تقويم عبادى محرم

چرا محرم؟!

پيش از اسلام عرب، جنگ در اين ماه را حرام مي دانست و ترک مخاصمه مي کرد؛ لذا از آن زمان اين ماه بدين اسم نامگذارى شد . (1) و روز اول محرم را اول سال قمرى قرار دادند . (2)

در توضيح اينکه چرا ماه هاى ديگر که جنگ در آنها حرام است، محرم ناميده نمي شود مي توان گفت: چون ترک جنگ از اين ماه شروع مي شد به آن محرم گفتند .

اين ماه در مکتب تشيع يادآور نهضت حضرت سيد الشهدا و حماسه ى جاودان کربلاست .

اين ماه، يادآور دلاورمردي هاي ياران باوفاى اباعبدالله الحسين عليه السلام، فداکاري هاي زينب کبرى عليها السلام، حضرت سجاد عليه السلام و همه ي اسراى کاروان امام حسين عليه السلام است . اين ماه، يادآور خطبه ها و شعارهاى آگاهي بخش سالار شهيدان، نطق آتشين حضرت زينب عليها السلام و خطابه ى غراى زين العابدين عليه السلام است .

اين ماه، يادآور استقامت حبيب بن مظاهر و شهادت عون و جعفر است .

آرى اين ماه، ماه پيروزي حق بر باطل است .

محرم از منظر ائمه عليهم السلام

از امام هشتم شيعيان چنين نقل شده است:

«وقتى محرم فرامي رسيد، پدرم خندان ديده نمي شد، حزن و اندوه تا پايان دهه ى اول بر او غالب بود و روز عاشورا، روز حزن و مصيبت و گريه ايشان بود .» (3)

همچنين حضرت امام رضا عليه السلام درباره ى عاشورا مي فرمايد:

«کسى که عاشورا روز مصيبت و اندوه و گريه اش باشد، خداوند قيامت را روز شادمانى و سرور او قرار خواهد داد . (4)

شب اول ماه محرم

1 – نماز: اين شب چند نماز دارد که يکي از آنها به شرح ذيل است:

دو رکعت، که در هر رکعت بعد از حمد، يازده مرتبه سوره ى اخلاص خوانده شود .

در فضيلت اين نماز چنين آمده است: «خواندن اين نماز و روزه داشتن روزش موجب امنيت است و کسي که اين عمل را انجام دهد، گويا تمام سال بر کار نيک مداومت داشته است . (5)

2 – احياى اين شب . (6)

3 – نيايش و دعا . (7)

روز اول محرم

اول محرم هر سال اولين روز سال قمري است . از امام محمد باقرعليه السلام روايت شده است: آن که اين روز را روزه بدارد، خداوند دعايش را اجابت مي کند، همانگونه که دعاي زکريا عليه السلام را اجابت کرد . (8)

دو رکعت نماز خوانده شود و پس از آن سه بار دعاي زير قرائت گردد:

«اللهم انت الاله القديم وهذه سنة جديدة فاسئلک فيها العصمة من الشيطان والقوة على هذه النفس الامارة بالسوء» (9)

بارالها! تو خداى قديم و جاوداني و اين سال، سال نو است، از تو مي خواهم که مرا در اين سال از شيطان حفظ کنى و بر نفس اماره (راهنمايى کننده) به بدى پيروز سازى .

روز دوم محرم

در چنين روزى کاروان امام حسين عليه السلام در سال 61 ه ق وارد سرزمين کربلا شد و با ممانعت لشکر حر مجبور به توقف در آنجا گرديد . (10)

روز سوم محرم

از پيامبر اکرم صلى الله عليه وآله وسلم نقل شده است:

«هر کس در اين روز روزه بگيرد، خداوند دعايش را اجابت کند (11) »

در آن روز سپاه عمربن سعد وارد کربلا شد .

