درهاي حرم مطهر امام حسين (عليه السلام)

صحن شريف حسينى اكنون داراى ده در است كه زائران به وسيله آن‏ها به داخل صحن و مرقد مطهر راه مى‏ يابند. اين صحن تا عصر قاجار تنها شش در داشت.[1]
1-  باب القبله‏
باب القبله قديمى‏ترين درِ صحن و درِ اصلى است كه به ايوان طلا باز مى‏شود و چون سمت قبله قرار دارد آن را باب القبله ناميده ‏اند. اين دَرب در 1275 ق به دست احمد گواد ساخته شده و كتيبه‏ اى در ضلع غربى آن حاكى از اين تاريخ است.[2]ارتفاع آن حدود پانزده و كف آن هشت متر است و درى از چوب مرغوب ساج به ارتفاع شش و عرض چهار متر بر آن قرار دارد. ساعت بزرگى بر بالاى آن نصب است و پايين آن، اين عبارت ديده مى ‏شود: «السلام عليك يا ابا عبد اللَّه». سوره «والشمس» بر قسمت فوقانى دروازه به خط محمد مكارى زينت بخش آن است.[3]اين در را باب الذهب نيز ناميده‏اند و در دو طرف آن چهارده حجره تحتانى و فوقانى قرار دارد.[4]
2-  باب قاضى الحاجات‏
باب قاضى الحاجات در برابر سوق العرب است و به ياد حضرت مهدى (عج) آن را چنين ناميده‏ اند. ارتفاع آن پنج و عرض آن 5/ 3 متر است. درى به ارتفاع چهار و عرض سه متر بر آن تعبيه شده كه آن را در 1286 ق ساخته‏اند.[5]اين در با آيه‏ هايى از قرآن مزين است.
3-  باب الشهداء
در ميانه ضلع شرقى و راه مرقد حضرت ابوالفضل واقع است و آن را به ياد شهيدان كربلا «باب الشهداء» ناميده ‏اند. ارتفاع آن به چهار و عرض آن به سه متر مى‏رسد.[6]
آيه‏هايى از قرآن با خط زيبا بر اين در نقش بسته است. در گذشته، دو درِ صحن صغير و باب الصافى جاى آن قرار داشت.
4-  باب الكرامه‏
باب الكرامه در دورترين نقطه ضلع شمال شرقى صحن و كنار باب الشهدا است و به سبب كرامت امام حسين عليه السلام باب الكرامه ناميده شده است. چهار متر ارتفاع و سه متر عرض دارد و با آيه‏ هايى از قرآن تزيين شده است.[7]
5-  باب السلام‏
اين دروازه در وسط ضلع شمالى واقع است و چون مردم از آن جا به امام حسين عليه السلام سلام مى ‏دادند به باب السلام معروف است. چهار متر طول و سه متر عرض دارد و آيه‏ هايى از قرآن بر آن نقش بسته است.
6-  باب الرجاء
در ميان باب القبله و باب قاضى الحاجات درى است كه آن را، به اميد برخوردارى از فضل و كرامت الهى، باب الرجاء مى ‏خوانند. كتيبه‏ اى از بيرون با آيه ‏هايى از قرآن آن را جلا بخشيده است. قوس ايوانى كه بر فراز آن است با كاشى ‏هاى زيبا همراه با آيه‏ هاى قرآن به خط ثلث تزيين شده است. ارتفاع دروازه به حدود پنج و عرض آن به 5/ 3 متر مى‏ رسد.[8]7-  باب السّدرة
اين دروازه به ياد درخت سدرى كه نشانگر قبر بود و هارون الرشيد آن را از بيخ بركند، به «باب السدره» معروف شد. در دورترين نقطه ضلع شمال غربى صحن قرار دارد و ارتفاع آن به چهار و عرض آن به سه متر مى‏رسد. اين دروازه پيش از آن بر «باب القبله» نصب شده بود و در 1385 ق به اين مكان منتقل شد.[9]بالاى اين در با آيه هايى از قرآن‏ تزيين شده است.
8-  باب السلطانيه‏
در سمت غرب صحن، دروازه‏اى به وسيله يكى از پادشاهان عثمانى ساخته شد كه آن را «باب السلطانيه» نام نهادند.[10]ارتفاع آن چهار و عرض آن سه متر است و آيه‏هايى از قرآن زينت بخش آن است. مدرسه حسن خان سردار مقابل اين در قرار دارد.
9-  باب رأس الحسين‏
اين دروازه روبه روى سر مقدس (بالاسر) امام حسين عليه السلام باز مى‏شود و آن را باب رأس الحسين عليه السلام خوانده ‏اند. محل آن به وسيله كاشى‏ هاى زيبايى تزيين شده است.
ارتفاعش به چهار و عرضش به سه متر مى ‏رسد و ساعت زنگ دار بزرگى نيز بر بالاى آن نصب است.[11]هم چنين در بالاى اين باب آيه هايى از قرآن با تاريخ 1372 ق نگاشته شده است.
10- باب الزينبيه‏
در جنوب غربى صحن يعنى نزديك تل الزينبيه ساخته شده است و به سبب نزديكى به آن مكان به «باب الزينبيه» معروف است. ارتفاع آن چهار و عرض آن سه متر است و با آيه هايى از قرآن مزين شده است.[12]شايان ذكر است همه اين ده درب اكنون به فلكه ‏اى باز مى ‏شود كه در 1368 ق احداث شده است.

[1]. اديب الملك، همان، 159.
[2]. پيشين، 186.
[3]. مدرسى، همان، 452.
[4]. اديب الملك، همان، 159.
[5]. آل طعمه، همان، 187.
[6]. همان جا.
[7]. همان، 188.
[8]. آل طعمه، همان، 188.
[9]. آل طعمه، همان، 189.
[10]. همان جا.
[11]. آل طعمه، همان، 190.
[12]. همان جا.