جمال الأسبوع بکمال العمل المشروع

مولف

سید على بن طاووس حلى، متوفاى ۶۶۴ هجرى.

موضوع

ادعیه و اعمال مأثوره در هر هفته.

کتاب جمال الأسبوع، چهارمین عنوان از کتاب« المهمات و التتمات» است که سید ابن طاووس در ابتداى کتاب« فلاح السائل» شمرده است.

سید، در ابتداى« فلاح السائل» مى گوید:« چون دیدم کتاب« مصباح المتهجد» جدم شیخ طوسى مجمل و مختصر است، بر آن شدم تا تتمه اى بر آن بنویسم و آن را ۱۰ جلد قرار دادم و براى هر کدام از آنها نامى برگزیدم. موضوع همه آنها هم پیرامون ادعیه و صلوات وارده است.»

اسامى تتمات

۱ و ۲-فلاح السائل  در اعمال شبانه روز در ۲ جلد ۳-زهره الربیع  در ادعیه هفتگى ۴-جمال الأسبوع بکمال العمل المشروع  ۵-الدروع الواقیه من الأخطار، در اعمالى که هر ماه تکرار مى شود ۶-المضمار للسباق و اللحاق بصوم شهر إطلاق الأرزاق و عتاق الأعناق ، شامل اعمال ماه مبارک رمضان ۷-السالک المحتاج إلى معرفه مناسک الحجّاج  ۸ و ۹-الإقبال بالأعمال الحسنه، در اعمالى که هر سال یک بار انجام مى شود. این کتاب شامل اعمال سال، غیر از ماه مبارک رمضان است که در المضمار ذکر شده.

۱۰-السعادات بالعبادات ، در اعمالى که وقت مشخصى براى آنها ذکر نشده است.

( البته براى این ده جلد ترتیب دیگرى نیز ذکر شده است.)

ابواب کتاب

ابن طاووس جمال الأسبوع را در ۴۹ فصل مرتب کرده و در ابتداى کتاب، فهرست مفصلى از ابواب کتاب را آورده است.

سید در مقدمه کتاب علت فصل بندى کتاب را این طور توضیح مى دهد:

« معانى و معارف بلند این مطالب مانند لؤلؤ و یاقوتى است که درون صدف هستند و وقتى مطالب فراوانى در یک فصل گنجانده شود کشف آنها و اطلاع پیدا کردن از درون آنها مشکل است و وقت فراوانى مى طلبد. همچنین فصل بندى آنها، در حقیقت اداى حق آن مطالب است و مراد الهى را در هدایت بوسیله آن مطالب دست یافتنى تر مى کند.» در این کتاب شریف، بجز فصل اول که موضوعش نماز هدیه به ارواح چهارده معصوم علیهم السلام است، بقیه ابواب اختصاص به ایام هفته دارد.

سید( ره) در هر روز، فضیلت آن روز را بیان نموده، سپس اعمال و نمازها و ادعیه مختصه آن روز یا ساعات آن روز را ذکر مى کند.

به جهت اهمیتى که شریعت نبوى صلى الله علیه و آله و سلم به شب و روز جمعه داده است سید از فصل دهم تا پایان کتاب را اختصاص به این روز شریف داده است.

ترجمه

کتاب شریف جمال الأسبوع، توسط محدّث عالى قدر، شیخ عباس قمى( ره) ترجمه گردیده است. این ترجمه- که ترجمه متن کتاب است و ادعیه و اوراد آن ترجمه نشده است- در حاشیه کتاب به چاپ رسیده است.

ملحقات

در پایان کتاب نیز، شرح دعاى شریف سمات شیخ محمد ابراهیم سبزوارى آمده و به عنوان ملحقات کتاب، دعاى شریف کمیل و ندبه را، که سید ذکر نکرده است، اضافه نموده اند.

على بن طاووس بیش از ۴۸ کتاب دارد و موضوع اکثر تألیفاتش را ادعیه و سیر و سلوک تشکیل مى دهد. او که هیچگاه از موعظه غافل نمانده، در پایان جمال الأسبوع نیز با نفس گرم و قدسى خود موعظه هاى گرانبهایى براى تسریع در عمل به این اعمال و آماده شدن براى روز حساب بیان نموده که دل هر انسان خداجو را لرزانده و غبار غفلت از قلب ها مى زداید.

ابن طاووس به همگان هشدار مى دهد که: نفس انسان پس از شنیدن وصف این اعمال و اوراد، یا شروع به انکار مى کند و یا دعوت به تأخیر، تا آنجا که انسان در غفلت محض فرو مى رود و ناگهان صداى ناقوس مرگ را مى شنود.

چاپ

کتاب شریف جمال الأسبوع یک بار در سال ۱۳۰۲ هجرى به چاپ رسید.

چاپ بعدى کتاب در سال ۱۳۳۰ هجرى توسط شیخ احمد شیرازى، در تهران انجام گرفت. در این چاپ ترجمه کتاب به قلم شیخ عباس قمى در حاشیه کتاب آمده است.