عدل

عدالت خداوند از نظر شیعه و سنی
اهل تسنن در مسایل اعتقادی به دو گروه كلی اشاعره و معتزله تقسیم می‌شوند، امّا در میان آنها گروه‌هایی به نام های وهابیت، ماتریدی و اهل حدیث نیز وجود دارند كه از جهت مبانی و مسایل اعتقادی با دو گروه معتزله و اشاعره دارای مشتركاتی هستند. اشاعره كه امروز اكثر اهل تسنن به آن منتسب است، منكر اصل عدل می باشند نه…
تفاوت عدل و جود
عدالت از ارزش هاى بسيار والا است و حتى ارزش آن بالاتر از جُود است. عدالت رعايت استحقاق ها و عدم تجاوز به حقوق ديگران است؛ اما جود اين است كه افراد از حقوق خود درگذرند و آن را نثار ديگران كنند. اگر اخلاق فردى ملاك باشد ارزش جود بيش تر از عدالت است؛ چون كمال نفس را نشان مى دهد؛ اما از نظر اجتماعى، عدالت ب…
عدل تشريعى
چهارده قرن پيش هنگامى که تيرگي ‏هاى شرک و بت‏پرستى و حکومت خدايان مصنوعى سراسر گيتى را فرا گرفته بود، و جامعه روم و ايران از مظالم تبعيض‏ هاى نارواى دو امپراطورى بزرگ، بستوه آمده بودند و سايه شوم يأس و نوميدى آسمان ملتهاى جهان را تيره و تار ساخته بود، و رجال اصلاح طلب از هر گونه «رفرم» و انقلاب اصلاحى مأ…
عدل الهى از نظر قرآن کريم
در آيات قرآن کريم، عادل بودن و قيام به عدل بعنوان يک صفت مثبت براى خداوند ذکر شده است يعنى در قرآن تنها به تنزيه خداوند از ظلم و ستم در آيات قرآن قناعت نشده است بلکه به طور مستقيم نيز صفت عدالت براى خداوند اثبات شده است چنانکه مى فرمايد: «شهد الله انه لا اله الا هو و الملائکة و اولو العلم قائما بالقسط؛ خد…
علم خدا جهل بود ؟!
علم خدا جهل بود ؟! معروفترین شبهه جبر همان است که با مساله قضا و قدر به مفهوم الهى یعنى با مساله علم خداوند مربوط است و آن این است: خداوند از ازل از آنچه واقع می شود و آنچه واقع نمی شود آگاه است و هیچ حادثه اى نیست که از علم ازلى الهى پنهان باشد از طرفى علم الهى نه تغییر پذیر است و نه خلاف پذیر؛ یعنى م…
نظرات مختلف درباره رابطه عدل الهى با جبر و اختیار
نظرات مختلف درباره رابطه عدل الهى با جبر و اختیار بحث جبر و اختیار، خود به خود بحث عدل را به میان آورد زیرا رابطه مستقیمى است میان اختیار و عدل از یک طرف، و جبر و نفى عدل از طرف دیگر، یعنى تنها در صورت اختیار است که تکلیف و پاداش و کیفر عادلانه، مفهوم و معنى پیدا مى کند. اگر انسان، آزادى و اختیار نداش…
ارزش و اهمیت مساوات در اسلام
ارزش و اهمیت مساوات در اسلام عدالت یعنى رعایت تساوى در زمینه استحقاق هاى تساوی و همین معناى درستى است و عدل نیز اینچنین مساواتى را ایجاب مى نماید و این چنین مساواتی از لوازم عدل مى باشد. عدالت به این معنى یعنى رعایت استحقاق ها و عطا کردن هر ذى حقى آنچه استحقاق آن را دارد. معنی حقیقى عدالت اجتماعى بشر…
رابطه عدالت و بعثت انبیاء در نظر قرآن
رابطه عدالت و بعثت انبیاء در نظر قرآن مسأله ای‏ در زمینه بعثت پیامبران مطرح است و آن اینکه هدف اصلی از مبعوث شدن پیامبران و به اصطلاح‏ منظور نهایى از ارسال رسل و انزال کتب چیست؟ آخرین سخن پیامبران کدام‏ است؟ ممکن است گفته شود هدف اصلى، هدایت مردم، سعادت مردم، نجات‏ مردم، خیر و صلاح و فلاح مردم است. شک…
