جغرافیای شیعه

تشيّع و حاکمان صفویه
 مذهب شیعه امامیه که توسط پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم پایه گذاری شده است قبل از اینکه در ایران گسترش پیدا کند در کشورهای دیگر وجود داشته است. مثلا در خود عربستان این مذهب پیروانی داشته است. در عراق، افغانستان، بحرین، سوریه، پاکستان و همچنین در شهرهای مختلف ایران، پیش ا ز حکومت صفویه وجود داشته اس…
ورود امام رضا علیه السلام به ایران عامل گسترش شیعه در ایران
پس از آن‌كه مأمون بر برادرش امین پیروز شد و با توجّه به علاقه‎ی مردم ایران به علویان، مأمون از موقعیت استفاده كرد و اقدام به دعوت امام رضا علیه السلام نمود؛ چون یكی از نخستین مراكز تشیع در ایران خراسان بود، كه پس از استیلای بنی‌ عباس بر بنی ‌امیه و تسلط بر خراسان، مردم به طرف آنها رفتند و فكر می ‌كردن…
قيامهاي شيعيان در دوران عباسيان
مريم علوي كلمات كليدي:  تاريخ، قيام، شورشهاي شيعيان، عباسيان، الرضا من آل محمد، نفس زكيه، ابن طباطبا، شهيد فخ، حسن بن زيد "عباسيان" با ادعاي انتساب به خاندان پيامبر و شعار جلب رضايت و احقاق حقوق از دست رفته آنان قدرت را به دست گرفتند. گروهي از شيعيان پس از دوران سختي كه در زمان امويان پشت سرگذاشته ب…
بررسي تاريخي شخصيت يحيي بن زيد
چکیده یحیی بن زید بن علی(علیه السلام) در خانواده ای با علم و فضیلت در مدینه به دنیا آمد و دوران کودکی را در محضر پدر سپری نمود و در پی گیری اهداف پدر، نقشی بارز داشت. یحیی بعد از شکست قیام زید بن علی(علیه السلام) مخفی شد و به پیشنهاد یاران خود، هجرت به سمت خراسان را آغاز کرد.حاکم کوفه از هجرت وی با خب…
ائمه(علیهم السلام )و قیامهای شیعی
چکیده شهادت حسین بن علی(علیه السلام) در سال 61 ق نقش بسزایی در دمیدن روحیه انقلابی و مکتبی در جهان تشیع و توسعه آن در مناطق دور از مرکز خلافت مانند عراق و ایران و... داشت؛ به طوری که برخی بزرگان و سران شیعه، مبارزه با طاغوتها و جباران زمان را هدف عمده خود قرار دادند و در طول تاریخ نستوهانه دست به قی…
امام صادق (علیه السلام) و قيام محمد نفس زكيه
سيد جعفر شهيدى ديگر از كسانى كه در دوران زندگانى امام صادق (علیه السلام) خود را مهدى خوانده است، محمد پسر عبد الله نواده امام حسن مجتبى (علیه السلام) است. در جمله روايتهايى كه در باره ظهور مهدى موعود (عج) در كتابها ميبينيم، روايتى است‏بدين عبارت: «المهدى من ولدى اسمه اسمى و اسم ابيه اسم ابى. » (مهدى از فرز…
ماجراي فخ
فخ مكاني نزديك مكه در عربستان است كه در آنجا جمعي از صحابه پيامبر خدا صلي‌الله‌عليه ‌و آله مدفون هستند. شهرت فخ به دليل واقعه‌اي است كه روز ۸ ذي حجه سال ۱۶۹ هـ. ق در زمان هادي عباسي در آنجا روي داد. در اين روز كه به يوم فخ معروف است، عده زيادي از علويان به جهت قيام بر ضد خليفه عباسي كشته شدند. شرح ماجرا …
بررسی قیام محمّد نفس زکیّه
