شیعه شناسی

اعتدال در قرآن
 اعتدال از واژه عدل و عدالت، حالتی بین دو طرف از لحاظ کم یا کیف است. این واژه در فرهنگ‌های عربی و مصطلحات قرآنی به معنای تناسب،استقامت، قوام پیدا کردن و موزون بودن نیز آمده است. مفهوم شناسی اعتدال مصدرباب افتعال از ریشه «ع ـ د ـ ل» و در لغت به معنای حد متوسط بین دو وضعیت دیگر [۱] [۲]و به طور کلی هر…
دیـن و آزادی از دیدگاه شهید مطهری
 مـقوله آزادی و بحث از آن از مسأل روز و مورد نیاز جامعه است. کندوکاو در زاویه های گوناگون آن ما را از فرو افتادن در تحلیل و تـفـسیرهای نابجا باز می دارد و راه بند برداشتهای نادرست از این موضوع مهم و حیاتی می گردد. اسـتـاد شهید مطهری, از اندک اندیشه ورانی است که به این مقوله مـهـم, پـیـش و از پـس پـیـروز…
قلمرو تساهل و تسامح درنظر شهید مطهری
از جمله مقوله هایی که در روزگار ما بسیار بر سر زبانها و مطرح در محافل روشنفکری و دانشگاهی است,مقوله تسامح و تساهل است. در سالهای واپسین, بسیاری از اهل قلم و اصحاب جریده ها و نشریه هـا بـا طـرح آن بـه عنوان مساله ای مهم و اساسی در حوزه معارف دیـنـی, تـلاش ورزیده اند از زوایای گوناگون درباره آن به بحث…
میانه روی در نهج البلاغه
اسراف، کار منافقین «إن عذلوا کشفوا، و إن حکموا أسرفوا.» در توصیف منافقان مى فرماید: هرگاه سرزنش کنند پرده درى مى کنند و هرگاه حکم رانند از حد مى گذرانند. بخشش مال و ثروت «ألا ان اعطاء المال فى غیر حقّه تبذیر و اسراف، و هو یرفع صاحبه فى الدنیا و یضعه فى الاخره، و یکرمه فى الناس و …
عقلانیت دین در قرائت شهید مطهری
روزی کـه دانش کلام به دامن فلسفه آویخت و گفت وگوهای دینی ردای جـدل در کـلام را بـه کـنـار نهادند و جامه فلسفه و برهان بر تن کردند, عقلانیت دینی به تمام, رخ نمود. ایـن دگـردیـسی به دست خواجه نصیرالدین طوسی (م,۶۷۲ه.ق.) انجام گـرفـت. پـس از او, روشـن گری, اثبات و دفاع عقلانی از باورها و گـزاره هـای دیـن, شـفاف تر از…
روز عرفه ۹ ذی الحجه
روز عرفه چه روزیست؟ هر سال عده زیادی از مسلمانان برای زیارت خانه خدا ـ کعبه ـ راهی مکّه می شوند. مکّه یکی از شهرهای کشور عربستان است که کعبه در آن جا قرار دارد. به کسانی که به مکّه می روند، اگر در ماه ذی الحجه که یکی از ماه های قمری است، باشد، حاجی می گویند. این سفر که سفر حج نام دارد، شیرین ترین سف…
استقرار مراسم حج ۸ ذى حجّه
۸ ذیحجه ، سال دهم هجرى قمرى از احادیث و روایات متعدد، به دست مى آید که انجام مراسم حج براى نخستین بار،از سوى حضرت آدم(ع) واقع گردید و حج او،پس از پذیرفته شدن توبه اش بود و او ، در ماه ذى حجّه الحرام،این عمل عبادى را به جاى آورد.(۱) در زمان حضرت ابراهیم(ع) و فرزندش حضرت اسماعیل(ع)، که آن دو به امر پر…
وارد کردن امام موسى کاظم(ع) به زندان بصره ۸ ذیحجه
۸ ذیحجه ، سال ۱۷۹ هجرى قمرى امام موسى بن جعفر(ع) معروف به {کاظم} هفتمین امام شیعیان است و در ایام امامتش با حکومت هاى منصور دوانقى، مهدى عباسى و هارون الرشید، که همگى از سلسله بنى عباس بودند معاصر بود و از تمامى آنان، سختى ها،رنج هاوبى مهرى هاى فراوانى متحمل شدو چندین بار از سوى آنان به بغداد فرا خو…
واقعه فخّ و شهادت حسین بن على بن حسن ۸ ذی الحجه
