اخلاق و عرفان شیعی

اصول اخلاقى در قرآن
مى دانیم قرآن مجید به صورت یک کتاب کلاسیک تنظیم نشده که فصول و ابواب و مباحثى به شکل این گونه کتابها داشته باشد، بلکه مجموعه اى از وحى آسمانى است که به تدریج و برحسب نیازها و ضرورتها نازل شده است، ولى مى توان آن را با استفاده از روش تفسیر موضوعى در چنین قالبهایى ریخت. از تقسیم هایى که از مجموع آیات قرآن اس…
اصول اخلاق اسلامى در روایات
در روایات اسلامى احادیثى که بیانگر اصول اخلاقى حسنه و سیّئه است دیده مى شود که روش مخصوص به خود را تعقیب مى کند، نه روشى را که حکماى یونان داشته اند، از جمله: در حدیث معروفى که در کتاب «اصول کافى» از امام صادق علیه السلام نقل شده است چنین مى خوانیم که: یکى از یاران آن حضرت به نام  «سماعه بن مهرا…
نقش اخلاق در زندگی از دیدگاه قرآن
اخلاق جمع خُلق است.(۱) و در لغت «خُلْق» و «خَلْق» از یک مادّه (خ ل ق) هستند. خَلْق به شکل ظاهری انسان نظر دارد و خُلق به شکل باطنی و نفسانی انسان. همانگونه که شکل ظاهری انسان، متصف به صفت نیک و بد است، شکل باطنی انسان هم دارای اوصاف خوب و بد است. به عبارت دیگر، خَلْق اختصاص به شکل و صورتی دارد که با چشم ظا…
تفاوت بین اخلاق دینی و اخلاق سکولار
مبحث اخلاق دینی و اخلاق سکولار به طور عمیق و گسترده‌ای با بحث بسیار مهم رابطه دین و اخلاق مرتبط است. در واقع این نگرش دنیامدارانه و سکولاری به دو پدیده دین و اخلاق بوده است که مفهومی به نام اخلاق سکولاری را به وجود آورده است. گفتنی است که این دو بحث با وجود اشتراک‌های فراوان، متفاوت از هم می‌باشند. مو…
در فضیلت ماه شعبان‏
بدان که براى این ماه سه نام است: شعبان و از آن روى به این نام، نامیده شده است که در آن براى ماه رمضان خیرات منشعب مى‏شود و هم گفته‏اند براى این است که در آن ماه براى مؤمنان روزى پراکنده مى‏شود. نام دیگرش غفران است که در آن گناهان آمرزیده مى‏شود و نام دیگرش جیران است که همسایه رمضان است‏[۱]. امام صادق (…
عوامل رشد وتکامل انسان از دیدگاه قرآن کریم
قرآن کریم عناصر و عواملی را برای رشد. د و تعالی انسان مطرح می کند که عبارتند از: ۱- علم وتفکر ۲- ایمان ۳- عمل صالح انسان بوسیله علم و ایمان و عمل صالح می تواند رشد پیدا کرده ، و به قرب ربوبی نائل گردد. از دیدگاه قرآن کریم این عوامل موجب کنار رفتن طبیعت منفی انسان و بروز فطریات مثبت انسان می شود . یعنی …
مراحل سیر و سلوک و عرفان
سالک و رهرو طریق الی الله برای وصول به قرب الهی، پیش از هر چیز، باید یک سری شرایطی را رعایت کند. به تعبیری دیگر برای شروع در این سفر و سیر الی الله، یک سری مقدمات و مبادی و اسبابی است که باید فراهم شود و از آن سو یک سری موانعی است که لازم است از بین بروند. بزرگان اخلاق و عرفان هر کدام به روش خود، راه…
راهکارهای خودسازی
تا نیرو و اراده جوانی هست می توان هواهای نفسانی را از خود دور ساخته و به جنگی سخت با نفس و شیطان رفت چرا که قلب جوان لطیف و ملکوتی است و انگیزه های فساد در آن ضعیف می باشد لیکن هر چه سن بالاتر رود، ریشه گناه در قلب قوی تر و محکم تر گردد تا جایی که کندن آن از دل ممکن نیست(۱) و برای پیروزی در این میدان …
