عوامل رشد در مذهب شیعه

نقش پاک بودن محیط در پرورش فضایل اخلاقی
بى شک وضع محیط اجتماعى زندگى انسان اثر فوق العاده اى در روحیّات و اعمال او دارد چرا که انسان بسیارى از صفات خود را از محیط کسب مى کند. محیطهاى پاک غالباً افراد پاک پرورش مى دهد و محیطهاى آلوده غالباً افراد آلوده. درست است که انسان مى تواند در محیط ناپاک، پاک زندگى کند و بعکس در محیطهاى پاک سیر ناپاکى…
تأثیر علم و آگاهى در تربیت‏
از زمینه هاى پرورش اخلاق بالا بردن سطح علم و معرفت افراد است، چرا که هم با دلیل منطقى و هم با تجربه هاى فراوان به ثبوت رسیده است که هر قدر سطح معرفت و دانش الهى انسان بالاتر برود فضائل اخلاقى در او شکوفاتر مى شود؛ و بعکس، جهل و فقدان معارف الهى ضربه شدید بر پایه ملکات فضیله وارد مى سازد و سطح اخلاق را تنزّل…
خصوصیات یک مؤمن از دیدگاه قرآن و اهل بیت علیهم السلام
در آیات مختلفی از قرآن کریم صفات مؤمنین را مشاهده می‌کنیم از جمله در آیات ابتدائی سوره مومنون بعد از تاکید بر سعادتمند بودن آن‌ها (قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُون) اوصاف ایشان را بیان می‌کند: ۱٫خشوع در نماز: خداوند قبل از هر چیز انگشت روی نماز گذارده، میگوید: «آنها که در نمازشان خشوع دارند» (الَّذِینَ هُ…
فلسفه خودشناسی از دیدگاه در اسلام
 دلا غافل ز سبحانی چه حاصل       اسیر نفس و شـیطانی چه حاصل بود قدر تو افزون از ملائـک            تو قدر خود نمی دانی چه حاصل مقدمه ضرورت خودشناسی در مکاتب مادی و غیر مادی مورد بحث و تأمل قرار گرفته است. در مکاتب مادی خودشناسی از آن حیث مورد توجه قرار گرفته که انسان بتواند استعدادهای بالفعل و بالقوه…
عدالت سر منشأ کمال و سعادت
نهایت کمال و غایت سعادت، از براى هر شخصى اتصاف اوست به صفت عدالت، و میانه روى در جمیع صفات و افعال ظاهره و باطنه، خواه از امورى باشد که مخصوص ذات او و متعلق به خود او باشد، یا امرى باشد که میان او و دیگرى بوده باشد. و نجات در دنیا و آخرت حاصل نمى شود، مگر به استقامت بر وسط و ثبات بر مرکز. پس اى جان برادر…
در بیان فضایل نماز
خداوند متعال در آیه دوم سوره «بقره» فرموده است «کسانى که به غیب ایمان مى آورند و نماز را بر پا مى دارند.» و در آیه هفتاد و یکم سوره «انعام» فرموده است «بگو هدایت خدا به حقیقت هدایت است و ما مأموریم که تسلیم فرمان خداى جهانیان باشیم و اینکه نماز را بپا دارید.» و در آیه بیست و نهم سوره «اعراف» فرموده است «بگو پ…
تشویق بر ازدواج و فضیلت آن‏
خداوند متعال در آیه سى و سوم سوره نور فرموده است «زنان و مردان بدون همسر را همسر دهید و نیکوکاران از بندگان و کنیزانتان. اگر فقیر باشند خداوند از فضل خود آنان را بى‏نیاز مى‏سازد و خداوند فراخ رحمت و داناست.» و خداوند در آیه سى و هشتم سوره نساء مى‏فرماید «مردان، کارگزاران و فرمانروایانند بر زنان به آنچه …
نقش اثر گذار خلوت شب در رشد معنوی و کمال
  امام صادق(علیه السلام) می فرماید: پاداش هر کار شایسته ای در قرآن کریم بیان شده است غیر از نماز شب که آنقدر ارزش آن در درگاه الهی والا است که خداوند پاداش آن را بیان ننموده و فرموده : «هیج کس نمی داند چه چیز. »[عبادت] همه ما معتقدیم که انسان علاوه بر نیازهای جسمی و طبیعی دارای نیازهای روحی و معنوی هم هست…