۸ ذیحجه ، سال ۱۶۹ هجرى قمرى "فخّ" مکانى در بین راه مکه معظمه و مدینه منوره است که فاصله اش با مکه در حدود یک فر سنگ مى باشد. در این مکان رویدادى عظیمى شبیه واقعه کربلا به وقوع پیوست. همان طور که در سیزده ذى قعده بیان کردیم حسین بن على بن حسن مثلث بن حسن مثنى بن امام حسن مجتبى(ع)در عصر خلافت موسى ب…
خروج امام حسین (ع) از مکه معظمه ۸ ذی الحجه
۸ ذیحجه ، سال ۶۰ هجرى قمرى پس از آن که امام حسین(ع) با در خواست مکرر استاندار مدینه مبنى بر بیعت با یزید بن معاویه رو برو گردیدو بنا چار از این شهر خارج و وارد مکه معظمه شد، به مدت چهار ماه و چند روز در جوارخانه امن الهى اقامت گزید و در این مدت با دعوت مسلمانان مبارز برخى از مناطق اسلامى،به ویژه شیعیان ک…
نخستین حج حضرت ابراهیم (ع) و حضرت اسماعیل (ع) ۸ ذیحجه
هنگامى که حضرت اسماعیل(علیه السلام) به سنین میان سالى رسید، خداوند متعال به حضرت ابراهیم (علیه السلام) فرمان داد که بار دیگر ازشام به مکه رود و بایارى اسماعیل(علیه السلام) خانه خدا را تجدید بنا کند. حضرت ابراهیم(علیه السلام) عرض کرد:پروردگارا در چه مکانى آنرا بنا کنیم ؟ وحى شد، در همان مکانى که پیش از تو…
شهادت امام محمد باقر (ع) ۷ ذی الحجه
۷ ذیحجه ، سا ل۱۱۴هجرى قمرى امام محمدبن على بن الحسین(علیه السلام)، معروف به "امام محمد باقر"و"باقرالعلوم" در اول رجب و به قولى در سوم صفر سال ۵۷قمرى،در مدینه منوره دیده به جهان گشود. تولد مبارک آثار وى، در حیات جد بزرگوارش حضرت اباعبدالله الحسین(علیه السلام) واقع گردید و موجب خوشحالى و خرسندى آن حض…
شهادت امام محمّد تقى (ع)بنابر قولى ۵ ذی الحجه
۵ ذیحجه ، سال ۲۲۰هجرى قمرى با این که قول مشهور مورخان وسیره نویسان درباره شهادت امام نهم شیعیان،حضرت جوادالأئمه(علیه السلام) بر این است که وى در آخرین روز ماه ذى قعده، به دست همسرش ام الفضل دختر مأمون عباسى ، به شهادت رسید . همانطورى که این رویداد بزرگ را در روز ۲۵ ذى قعده بیان کردیم ،عده اى از علما،…
آیات قرآن و عصمت پیامبر (ص) پیش از بعثت
آیت الله جعفر سبحانى گروهى از بداندیشان که در صفحه زندگى پیامبر خاتم، نقطه سیاهى نجسته ‏اند، به فکر افتاده ‏اند که براى او پیش از بعثت نقطه ضعفى جستجو کنند تا شاید بتوانندعصمت او را در تمام دوران عمر متزلزل سازند.  در این مورد، آیات پنجگانه‏ اى را دستاویز خود قرار داده و به مرام خود استدلال نموده ‏اند که مربوط به زند…
پیغمبر شناسى
بسوى هدف - هدایت عمومى دانه گندمى که در شکم خاک با شرائط مناسبى قرار می گیرد شروع به رشد و نمو کرده بشاهراه تحول می افتد و هر لحظه صورت و حالت تازه اى بخود گرفته با نظم و ترتیب مشخصى راهى را می پیماید تا یک بوته اى کامل داراى خوشه هاى گندم می شود و اگر یکى از دانه هاى آن بزمین افتد باز مسیر گذشته را…
أمّى بودن پیامبر اسلام (ص)
 خداى متعال در آیات قرآن از پیامبر(صلى الله علیه وآله) به عنوان فرد امّى نام برده است، درباره مفهوم امّى سه احتمال معروف وجود دارد: نخست: به معنى درس نخوانده باشد. دوم: به معنى کسى که در سرزمین «مکّه» تولد یافته و از «مکّه» برخاسته. سوم: به معنى کسى که از میان امت و توده مردم قیام کرده. ولى معروف…