توحید و خداشناسی

بهترين راه براى خداشناسى
درباره خداشناسى از دورترين زمان تا امروز كتاب ها نوشته شده و بحث ها و گفتوگوهاى فراوانى در ميان دانشمندان و غير دانشمندان بوده است. هر كدام براى پى بردن به اين حقيقت راهى را انتخاب كرده اند؛ امّا از همه راه ها، بهترين راهى كه مى تواند ما را به زودى به اين مبدأ بزرگ جهان هستى نزديك سازد راهى از در…
ضرورت بحث از وجود خدا
درباره فلسفه بحث پيرامون وجود خداوند دو پرسش مطرح شده است: يكى اين كه چه چيز انسان را به بحث درباره ى وجود خداوند بر مي انگيزد؟ و ديگرى اين كه بر شناخت خداوند و ايمان به او چه فايده اى مترتب مي گردد؟ متكلمان اسلامى در پاسخ به پرسش نخست، پاسخ هايى را داده اند يادآور مي شويم: 1. لزوم جلوگيرى از زيا…
معناى برهان عليت
 عالمى كه در آن زندگى مى كنيم بدون شك حادث است (زيرا دائماً در حال تغيير است، و آن چه در حال تغيير است، معرض حوادث است، و چيزى كه معرض حوادث است، محال است قديم و ازلى باشد). اكنون اين سؤال پيش مى آيد كه اگر حادث است، از پنج حال بيرون نيست: 1ـ بدون علت به وجود آمده است. 2ـ خود علت خويشتن است. 3ـ معلولات جهان علت وج…
ذات پاک خداوند نا متناهى است
 او وجودى است‏ بى نهايت از هر نظر:از نظر علم و قدرت، حيات ابديت و ازليت و به همين دليل در زمان و مکان نمى گنجد، چرا که زمان و مکان هر چه باشد محدود است، ولى در عين حال همه جا و در هر زمان حضور دارد چرا که فوق زمان و مکان است. و هو الذى فى السماء اله و فى الارض اله و هو الحکيم العلى ، او کسى است که در…
معناى برهان امكان و وجوب
 تمام موجوداتى كه در اين جهان مى بينيم همه روزى معدوم بوده اند، سپس لباس وجود بر تن كرده اند، و يا به تعبير ديگر، روزى هيچ نبوده اند و سپس موجود شده اند، اين دليل بر آن است كه آن ها «معلول» وجود ديگرى هستند، و از خود، هستى ندارند. و مى دانيم: هر وجود معلولى وابسته و قائم به «علت» خويش و سراپا نياز و احتي…
توحيد ذاتى
توحيد ذاتى يعنى شناختن ذات حق به وحدت و يگانگى.اولين شناختى كه هر كس از ذات حق دارد، غنا و بى‏ نيازى اوست، يعنى ذاتى است كه در هيچ جهتى به هيچ موجودى نيازمند نيست و به تعبير قرآن «غنى‏» است، همه چيز به او نيازمند است و از او مدد مى‏گيرد و او از همه غنى است‏يا ايها الناس انتم الفقراء الى الله و ال…
درك ذات پروردگار جهان
درك ذات پروردگار جهان در بحث هاى خداشناسى و صفات خدا در محلّ خود ثابت شده است كه خداوند وجودى است «بى نهايت در بى نهايت» يعنى بى پايان و نامحدود از هر نظر: نامحدود از نظر وجود، نامحدود از نظر علم و قدرت، نامحدود از نظر زمان و مكان، جايى نيست كه خدا نباشد، زمانى نيست كه خداوند در آن زمان وجود نداشته باش…
خداشناسى فطرى
خداشناسى فطرى  يكى از راه‎هاى خداشناسى كه پيوسته مورد توجه متفكران و دانشمندان بوده است، و هم پيامبران الهى به آن اهتمام نموده و از اين طريق بشر را به دين و خداپرستى هدايت كرده‎اند، راه فطرت است. تعريف فطرت فطرت در قرآن و روايات به معنى آفرينش بديع و بي‎سابقه است. ابتكارى بودن آفرينش جهان به دو…