ماهیت شرور از نظر عدل و حکمت الهى
ماهیت شرور از نظر عدل و حکمت الهى از نظر عدل الهى و حکمت بالغه، خوبیها و بدیها در جهان، دو دسته متمایز و جدا از یکدیگر نیستند آنطورى که مثلا جمادات از نباتات، و نباتات از حیوانات جدا هستند و صفهاى خاصى را بوجود مى آورند. این خطا است که گمان کنیم بدیها یک رده معینى از اشیاء هستند که ماهیت آنها را بد…
اختیار انسان از نگاه احادیث
اثبات اختیار براى انسان در احادیث مساله جبر و اختیار از قدیمى ترین مسائلى است که در میان دانشمندان مطرح بوده گروهى طرفدار آزادى اراده انسان، و گروهى طرفدار جبر بوده اند و هر کدام دلائلى براى اثبات مقصد خود ذکر کرده اند. ولى جالب این است که هم جبریین و هم طرفداران اختیار در عمل اصل اختیار و آزادى اراده را…
عدل الهى و اشکالات مربوط به آن
عدل الهى و اشکالات مربوط به آن از نظر حکما و همچنین از نظر متکلمین غیر اشعرى، اشکالات مربوط به عدل الهى بصورت یک سلسله مسائل که باید راه حل آنها را ارائه داد مطرح است. در این بین، حسى مذهبان مدعى اند راههاى کلامى و فلسفى، همه عقلانى و ذهنى است و متکى به هیچ مشاهده عینى و تجربى نیست و به همین جهت بى اعت…
اعمال خیر غیر مسلمانان از نظر عدل الهى
اعمال خیر غیر مسلمانان از نظر عدل الهى یکى از مسائلى که در بحث " عدل الهى " مورد گفتگو قرار مى گیرد مسأله " اعمال خیر غیر مسلمانان " است. امروز این سؤال در میان طبقات مختلف از جاهل و عالم و بیسواد و تحصیلکرده مطرح است که آیا کارهاى خیر افراد غیرمسلمان مقبول است یا غیر مقبول، اگر مقبول است پس چه فرق مى…
عدل از اصول دين
عدل از اصول دین عدل الهی مقدمه: عدل الهی یکی از مباحث مهم در اسلام است. در این مقاله عدل در خلقت و عدل در قانونگذاری (تشریع) و رابطه عدل با حسن و قبح عقلی مورد بحث قرار گرفته است. یکی از مسائلی که درعلم کلام مورد بحث واقع شد مساله عدل الهی بود، که آیا خداوند عادل است یا نه؟این مساله خیلی اهمیت…
اهداف مجازات بر اساس بینش اسلامى
اهداف مجازات بر اساس بینش اسلامى در فلسفه مجازات از دیدگاه اسلام رسیدن به اهداف خاص ى مورد نظر قانون گذار م باشد از جمله این اهداف عبارت است از: الف) تأمین عدالت خداوند مى فرماید: «انا من المجرمین منتقمون، سجده ، آیه ۲۲»:مسلماً ما از مجرمان انتقام خواهیم گرفت، و از طرف دیگر، در اکثر جرایم علاوه بر ای…
بى تناسبى در مقابل عدل
بى تناسبى در مقابل عدل نقطه مقابل عدل به معنى تناسب و تعادل، بى تناسبى است نه ظلم. بسیارى از کسانى که خواسته اند به اشکالات مربوط به عدل الهى از نظر تبعیضها، تفاوتها و بدیها جواب بدهند، به جاى آنکه مسأله را از نظر عدل و ظلم طرح کنند از نظر تناسب و عدم تناسب طرح کرده اند و به این جهت قناعت کرده اند …
رابطه عدل الهى با حکمت الهى
رابطه عدل الهى با حکمت الهى اگر غایت و هدفى در خلقت بود و حکمت بالغه اى در کار بود باید همه چیز مفید فائده اى باشد، و علیهذا مى بایست که نه پدیده بیفایده اى آفریده شود و نه پدیده اى زیان آور؛ و نیز این که هیچ پدیده مفیدى متروک و معدوم نماند. وجود تبعیضها و تفاوتها و نیستى ها و جهل ها و عجزها نشانه ا…