فقر و به اندازه کفاف داشتن و نظایر آن‏
خداوند در بخشى از آیه ۲۷۵ سوره دوم فرموده است «از براى درویشانى است که در راه خداوند محاصره و باز داشته شده اند». در بخشى از آیه ۵۲ سوره ششم (انعام) فرموده است «و آنان را که پروردگارشان را بامداد و شامگاه فرا مى خوانند، طرد مکن.» و در بخشى از آیه ۲۷ سوره هیجدهم (کهف) فرموده است «و شکیبا گردان نفس خوی…
حیاء (آزرم)
خداوند در آیه ۱۰۷ سوره چهارم (نساء) فرموده است: «پوشیده مى‏دارند از مردم و پوشیده نمى‏دارند از خدا». و در آیه ۷ سوره پنجاه و هشتم (مجادله) فرموده است: «هیچ راز گفتنى میان سه کس نیست مگر اینکه او چهارمى ایشان است و هیچ پنج تنى مگر اینکه او ششمى ایشان است». امام کاظم (علیه السّلام) فرموده است: از مثال…
توبه‏
خداوند متعال در آیه ۳۶ سوره دوم (بقره) فرموده است «پس فرا گرفت آدم از پروردگارش چند کلمه‏یى را و خداى توبه‏اش را پذیرفت. همانا که او توبه پذیرنده مهربان است.» و در آیه ۱۳۰ سوره سوم (آل عمران) فرموده است «و آنان که چون کار ناشایسته کردند یا بر خویشتن ستم روا داشتند، خدا را یاد کردند و بر گناهان خویش آمرزش …
در آشکارا سلام دادن‏
خداوند متعال در آیه ۸۸ سوره چهارم (نساء) فرموده است «و چون تحیت‏ داده شوید به تحیتى، پس تحیت دهید به بهتر از آن، یا همان گونه تحیت دهید.به درستى که خداوند بر همه چیز محاسب است.» و در آیه ۵۴ سوره ششم (انعام) فرموده است: «و چون کسانى که به آیتهاى ما ایمان آورده‏اند پیش تو آیند، بگو سلام بر شما باد، پروردگا…
وصیت‏
خداوند متعال در آیه ۱۷۶ سوره دوم (بقره) فرموده است: «نوشته شد بر شما که چون مرگ یکى از شما فرا رسد، اگر مالى دارد، وصیت کند براى پدر و مادر و نزدیکان خویش به نیکى و این حقى است بر پرهیزکاران.» پیامبر (صلّى الله علیه و آله) فرموده‏اند: هر کس بدون وصیت بمیرد، به مرگى همچون مرگ دوره جاهلى مرده است‏[۱]. و…
در ذکر فضائل صلوات فرستادن بر پیامبر (ص)
بدان که خداوند متعال بندگان خود را به فرمانى لطیف تر از صلوات فرستادن بر پیامبر (صلّى الله علیه و آله) فرمان نداده است و آن فرمان خدا در آیه پنجاه و ششم سوره سى و سوم (احزاب) است که در آن چنین فرموده است «همانا خداوند و فرشتگانش بر پیامبر درود مى فرستند. اى کسانى که ایمان آورده اید شما هم بر او درود فرستید…
در ذکر فضایل نماز شب‏
خداوند متعال در آیه هفتاد و نهم سوره هفدهم فرموده است. «و برخى از شب را بیدار و متهجد باش و نماز شب مخصوص تو است. باشد که خدایت به مقام محمود (شفاعت) مبعوث گرداند.» و در آیات نخست سوره هفتاد و سوم چنین فرموده است «اى جامه به خود پیچیده، هان شب را به نماز برخیز مگر اندکى که نصف یا چیزى کمتر از آن باشد یا چ…
در طهارت و ثواب آن‏
خداوند متعال در سوره مائده فرموده است «اى کسانى که گرویده‏اید، چون براى نماز برخیزید، صورت و دستهاى خود را تا آرنج بشویید ... تا آنجا که مى‏فرماید باشد که شکر او بجا آورید.»[۱] امام باقر (علیه السّلام) فرموده است، پیامبر (صلّى الله علیه و آله) روزى همراه یاران خویش نماز صبح گزاردند و سپس همراه اصحاب خود نشستند و ب…