images-book-12

حکمت نامه کودک

عنوان  حکمت نامه کودک
مولف  محمد محمدی ری شهری
مترجم  ***
ناشر  دارالحدیث
سال نشر  ۱۳۹۴ ش
نوبت نشر  ششم
محل نشر  قم

تقریبا می‌توان مدعی شد که هر آنچه حدیث درباره کودک و دوران کودکی از ائمه اطهار علیه السلام صادر شده است در این کتاب جمع آوری شده و با ترجمه بسیار زیبا و دلنشین در اختیار علاقمندان قرار گرفته است. مخاطبان اصلی حکمت نامه کودک، عبارتند از: خانواده ها، مربّیان امور تربیتى کودکان و پژوهشگران تعلیم و تربیت کودک. بنابراین، کودکان، مخاطب مستقیم این مجموعه نیستند.

حکمت نامه کودک ، رهنمودهاى قرآن و پیشوایان اسلام را درباره این ارکان ، در سه بخش ارائه مى نماید:

بخش اوّل ، شامل چهار فصل است و در آن ، مسئولیت جامعه اسلامى در ساماندهىِ خانواده هاى شایسته ، نقش وراثت در خوش بختى فرزند ، نقش تغذیه پدر و مادر در سلامت و سعادت فرزند ، و نقش چگونگى انعقاد نطفه در آینده فرزند از زبان پیشوایان اسلام ، بیان مى شود .

در بخش دوم ، حقوق کودک از نگاه اسلام ، در شش فصل ارائه مى گردد :

فصل اوّل ، درباره حقوق نوزاد است ، این حقوق عبارت اند از : ۱ . بزرگداشت تولّد ، ۲ . غسل ولادت ، ۳ . اذان گفتن در گوش راست و اقامه گفتن در گوش چپ ، ۴ . کام برداشتن با آب فرات و تربت سیّدالشهدا ، ۵ . انتخاب نام نیکو ، ۶ . تراشیدن سر و صدقه دادن هم وزن آن طلا یا نقره ، ۷ . عقیقه کردن ، ۸ . ختنه کردن .

فصل دوم ، درباره حقوق کودک شیرخوار است . این فصل ، رهنمودهاى پیشوایان اسلام درباره تغذیه کودک از شیر مادر و یا دایه شایسته و ضرورت احترام به احساسات نوزاد را بیان مى نماید .

در فصل سوم ، تعلیم و تربیت کودک ، به عنوان مهم ترین حقوق کودک ، مورد بررسى قرار مى گیرد و نکات مهمّى درباره اهمیّت تعلیم و تربیت کودک و مسئولیتى که دولت اسلامى و خانواده ها در این زمینه دارند (از مهم ترین چیزهایى که هنگام تربیت کودک ، ضرور است و تربیت جنسى او و از همه مهم تر ، روش تربیتى اسلام) ارائه مى گردد .

در فصل چهارم ، اخلاق تربیت ، مانند : مهربانى با کودک ، احترام به کودک ، سلام کردن به کودک ، عدالت رفتارى میان فرزندان ، وفا به وعده داده شده به کودک و شاد کردن او ، به عنوان حقوق تربیتى کودک ، مطرح مى شود .

در فصل پنجم ، توجّه مربّیان به نقش آرایش و ارضاى حسّ زیبایى طلبى کودک ، و هم چنین نقش بازى در رشد کودک ، جلب مى گردد .

در فصل ششم ، تأکید بر دعا براى فرزندان و نهى از نفرین کردن آنها ، بیانگر نقش تربیتى دعا در کنار برنامه ریزى و تلاش است . لذا از آن به عنوان یکى از حقوق کودک ، یاد مى شود . دعاى امام سجّاد علیه السلام براى فرزندانش که در پایان این فصل آمده ، رهنمود ارزنده اى براى خانواده هاى مسلمان است .

بخش سوم ، اختصاص به وظایف کودک دارد . بر مربّى شایسته ، لازم است علاوه بر انجام دادن وظایفى که در بخش اوّل و دوم این مجموعه آمده ، زمینه وظیفه شناسى کودک را نیز فراهم سازد . این بخش ، در چهار فصل ، رهنمودهایى را در زمینه وظایف شخصى کودک ، وظایف او در برابر پدر ، مادر ، آموزگار ، بزرگ تر از خود و دوستان ، تقدیم مى دارد.