حکمت نامه کودک

عنوان  حکمت نامه کودک
مولف  محمد محمدی ری شهری
مترجم  ***
ناشر  دارالحدیث
سال نشر  ۱۳۹۴ ش
نوبت نشر  ششم
محل نشر  قم

تقریبا می‌توان مدعی شد که هر آنچه حدیث درباره کودک و دوران کودکی از ائمه اطهار علیه السلام صادر شده است در این کتاب جمع آوری شده و با ترجمه بسیار زیبا و دلنشین در اختیار علاقمندان قرار گرفته است. مخاطبان اصلی حکمت نامه کودک، عبارتند از: خانواده ها، مربّیان امور تربیتى کودکان و پژوهشگران تعلیم و تربیت کودک. بنابراین، کودکان، مخاطب مستقیم این مجموعه نیستند.

حكمت نامه كودك ، رهنمودهاى قرآن و پيشوايان اسلام را درباره اين اركان ، در سه بخش ارائه مى نمايد:

بخش اوّل ، شامل چهار فصل است و در آن ، مسئوليت جامعه اسلامى در ساماندهىِ خانواده هاى شايسته ، نقش وراثت در خوش بختى فرزند ، نقش تغذيه پدر و مادر در سلامت و سعادت فرزند ، و نقش چگونگى انعقاد نطفه در آينده فرزند از زبان پيشوايان اسلام ، بيان مى شود .

در بخش دوم ، حقوق كودك از نگاه اسلام ، در شش فصل ارائه مى گردد :

فصل اوّل ، درباره حقوق نوزاد است ، اين حقوق عبارت اند از : ۱ . بزرگداشت تولّد ، ۲ . غسل ولادت ، ۳ . اذان گفتن در گوش راست و اقامه گفتن در گوش چپ ، ۴ . كام برداشتن با آب فرات و تربت سيّدالشهدا ، ۵ . انتخاب نام نيكو ، ۶ . تراشيدن سر و صدقه دادن هم وزن آن طلا يا نقره ، ۷ . عقيقه كردن ، ۸ . ختنه كردن .

فصل دوم ، درباره حقوق كودك شيرخوار است . اين فصل ، رهنمودهاى پيشوايان اسلام درباره تغذيه كودك از شير مادر و يا دايه شايسته و ضرورت احترام به احساسات نوزاد را بيان مى نمايد .

در فصل سوم ، تعليم و تربيت كودك ، به عنوان مهم ترين حقوق كودك ، مورد بررسى قرار مى گيرد و نكات مهمّى درباره اهميّت تعليم و تربيت كودك و مسئوليتى كه دولت اسلامى و خانواده ها در اين زمينه دارند (از مهم ترين چيزهايى كه هنگام تربيت كودك ، ضرور است و تربيت جنسى او و از همه مهم تر ، روش تربيتى اسلام) ارائه مى گردد .

در فصل چهارم ، اخلاق تربيت ، مانند : مهربانى با كودك ، احترام به كودك ، سلام كردن به كودك ، عدالت رفتارى ميان فرزندان ، وفا به وعده داده شده به كودك و شاد كردن او ، به عنوان حقوق تربيتى كودك ، مطرح مى شود .

در فصل پنجم ، توجّه مربّيان به نقش آرايش و ارضاى حسّ زيبايى طلبى كودك ، و هم چنين نقش بازى در رشد كودك ، جلب مى گردد .

در فصل ششم ، تأكيد بر دعا براى فرزندان و نهى از نفرين كردن آنها ، بيانگر نقش تربيتى دعا در كنار برنامه ريزى و تلاش است . لذا از آن به عنوان يكى از حقوق كودك ، ياد مى شود . دعاى امام سجّاد عليه السلام براى فرزندانش كه در پايان اين فصل آمده ، رهنمود ارزنده اى براى خانواده هاى مسلمان است .

بخش سوم ، اختصاص به وظايف كودك دارد . بر مربّى شايسته ، لازم است علاوه بر انجام دادن وظايفى كه در بخش اوّل و دوم اين مجموعه آمده ، زمينه وظيفه شناسى كودك را نيز فراهم سازد . اين بخش ، در چهار فصل ، رهنمودهايى را در زمينه وظايف شخصى كودك ، وظايف او در برابر پدر ، مادر ، آموزگار ، بزرگ تر از خود و دوستان ، تقديم مى دارد.