عدل

عدالت-خداوند-از-نظر-شیعه-و-سنی

عدالت خداوند از نظر شیعه و سنی

اهل تسنن در مسایل اعتقادی به دو گروه كلی اشاعره و معتزله تقسیم می‌شوند، امّا در میان آنها گروه‌هایی به نام های وهابیت، ماتریدی و اهل حدیث نیز وجود دارند كه از جهت مبانی و مسایل اعتقادی با دو گروه معتزله و اشاعره دارای مشتركاتی هستند. اشاعره كه امروز اكثر اهل تسنن به آن منتسب است، منكر اصل عدل می باشند نه…
tafavote-adle-vojod

تفاوت عدل و جود

عدالت از ارزش هاى بسيار والا است و حتى ارزش آن بالاتر از جُود است. عدالت رعايت استحقاق ها و عدم تجاوز به حقوق ديگران است؛ اما جود اين است كه افراد از حقوق خود درگذرند و آن را نثار ديگران كنند. اگر اخلاق فردى ملاك باشد ارزش جود بيش تر از عدالت است؛ چون كمال نفس را نشان مى دهد؛ اما از نظر اجتماعى، عدالت ب…
adle-tashrie

عدل تشريعى

چهارده قرن پيش هنگامى که تيرگي ‏هاى شرک و بت‏پرستى و حکومت خدايان مصنوعى سراسر گيتى را فرا گرفته بود، و جامعه روم و ايران از مظالم تبعيض‏ هاى نارواى دو امپراطورى بزرگ، بستوه آمده بودند و سايه شوم يأس و نوميدى آسمان ملتهاى جهان را تيره و تار ساخته بود، و رجال اصلاح طلب از هر گونه «رفرم» و انقلاب اصلاحى مأ…
adle-elahi-as-nazare-quran

عدل الهى از نظر قرآن کريم

در آيات قرآن کريم، عادل بودن و قيام به عدل بعنوان يک صفت مثبت براى خداوند ذکر شده است يعنى در قرآن تنها به تنزيه خداوند از ظلم و ستم در آيات قرآن قناعت نشده است بلکه به طور مستقيم نيز صفت عدالت براى خداوند اثبات شده است چنانکه مى فرمايد: «شهد الله انه لا اله الا هو و الملائکة و اولو العلم قائما بالقسط؛ خد…
نقد اهل حديث بر ديدگاه معتزله درباره عدل

نقد اهل حديث بر ديدگاه معتزله درباره عدل

نقد اهل حديث بر ديدگاه معتزله درباره عدل خرده اى که اهل حديث بر معتزله مى گرفتند و معتزله جواب درستى نداشتند اين بود که اصل عدل (به مفهوم شامل اختيار و حسن و قبح عقلى و معلل بودن افعال بارى به اغراض) با توحيد افعالى و بلکه با توحيد ذاتى سازگار نيست، زيرا اختيار معتزله نوعى " تفويض " است، يعنى اختيا…
اختلاف معتزله با اشاعره و شيعه در بحث توحيد و عدل

اختلاف معتزله با اشاعره و شيعه در بحث توحيد و عدل

اختلاف معتزله با اشاعره و شيعه در بحث توحيد و عدل معتزله خود را اهل العدل و التوحيد مى ناميدند و مقصودشان توحيد صفاتى بود اما در توحيد افعالى، کميت معتزله لنگ بود و اشاعره در توحيد افعالى، خود را " اهل التوحيد " مى ناميدند. حقيقت اين است که معتزله در عين اينکه در توحيد صفاتى، ايرادات بجايى به اشاعره داشتند …
عدل-الهى-و-مسأله-خلود-در-جهنم

عدل الهى و مسأله خلود در جهنم

عدل الهى و مسأله خلود در جهنم اين سؤال هميشه مطرح است و خيلى افراد مى گويند که چرا بعضى از عذابها عذاب خالد است؟ آيا اين خلاف عدل الهى نيست؟ قرآن کريم هم مسأله را اينگونه طرح مى کند: «و ما ظلمناهم و لکن کانوا هم الظالمين؛ ما به آنها ستم نکرده ايم، اينها خودشان به خودشان ستم کرده اند» (زخرف/78)، يعنى ما …
علم-خدا-جهل-بود-؟!

علم خدا جهل بود ؟!

