توحید و خداشناسی

علم غیب از دیدگاه برخی از مفسران قرآن
بعضی، علم غیب را برای پیامبر و ائمه(ع) این‌گونه حل نموده‌اند که  «علم غیب» یعنی علمی که بر بندگان مخفی است و اطلاع به آن مختص خداست؛ زیرا بر او چیزی مخفی نیست اما بعد از آن‌که از جانب حق به پیامبران و اولیای الهی افاضه شد برای آن‌ها غیب نیست. اینکه می‌گوییم پیامبران دارای علم غیب بودند؛ یعنی علومی که …
فطرت خداجويى و نقش آن در تربيت انسان
يكى از مهم ترين مسائل انسان شناسى اين است كه آيا گرايش ها و بينش هاى انسان محصول تعاملات او با خارج است يا ريشه آن گرايش ها و بينش ها در خمير مايه آدمى نهاده شده است؟ به عبارتى ديگر آيا در انسان چيزى به نام فطرت وجود دارد يا خير؟ اگر انسان فطرت دارد، چه چيزهائى فطرى انسان هستند؟ نويسنده در اين مقال…
صفات الهى در كلمات اميرالمؤمنين (ع)
مقدّمه بحثى كه فراروى ماست بررسى كلمات اميرالمؤمنين على(عليه السلام)در زمينه صفات خداوند است. بدين رو، طبع بحث اقتضا مى كند پژوهش ما صرفاً نقلى باشد، اما ـ چنان كه خواهد آمد ـ اميرالمؤمنين(عليه السلام)، خود در توصيفاتشان، به عقل و دريافت هاى عقلى استناد كرده اند. از اين رو، بحث حاضر صرفاً نقلى نخواهد بود…
انسان و طبعيت در قرآن
انسان بر پهنه زمين، خود بخشى از طبيعت و عضوى از اعضاى روييده بر پيكره خاك است. تا آنجا كه در تجزيه جسمانى و مادى، تمامى عناصر موجود در كالبد آدمى، همه و همه هم ان عناصر موجود در طبيعت شناخته شده است و تنها عنصر پيچيده و ابهام انگيز و ناشناخته وجود انسان، روح و روان ويژه او است كه در طبيعت ماده رد پاى آن مشهود…
فلسفه  آفرينش انسان از ديدگاه قرآن
مقدمه قرآن مجيد كتاب زندگى و نسخه ى تكامل و سعادت آدمى است، بنابراين به جا و ضرورى است سؤال هاى اساسى زندگى از ديدگاه قرآن بررسى و جواب داده شود. يكى از سؤال هاى مهمى كه همواره براى انسان مطرح بوده و هست فلسفه ى آفرينش است كه يك سؤال ريشه دار و اساسى است و بشر همواره مى خواسته بداند براى چه آفريده شد…
نداها و خطاب‌هاى الهى در قرآن
 قرآن مجيد به منظور استفاده همگانى از رهنمودهايش و درك حقايقش، در بيان مفاهيم و معانى بلند خود و ابلاغ پيام هايش، شيوه هاى خاصى به كار برده و با قالب و شكل هاى متنوعى، با مردم ارتباط برقرار كرده است. يكى از شيوه هاى جالب قرآن در بيان مطالب خود، اين است كه پيش از بيان مطلب، مخاطب خود را ندا مى دهد و …
اسلام و زيبايى‏
چكيده: از ديدگاه انديشمندان برخى از صفات، در نهاد و فطرت انسان به وديعه گذاشته شده است. يكى از ويژگيهاى فطرى انسان زيباخواهى و زيباجويى است. از سوى ديگر دين اسلام به عنوان كامل ترين آيين عملى و علمى انسان، برنامه ‏اى را ارائه مى‏دهد كه همراه و مطابق با فطرت و احساسات بشر باشد. از اين رو بررسى و كاوش در ديد…
نا اميدى از رحمت خدا
  منشأ نااميدى يأس از رحمت خدا و بخشايش او، نقطه مقابل رجاء و اميدوارى به پروردگار و منشأ آن در باور نادرست است. اگر كسى عقيده اش نسبت به خداوند ناقص باشد و رحمت بى پايان و قدرت بى نهايت او را نشناسد نااميد مى شود. چنين نقصى در خداباورى، انسان را به كفر مى كشاند و حتى مى توان گفت يأس كامل فقط براى كافر…