روز چهارم محرم

بي نتيجه بودن مذاکره حضرت سيد الشهداء عليه السلام با عمربن سعد براى وادار کردن لشکر وى به ترک جنگ و دعوت او و لشکرش جهت ملحق شدن به سپاه اسلام .

روز هفتم محرم

روزه گرفتن مستحب است .

روز نهم محرم

تاسوعاى حسيني، روز محاصره ي امام حسين و اصحابش در سرزمين کربلا توسط سپاه شمر . (12)

شب عاشورا

1 – چند نماز براى اين شب در روايات آمده است که يکى از آنها چنين است:

چهار رکعت نماز که در هر رکعت بعد از سوره ي حمد، 50 بار سوره ى اخلاص خوانده مي شود . پس از پايان نماز، 70 بار «سبحان الله والحمدلله ولااله الاالله والله اکبر ولاحول ولاقوة الا بالله العلى العظيم » خوانده شود . (13)

2 – احياى اين شب کنار قبر امام حسين عليه السلام . (14)

3 – دعا و نيايش . (15)

روز عاشورا

1 – عزادارى بر امام حسين عليه السلام و شهداى کربلا، در اين مورد از امام رضاعليه السلام نقل شده است:

هر که کار و کوشش را در اين روز، رها کند، خداوند خواسته هايش را برآورد و هر که اين روز را با حزن و اندوه سپري کند، خداوند قيامت را روز خوشحالى او قرار دهد . (16)

2 – زيارت امام حسين عليه السلام (17)

3 – روزه گرفتن در اين روز کراهت دارد؛ ولي بهتر است بدون قصد روزه، تا بعد از نماز عصر از خوردن و آشاميدن خودداري شود . (18)

4 – آب دادن به زائران امام حسين عليه السلام (19)

5 – خواندن سوره اخلاص هزار مرتبه (20)

6 – خواندن زيارت عاشورا (21)

7 – گفتن هزار بار «اللهم العن قتلة الحسين » عليه السلام (22) .

روز دوازدهم محرم

ورود کاروان اسيران کربلا به کوفه و شهادت حضرت سجاد عليه السلام در سال 94 ه ق

روز بيست و يکم محرم

1 – روز ازدواج حضرت على عليه السلام و حضرت زهرا عليها السلام در سال سوم قمرى

2 – روزه ى اين روز مطلوب است . (23)

پي نوشت

1) مصباح کفعمي، ص 509 .

2) فرهنگ عاشورا، ص 405، جواد محدثى .

3) وسائل الشيعه، ج 5، ص 394، حديث 8 .

4) همان، حديث 7 .

5) بحارالانوار، ج 98، ص 333، وسائل الشيعه، ج 5، ص 294، حديث 1 مفاتيح الجنان، ص 286 .

6) مصباح المتهجد، ص 783 .

7) بحارالانوار، ج 98، ص 324 .

8) عروة الوثقي، ج 2، ص 243 – وسائل الشيعه، ج 7، ص 347، حديث 3 .

9) بحارالانوار، ج 98، ص 334 .

10) فرهنگ عاشورا، ص 406 .

11) عروة الوثقي، ج 2، ص 242 – وسائل الشيعه، ج 7، ص 348 .

12) وسائل الشيعه، ج 7، ص 339، حديث 1 .

13) همان، ص 295، حديث 4 و 5 .

14) بحارالانوار، ج 98، ص 340 .

15) همان، ص 338 .

16) بحارالانوار، ج 98، ص 43، حديث 5 .

17) کامل الزيارات، ص 174، حديث 5 و 6 .

18) وسائل الشيعه، ج 7، ص 338، حديث 7 .

19) کامل الزيارات، ص 174، حديث 5 .

20) وسائل الشيعه، ج 7، ص 339، حديث 8 .

21) کامل الزيارات، ص 174 .

22) مفاتيح الجنان، ص 289 .

23) بحارالانوار، ج 98، ص 345، حديث 1 .

منبع : سيد عباس رفيعي پور؛مبلغان ، فروردين 1379، شماره 3