جمال الأسبوع بكمال العمل المشروع

مولف

سيد على بن طاووس حلى، متوفاى 664 هجرى.

موضوع

ادعيه و اعمال مأثوره در هر هفته.

كتاب جمال الأسبوع، چهارمين عنوان از كتاب« المهمات و التتمات» است كه سيد ابن طاووس در ابتداى كتاب« فلاح السائل» شمرده است.

سيد، در ابتداى« فلاح السائل» مى گويد:« چون ديدم كتاب« مصباح المتهجد» جدم شيخ طوسى مجمل و مختصر است، بر آن شدم تا تتمه اى بر آن بنويسم و آن را 10 جلد قرار دادم و براى هر كدام از آنها نامى برگزيدم. موضوع همه آنها هم پيرامون ادعيه و صلوات وارده است.»

اسامى تتمات

1 و 2-فلاح السائل  در اعمال شبانه روز در 2 جلد 3-زهرة الربيع  در ادعيه هفتگى 4-جمال الأسبوع بكمال العمل المشروع  5-الدروع الواقية من الأخطار، در اعمالى كه هر ماه تكرار مى شود 6-المضمار للسباق و اللحاق بصوم شهر إطلاق الأرزاق و عتاق الأعناق ، شامل اعمال ماه مبارك رمضان 7-السالك المحتاج إلى معرفة مناسك الحجّاج  8 و 9-الإقبال بالأعمال الحسنة، در اعمالى كه هر سال يك بار انجام مى شود. اين كتاب شامل اعمال سال، غير از ماه مبارك رمضان است كه در المضمار ذكر شده.

10-السعادات بالعبادات ، در اعمالى كه وقت مشخصى براى آنها ذكر نشده است.

( البته براى اين ده جلد ترتيب ديگرى نيز ذكر شده است.)

ابواب كتاب

ابن طاووس جمال الأسبوع را در 49 فصل مرتب كرده و در ابتداى كتاب، فهرست مفصلى از ابواب كتاب را آورده است.

سيد در مقدمه كتاب علت فصل بندى كتاب را اين طور توضيح مى دهد:

« معانى و معارف بلند اين مطالب مانند لؤلؤ و ياقوتى است كه درون صدف هستند و وقتى مطالب فراوانى در يك فصل گنجانده شود كشف آنها و اطلاع پيدا كردن از درون آنها مشكل است و وقت فراوانى مى طلبد. همچنين فصل بندى آنها، در حقيقت اداى حق آن مطالب است و مراد الهى را در هدايت بوسيله آن مطالب دست يافتنى تر مى كند.» در اين كتاب شريف، بجز فصل اول كه موضوعش نماز هديه به ارواح چهارده معصوم عليهم السلام است، بقيه ابواب اختصاص به ايام هفته دارد.

سيد( ره) در هر روز، فضيلت آن روز را بيان نموده، سپس اعمال و نمازها و ادعيه مختصه آن روز يا ساعات آن روز را ذكر مى كند.

به جهت اهميتى كه شريعت نبوى صلى الله عليه و آله و سلم به شب و روز جمعه داده است سيد از فصل دهم تا پايان كتاب را اختصاص به اين روز شريف داده است.

ترجمه

كتاب شريف جمال الأسبوع، توسط محدّث عالى قدر، شيخ عباس قمى( ره) ترجمه گرديده است. اين ترجمه- كه ترجمه متن كتاب است و ادعيه و اوراد آن ترجمه نشده است- در حاشيه كتاب به چاپ رسيده است.

ملحقات

در پايان كتاب نيز، شرح دعاى شريف سمات شيخ محمد ابراهيم سبزوارى آمده و به عنوان ملحقات كتاب، دعاى شريف كميل و ندبه را، كه سيد ذكر نكرده است، اضافه نموده اند.

على بن طاووس بيش از 48 كتاب دارد و موضوع اكثر تأليفاتش را ادعيه و سير و سلوك تشكيل مى دهد. او كه هيچگاه از موعظه غافل نمانده، در پايان جمال الأسبوع نيز با نفس گرم و قدسى خود موعظه هاى گرانبهايى براى تسريع در عمل به اين اعمال و آماده شدن براى روز حساب بيان نموده كه دل هر انسان خداجو را لرزانده و غبار غفلت از قلب ها مى زدايد.

ابن طاووس به همگان هشدار مى دهد كه: نفس انسان پس از شنيدن وصف اين اعمال و اوراد، يا شروع به انكار مى كند و يا دعوت به تأخير، تا آنجا كه انسان در غفلت محض فرو مى رود و ناگهان صداى ناقوس مرگ را مى شنود.

چاپ

كتاب شريف جمال الأسبوع يك بار در سال 1302 هجرى به چاپ رسيد.

چاپ بعدى كتاب در سال 1330 هجرى توسط شيخ احمد شيرازى، در تهران انجام گرفت. در اين چاپ ترجمه كتاب به قلم شيخ عباس قمى در حاشيه كتاب آمده است.