایه گذاری شده است قبل از اینکه در ایران گسترش پیدا کند در کشورهای دیگر وجود داشته است. مثلا در خود عربستان این مذهب پیروانی داشته است. در عراق، افغانستان، بحرین، سوریه، پاکستان و همچنین در شهرهای مختلف ایران، پیش ا ز حکومت صفویه وجود داشته اس…
ورود امام رضا علیه السلام به ایران عامل گسترش شیعه در ایران
پس از آن‌كه مأمون بر برادرش امین پیروز شد و با توجّه به علاقه‎ی مردم ایران به علویان، مأمون از موقعیت استفاده كرد و اقدام به دعوت امام رضا علیه السلام نمود؛ چون یكی از نخستین مراكز تشیع در ایران خراسان بود، كه پس از استیلای بنی‌ عباس بر بنی ‌امیه و تسلط بر خراسان، مردم به طرف آنها رفتند و فكر می ‌كردن…
آرمان شناسي قيام هاي شيعي با رويكرد به شعارها و نمادها (3)
3. برقراري عدالت و تقسيم بالسويه بيت المال يكي ازاهداف بلند و آرمان هاي الهي شيعيان، برقراري عدالت در جامعه بود. آنها كه خود قرباني بي عدالتي حاكمان جور بودند و برخورد ناعادلانه حاكمان با مردم را مشاهده مي كردند، نمي توانستند سكوت كنند. وقتي مي ديدند حاكمان اموي وعباسي، بيت المال را هرطور كه مي خواه…
تراژدی کربلا؛ جامعه شناسی گفتمان شیعی
مردم شناسان، برآن اند که فرهنگ عامه (فولکور) مجموعه ای از آداب و رسوم و سنت های موروثی ریشه دار و کهن در میان مردم است که به سادگی و آسانی دگرگونی نمی پذیرد; و چنانچه در آنها تغییر و تحولی روی دهد، ویژگی ها و معانی و مفاهیم و رنگ و بوی مردمی آنها دست نخورده می ماند; به ویژه اگر این فرهنگ عامه از آد…
سرچشمه های عزاداری شیعه پس از واقعه کربلا
چکیده: در تاریخ شیعه، سنت عزاداری، علاوه بر جنبه های روحی و معنوی، رنگ سیاسی ـ اجتماعی نیز به خود گرفته است. شیعیان امامیه، با برپایی عزاداری و گرامیداشت شهیدان کربلا، طرفداری ازراه وروش پیشوایان شهیدومخالفت بادشمنان آنان رابه نمایش می گذارند. این مراسم که هر سال پرشورتر برگزار می شود، این پرسش را مط…
اثر گذاري مقاومت حسيني بر مبارزات شيعيان(2)
اثر گذاري الگويي مقاومت حسيني بر مبارزات شيعيان در دوره بني اميه (2) 2. مواضع مقاومت آفرين اسيران سخنان و مواضع اسيران بسيار زياد است، اما به جهت رعايت اختصار به چند نمونه اکتفا مي کنيم: مسلم که نماينده ي امام حسين بود، در بند نيز زبان حسين را در کام داشت و کوبنده سخن گفت و ماهيت رسواي بني …
مهاجرت سادات به ايران و گسترش تشيع
يكى از دلائل عمده نفوذ تشيع در ايران، ورود«سادات علوى» به اين منطقه است. اين افراد، عمدتا «شيعه»بوده ‏اند. گر چه گاهى در ميان آنها، افراى كه حتى «ناصبى» بوده ‏اند، پيدا می شده است (1) . البته شيعيان آنها نيز، همگى اثنى عشرى نبوده، بلكه بسيارى از آنها، «شيعه زيدى» بوده‏اند . معمولا كسانى از آنها كه محور ق…
مواضع سياسى فاطمه زهرا (س) در دفاع از ولایت(2)
سيد عبدالهادى رضوی   نكات مهم سخنان حضرت فاطمه(س) در سخنان صديقه طاهر(س) نكات مهمى وجود دارد كه با توجه به ارتباط با موضوع ما، به برخى از آنها اشاره مى گردد: الف: اهميت دادن به مسايل فرهنگى و بيان فلسفه احكام گفته شد كه حضرت در اين خطبه به مسايل مهم دينى و معارف اسلامى پرداخته است كه به مناسبت ب…