نقش عوامل معنوی در توسعه اقتصادی از دیدگاه قرآن
تردیدی نیست که توسعه و رشد اقتصادی در صورتی انسان را به هدف واقعی می رساند که عوامل مادی همگام با عوامل معنوی حرکت نمایند.منابع انسانی و مادی جامعه اگر در راستای تامین رفاه بشریت و دستیابی به کمال مقام انسان استفاده گردد ارزشمند است.اگر باورها و بینش ها،امیال و آرزوها و تصورات انسانی تغییر کند توسعه …
در فضیلت جهاد و تشویق بر آن‏
خداوند متعال در آیه هفتاد و دوم سوره انفال فرموده است «همانا کسانى که ایمان آورده و هجرت کرده اند و در راه خدا با اموال و جانهاى خویش جهاد مى کنند ...» و در آیه بیست و یکم سوره توبه فرموده است «آنان که ایمان آورده و هجرت کرده اند و در راه خدا با اموال و جانهاى خویش جهاد مى کنند در پیشگاه خدا درجه بزر…
در شب قدر و فضیلت روزه‏
خداوند متعال در آیات سوم و چهارم سوره دخان چنین فرموده است «ما آن قرآن را در شب فرخنده (قدر) فرستادیم. همانا که ما بیم دهندگانیم. در آن شب هر کارى با حکمت مشخص مى‏گردد.» گروهى گفته‏اند مقصود از آن شب، شب قدر است و گروهى گفته‏اند، شب برات است. (یعنى شب نیمه شعبان)[۱] و خداوند متعال در آیه اول سوره قد…
فضیلت ماه رمضان‏
ماه رمضان را از این جهت رمضان نامیده‏اند که در آن ماه گاهى از شدت گرما بره‏هاى گوسپندان و کره شترها مى‏مرده‏اند و گفته شده است به این نام، از آن جهت نامیده شده که گناهان را ذوب و نابود مى‏کند. خداوند در آیه یک صد و هشتاد و سوم سوره بقره فرموده است. «اى اهل ایمان بر شما هم روزه گرفتن نوشته و مقرر گردید ه…
در ذکر دعا کردن براى حاجتهاى مؤمنان‏
خداوند متعال در سوره بقره فرموده است «و چون بندگان من از تو در باره‏ دورى و نزدیکى من مى‏پرسند، همانا که من نزدیکم و دعاى دعاکننده را هر گاه مرا بخواند برمى‏آورم ... تا آخر آیه.» و در آیه شصت سوره مؤمن (غافر) فرموده است «خداى شما فرمود که مرا (با خلوص) دل بخوانید تا دعاى شما را مستجاب کنم و آنان که از…
نماز و رشد معنوی
 نماز از مهمترین و با ارزش ترین اعمال در دین اسلام است. نماز که با وصف وجوب و مستحب تشریع شده، برای تکامل معنوی انسان و تقرب به خدا است و نمازگزار با این عمل اگر با شرایط آن انجام شود صفای باطن پیدا کرده و مایه رشد معنوی او گردیده و در نتیجه او را از انجام کارهای پلید باز می دارد. نماز لگام انسان را گ…
فصلى در بیان فضیلت کربلا و تربت‏
امام صادق (علیه السّلام) فرموده است، محل مرقد امام حسین (علیه السّلام) از روزى که در آن دفن شده است، روضه‏یى از روضه‏هاى بهشت است و از آنجا اعمال زائران آن حضرت به آسمان برده مى‏شود و هیچ فرشته‏یى در آسمان و زمین نیست مگر اینکه از خداوند زیارت مرقد امام حسین را مسألت مى‏کند، گروهى فرود مى‏آیند و گروهى …
بندگی و اخلاق بندگی
بندگی و اخلاق بندگی به عنوان مقدمه باید گفت که  معلومات انسان دو گونه اند: ۱٫ معلوماتی که از راه درس خواندن و آموزش آن را فرا می گیرد. مانند انواع حرفه ها مثل آشپزی یا خواندن و نوشتن. ۲٫ معلوماتی که دانستن آنها نیاز به یادگیری ندارد. زیرا این دانستن را در درونش می یابد، بدون اینکه کسی به او یاد داده باشد. مان…