آفرينش جهان در نـهج البلاغه
بهمن رحمانى مقدمه كمتر انديشمندى درجهان است كه حضرت على(علیه السلام) را نشناسد. سخن گفتن درباب امام على(علیه السلام) كارى بس مشكل است. اما هر كسى ميتواند به اندزه ى درك و فهم خود او را بستايد. اين شخصيت بزرگ تربيت شده ى مكتب اسلام است. سخنان او نيز برگرفته از منبع وحى است بنا براين شكى در درستى سخنا…
آغاز آفرينش از ديدگاه امام على (ع)‏
سخن على (عليه السلام) درباره ى آغاز آفرينش از منبع جوشان قرآن كريم سرچشمه گرفته و با آيات قرآن كاملا هماهنگ است، بنابر اين در اين نوشته ما هر دو را باز مى كاويم. ليكن جهت يادآورى و سنجش ميان نظر دانشمندان گذشته تا عصر حاضر، نخست اشاره اى گذرا به نكات برجسته گفتار پيش خواهيم داشت، از اين رو: جهان…
پى بردن به وجود خدا از مطالعه دستگاه گردش خون انسان
يكى از دستگاه هاى بزرگ بدن، دستگاه گردش خون مى باشد كه هميشه خون را در تمام بدن انسان به گردش در مى آورد.اين دستگاه، نمونه كامل لوله كشى بسيار دقيق و منظّمى است كه با نقشه و هندسه شگفت آورى در تمام پيچ و خم اعضاى كوچك و بزرگ بدن انسان كشيده شده و به طور خودكار يك وظيفه مهمّ حياتى را انجام مى دهد. مركز…
امكان شناخت خداوند (1)
پيش از آن كه به بحث درباره دلايل وجود خدا و بررسى صفات الهى بپردازيم، لازم است به اين پرسش مهم و كليدى پاسخ دهيم، ‌زيرا اگر پاسخ اين پرسش منفى باشد، هر گونه بحث و گفتگو درباره الهيّات، بيهوده وعبث خواهد بود. در اين جا دو ديدگاه كلى مطرح شده است، ديدگاه مثبتان و ديدگاه منكران. عقل گرايان و شهود گرايان…
پى به وجود خدا بردن از نگاه به جهان هستى
با يك نگاه ساده به جهانى كه در آن زندگى مى كنيم به اين حقيقت مى رسيم كه جهان هستى درهم و برهم نيست، بلكه تمام پديده ها بر خط سير معينى در حركتند و دستگاه هاى جهان همچون لشكر انبوهى هستند كه به واحدهاى منظم تقسيم شده و به سوى مقصد معينى در حركتند. نكات ذيل مى تواند هر ابهامى را در اين زمينه برطر…
حاكميت، حق مختص خدا است
مقصود از «حكومت» در اين بحث، همان «سلطه» و مقصود از «حاكم» همان صاحب سلطه‏اى است كه ميخواهد در جامعه نظم و انضباط به وجود آورد. و بعبارت ديگر: حاكم كسى است كه بخاطر «ولايتى» كه دارد مى‏تواند در باره اموال و نفوس مردم تصميم بگيرد و فرمان بدهد. اينكه مى‏گوئيم حاكم روى ولايتى كه دارد ميتواند درباره جان و مال م…
خداپرستى، فطرى يا عادى
 با توجّه به يك مقدمه كوتاه روشن مى شود. عادات و رسوم؛ چيزهاى متغير و ناپايدارند يعنى ما نمى توانيم عادت و رسمى را پيدا كنيم كه در سراسر تاريخ بشر و در ميان تمام اقوام، يكسان باقى مانده باشد، مسايلى كه امروز عادت و رسم مى شود، ممكن است فردا دگرگون گردد، به همين دليل عادات و رسوم يك ملّت ممكن است در …
معناى حقيقت فعل و حکم خداوند متعال
مقدمه: يکى از شاخه  هاى توحيد، توحيد درحاکميت است قرآن مجيد در ضمن آياتى بيان مى دارد که مراد از توحيد در حاکميت چيست. ما اين آيات را همراه با تفسير آن به قلم علامه طباطبايى تقديم مى داريم. فعل خداى تعالى و حکمش نفس حق است، نه اينکه مطابق با حق و موافق با آن باشد. توضيح اينکه: هر چيزى وقتى حق است که در…