گذرى بر تاريخ تشيع تا تشكيل حوزه علميه قم
جواد اكبرى مطلق مفهوم تشيع كلمه «شيعه» با توجه به سير تاريخى آن، به معناى پيرو، حزب، گروه، ياران، هواداران و… است كه كاربرد عملى آن ويژه پيروان على (ع) و خاندان اوست و در مقابل واژه «سنى» است. هر تحقيقى كه در مورد تشيع صورت پذيرد، بايد ماهيت تركيب جامعه اسلامى مدينه به رهبرى پيامبر اسلام را (ص) را ل…
عقلانيت نجات بخشى در مذهب شيعه
دکتر على فلاح رفيع چكيده يكي از محوري‌ترين موضوعات در اديان و مذاهب عالم، حتى در مكاتب و نحله‌هاى فكرى ‌ـ‌ فلسفى جهان، موضوع نجات‌بخشي است، چه اين كه هر دين و مذهبي، طريقه اعتقادى و عملى خود را، تنها طريقه نجات و رستگارى مي‌دانسته است. يهود، تنها راه نجات را دين برگزيده خود مي‌داند. در درون اين دين نيز…
علمای شیعه خاستگاه، اندیشه و عمل
چکیده مقاله حاضر با نقد و بررسی نظریه های جامعه شناسی معرفت، درصدد تبیین خاستگاه اختلاف در اندیشه و عملِ عالمان شیعه برآمده است. نگارنده با تقسیم مؤلّفه های تأثیرگذار به (1) اختلاف های ناشی از اختلاف در منابع فقهی، (2) تأثیر زمان و مکان، (3) اختلاف های ناشی از عوامل جامعه شناختی، به این نتیجه رسیده اس…
نسیم تشیع در کوهسار خراسان
مقدمه تشیع به معنای صحیح و معروف آن - یعنی اعتقاد به انتخاب حضرت علی(ع) به عنوان رهبری امت اسلامی جهت تکمیل دینی که پیامبراسلام(ص) خود عهده دار آن بوده است - از همان مراحل نخستین، با اسلام همراه و همگام بوده و جزئی از رسالتی است که پیامبر گرامی(ص) بدان مامور گردیده است. این اعتقاد از متن اسلام و نیز ن…
تشیع در بلخ
شیعه یعنی یک بیابان بی کسی غربت صد ساله بی دلواپسی «شیعه نامه » پیشینه تاریخی تشیع در بلخ و حوالی آن به ربع دوم قرن اول هجری برمی گردد آنگاه که آفتاب جوزجان یحیی بن زیدعلیه السلام، قهرمان قیام (125ه) جوزجان وارد حوزه خراسان بزرگ گردید(121) مقر فرماندهی وی مدتهادر بلخ و جوزجان بود به دلیل اینکه شیعیان زیادی …
كرخ در دوره آل بويه
كرخ پايگاه مهم تشيع در سراسر قلمرو خلافت عباسى بود. در ابتداى قرن چهارم، آل بويه ى شيعى مذهب، از ضعف قدرت عباسيان استفاده كرده و بر بغداد مسلط شدند. ورود آنها به بغداد موجب شعف و اميدوارى شيعيان كرخ شد مخصوصاً اين كه آل بويه براى اولين بار مراسم عاشورا و غدير خم را برگزار كردند. ولى اين روند دوامى نداشت و آ…
برخورد امام رضا عليه السلام با مدعيان تشيع
امام حسن عسکري عليه السلام فرمود: بعد از آن که مأمون عباسي ولايت عهدي را به حضرت علي بن موسي الرضا عليهماالسلام تحميل و واگذار کرد، روزي دربان حضرت وارد شد و گفت: عده اي جلوي درب منزل آمده و اجازه ي ورود مي خواهند؛ و مي گويند که ما از شيعيان امام علي عليه السلام هستيم. حضرت فرمود: من مشغول کار…
بررسي علل وقوع سقيفه بني ساعده
نهضت پيامبر(ص) که اولين پيام آن مساوات و برابري انسان ها است، سه روز بعد از رحلت پيامبر(ص) در سقيفه با احتجاجات هواداران ابوبکر که مبتني بر سنت هاي قبيله اي در جاهليت بود، به انحراف کشيده شد. اين اولين و بزرگ ترين انحراف و شکافي بود که بين مسلمانان به وجود آمد. اين شکاف رفته رفته، به حدي گسترش پيدا کرد ک…