موضع امام صادق(علیه السلام) در برابر قیام نفس زکیّه به عنوان مهدی آل‌محمّد(صلی الله علیه و آله) از همان روز اوّل مخالفت بود؛ زیرا عبدالله محض یعنی پدر نفس زکیّه معتقد شده بود كه فرزندش مهدی آل محمّد(صلی الله علیه و آله) است و سكوت امام می‎توانست نوعی صحّه گذاردن بر ادّعای آنها باشد. به همین دلیل امام صادق…
محمد بن حنفیه و قیام کربلا
چکیده محمد بن حنفیه از شخصیت های علوی است که ابهامات و اشکالاتی در تاریخ زندگی وی به چشم می خورد . از جمله، علت شرکت نکردن او در قیام کربلا و عدم همراهی او با امام حسین (علیه السلام). علما و رجال شناسان شیعه برای روشن ساختن این ابهام و در مقام دفاع از محمد بن حنفیه دلایلی را مطرح کرده اند . به اع…
قيام زيد بن علي
از بزرگترین قیام­هایی که علیه نظام جائر اموی صورت گرفته است، قیام زید بن علی(ع) بن الحسین(ع) است؛ این قیام که در سال صد و بیست و یک هجری و به منظور امر به معروف و نهی از منکر و نیز انتقام از قاتلین شهدای کربلا در کوفه به وقوع پیوست، توانست ضربه­ای مهلک بر مبانی مشروعیت خلفای اموی وارد آورد. ورود به کوفه …
قیامهای علویان در زمان امام رضا علیه السلام
قیام محمد بن جعفرعلیه السلام، معروف به دیباج (200ق.)عصر امام رضا علیه السلام شاهد حرکتی دیگر از جانب علویان علیه عباسیان بود .این حرکت توسط محمد دیباج سازماندهی شد. او از فرزندان امام صادق علیه السلام بود وگروهی از شیعیان گمان کردند که بعد از جعفر بن محمد علیهما السلام امامت شیعیان به وی می رسد . بنا …
قیام سرخ حجر بن عدی
اسلام حجر پس از غزوه بدر، آفتاب اسلام در آسمان مدینه ظاهر شد و دیدگان بسیاری را خیره ساخت. دیگر اسلام امری درونی و باوری مخفی نبود؛ سرود پیکارهای خونین بود که در صفوف پولادین مردان سترگ تجلی می کرد و ایمان راسخ مؤمنان راستین را در صحنه جهاد به تصویر می کشید. صدای دل انگیز اسلام در سراسر جزیره العرب پیچید و معارف…
تأثیر ولایت عهدی امام رضا (ع) بر قیام های علویان
امام رضا (ع) و مأمون، در سال 198قمری، بیعت عمومی کردند و مأمون مرو را مرکز خلافت خویش قرار داد، در حالی که مقر خلفای پیش از او بغداد بود. مأمون به سبب کارهای فراوان ماه های نخستین خلافتش، در ابتدا با امام رضا(ع) کاری نداشت و آن حضرت نیز در مدینه به فعالیت های فرهنگی، علمی و رهبری شیعیان اشتغال داشتند،…
جشن و سرور در عید غدیر خم در عصر آل بویه
در هیجدهم همان سال (352) شیعیان بغداد به فرمان معزالدوله مراسم یادبود غدیر خم را - که به اعتقاد شیعه روز اعلام جانشینی علی علیه السلام از سوی پیغمبر است (1) - جشن گرفتند چادرها برافراشتند و پارچه ها آویختند و با زینت بیرون آمدند و شب در مجلس شرطه (پلیس) جشن آتش افروزی برپا کرده طبل و شیپور نواختند و روز بعد…
رسميت تشيع در ايران در دولت صفوي
پس از سقوط خلافت عباسي به دلائل متعددي جنبش شيعي در جهان اسلام اوج گرفت. اين اوج گيري در شکل هاي مختلفي خود را نشان داد. اختلاط تشيع و تصوف يکي از مهمترين جلوه هاي اوج گيري تشيع در تمامي بلاد اسلامي بود. افزون بر آن، جنبشي گسترده از تشيع غالي از شمال سوريه تا سرزمين هاي گسترده آناتولي و از آنجا تا شمال عر…