نشانه هائى دال بر وجود خدا
نشانه هائى دال بر وجود خدا  به طور كلّى مى توانيم هر موجودى را از اثرش بشناسيم، حتّى موجوداتى را كه با حواسّ پنجگانه درك مى كنيم، زيرا هيچ موجودى در منطقه فكر ما وارد نمى شود و محال است كه مغز، ظرف موجودات شود. به عنوان مثال اگر شما خواسته باشيد جسمى را با چشم تشخيص دهيد و وجود آن را درك كنيد، در ابتدا چ…
يگانه پرستى
يگانه پرستى  مقدمه: توحيد عملى يا توحيد در عبادت، بخشى از توحيد است که در اين مقاله مورد بحث قرار گرفته است. مراتب سه گانه‏اى ‏که در بالا گفته شد توحيد نظرى و از نوع شناختن است، اما توحيد درعبادت، توحيد عملى و از نوع «بودن‏» و «شدن‏» است.آن مراتب توحيد، تفکر وانديشه راستين است و اين مرحله از توح…
توحيد خالقيت
توحيد خالقيت توحيد در خلق و امر مقدمه: يکى از شاخه هاى توحيد توحيد در خالقيت است. توحيد در خالقيت يعنى اينکه در جهان هستى، بيش از يک خالق اصيل و مستقل نداريم و خالقيت علل ديگر در طول خالقيت او است و به اذن و فرمان او صورت مي گيرد. قرآن مجيد در آيات زيادى اين معنى را با استدلال اثبات کرده است ما …
مقصود از صفات خبريه
 مقصود از صفات خبريه، اوصافى است كه در آيات قرآن و روايات آمده و مستندى جز نقل ندارد. مثل : 1. يد الله (دست خدا) : (إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللهَ يَدُ اللهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ)(1) «آنان كه با تو بيعت مى كنند، با خدا بيعت مى كنند. دست خدا بالاى دست آنان است.» 2. وجه الله …
نفى صفات از  کمال توحيد خداوند
نفى صفات از  کمال توحيد خداوند  در خطبه اول نهج البلاغه از امير المؤمنان (عليه السلام) نقل شده است: و کمال توحيده الاخلاص له و کمال الاخلاص له نفى الصفات عنه کمال توحيد خدا، اخلاص براى اوست و کمال اخلاص، نفى صفات از خدا است. چگونه مى توان گفت که کمال توحيد و يگانگى او، در گرو نفى صفات از اوست؟! جواب…
دليل فقر و غناء بر يگانگى خداوند
 قرآن مجيد در آيه 54 سوره «روم» به يكى از دلائل توحيد كه دليل فقر و غناء است اشاره كرده، مى فرمايد: «خداوند همان كسى است كه شما را در حالى كه ضعيف و ناتوان بوديد، آفريد، سپس بعد از اين ضعف و ناتوانى، قوت و قدرت بخشيد، و دوران جوانى و شكوفايى نيروها آمد، و بعد از آن بار ديگر ضعف و پيرى را جانشين قوت كرد» (…
قضا و قدر
قانون عليت در جهان هستى ، به نحو استثناء ناپذير حكم فرما و جارى است . به مقتضاى اين قانون هر يك از پديده هاى اين جهان در پيدايش خود بعللى ( اسباب و شرائط تحقق ) بستگى داردكه با فرض تحقق همه آنها ( كه علت تامه ناميده مي شود ) پيدايش آن پديده ( معلول مفروض ) ضرورى ( جبرى ) است و با فرض فقدان همه آنها يا بر…
آثار معرفت به خدا
تأثير معرفت در روان و رفتار آدمى علم، مايه هاى فطرى وجود آدمى را فعليت داده بدانها سمت و سو مي بخشد و قواى فطرى او را بر مي انگيزد.بر همين پايه، معرفت به ذات، صفات، اسما و افعال الهى در بر انگيختن آن مايه هاى فطرى که با خداى متعال در ارتباطاند و نيز در پيدايش حالت هاى خاص الهى در روان انسان، تأثير ژر…