علم خدا جهل بود ؟! در خاتمه بحث سرنوشت و قضا و قدر، بد نيست به ذکر معروفترين اشکالات جبريون بپردازيم و آن را تجزيه و تحليل نماييم تا پاسخ آن روشن گردد. جبريون ادله و شواهد زيادى از نقل و عقل بر مدعاى خود اقامه کرده اند. جبريون مسلمان آيات قضا و قدر قرآن را که قبلا نقل کرديم مستمسک قرار داده اند واحيانا …
عدل-در-جزاء-و-پاداش

عدل در جزاء و پاداش

عدل در جزاء و پاداش عفو و مغفرت در قرآن عفو و مغفرت در قرآن به چه معنا است؟ کلمه"عفو"بنا به گفته راغب به معناى قصد است، البته اين معنا معناى جامعى است که از موارد استعمال آن به دست مي آيد، - وقتى گفته مي شود: "عفاه"و يا"اعتفاه"، يعني قصد فلانى را کرد تا آنچه نزد او است بگيرد، و وقتى گفته مي شود: " عفت…
نظرات-مختلف-درباره-رابطه-عدل-الهى-با-جبر-و-اختيار

نظرات مختلف درباره رابطه عدل الهى با جبر و اختيار

نظرات مختلف درباره رابطه عدل الهى با جبر و اختيار بحث جبر و اختيار، خود به خود بحث عدل را به ميان آورد زيرا رابطه مستقيمى است ميان اختيار و عدل از يک طرف، و جبر و نفى عدل از طرف ديگر، يعنى تنها در صورت اختيار است که تکليف و پاداش و کيفر عادلانه، مفهوم و معنى پيدا مى کند. اگر انسان، آزادى و اختيار نداش…
ارزش و اهميت مساوات در اسلام

ارزش و اهميت مساوات در اسلام

ارزش و اهميت مساوات در اسلام عدالت يعنى رعايت تساوى در زمينه استحقاق هاى تساوي و همين معناى درستى است و عدل نيز اينچنين مساواتى را ايجاب مى نمايد و اين چنين مساواتي از لوازم عدل مى باشد. عدالت به اين معنى يعنى رعايت استحقاق ها و عطا کردن هر ذى حقى آنچه استحقاق آن را دارد. معني حقيقى عدالت اجتماعى بشر…
رابطه-عدالت-و-بعثت-انبياء-در-نظر-قرآن

رابطه عدالت و بعثت انبياء در نظر قرآن

رابطه عدالت و بعثت انبياء در نظر قرآن مسأله اي‏ در زمينه بعثت پيامبران مطرح است و آن اينکه هدف اصلي از مبعوث شدن پيامبران و به اصطلاح‏ منظور نهايى از ارسال رسل و انزال کتب چيست؟ آخرين سخن پيامبران کدام‏ است؟ ممکن است گفته شود هدف اصلى، هدايت مردم، سعادت مردم، نجات‏ مردم، خير و صلاح و فلاح مردم است. شک…
عدل از نظر صدر المتألهين شيرازى

عدل از نظر صدر المتألهين شيرازى

عدل از نظر صدر المتألهين شيرازى از نظر حکماى الهى، صفت عدل آنچنانکه لايق ذات پروردگار است و بعنوان يک صفت کمال براى ذات احديت اثبات مى شود به معنى رعايت استحقاقها در افاضه وجود است، و صفت ظلم که نقص است و از او سلب مى گردد نيز به همين معنى است. حکما معتقدند که هيچ موجودى " بر خدا " حقى پيدا نمى کند که دادن آ…
ماهيت شرور از نظر عدل و حکمت الهى

ماهيت شرور از نظر عدل و حکمت الهى

ماهيت شرور از نظر عدل و حکمت الهى از نظر عدل الهى و حکمت بالغه، خوبيها و بديها در جهان، دو دسته متمايز و جدا از يکديگر نيستند آنطورى که مثلا جمادات از نباتات، و نباتات از حيوانات جدا هستند و صفهاى خاصى را بوجود مى آورند. اين خطا است که گمان کنيم بديها يک رده معينى از اشياء هستند که ماهيت آنها را بد…
اثبات اختيار براى انسان در احاديث

اثبات اختيار براى انسان در احاديث

اثبات اختيار براى انسان در احاديث مساله جبر و اختيار از قديمى ترين مسائلى است که در ميان دانشمندان مطرح بوده گروهى طرفدار آزادى اراده انسان، و گروهى طرفدار جبر بوده اند و هر کدام دلائلى براى اثبات مقصد خود ذکر کرده اند. ولى جالب اين است که هم جبريين و هم طرفداران اختيار در عمل اصل اختيار و آزادى اراده را…
تفاوت دو مکتب (جبر و تفويض)

تفاوت دو مکتب (جبر و تفويض)

تفاوت دو مکتب (جبر و تفويض) در گذشته گفتيم ماديون (و همچنين بعضى از مسيحيون) موضوع قضا و قدر را دستاويز حمله به اسلام قرار داده اند و مي گويند لازمه اعتقاد به قضا و قدر اين است که انسان خود را مجبور و دست بسته بداند و نقش خود را در ايجاد و تکوين و سازندگى بهتر اجتماع فراموش کند و منتظر سرنوشت بنشيند. و…