فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

بهاء الدین حجتى بروجردى (ره)

اشاره:

اللّه شیخ بهاء الدین حجتى بروجردى در سال ۱۳۰۹ هجرى قمرى در خانواده‏اى اهل علم در شهر بروجرد دیده به جهان گشود. پدرش حجت الإسلام شیخ محمد باقر بروجردى از علماى شهر بروجرد بود. بروجردى از خاندانى اصیل و مشهور به علم و دانش بود. پدرش حجت الإسلام شیخ محمد باقر بروجردى و جدش حجت الإسلام شیخ محمد مهدى بروجردى هر دو از علماى شهر بروجرد بودند. جد بزرگش آیت اللّه ملا اسد اللّه بروجردى مشهور به حجت الإسلام از  بزرگترین علما و از برجسته‏ ترین فقهاى عصر خود بوده است. وى از شاگردان میرزاى قمى و از اساتید شیخ مرتضى انصارى به شمار مى ‏آید.

 تحصیلات

آیت اللّه شیخ بهاء الدین حجتى بروجردى تحصیلات خود را از همان زادگاه خود شهر بروجرد آغاز کرد. وى علوم مقدماتى مانند صرف و نحو، معانى بیان و فقه و اصول را نزد پدر بزرگوار خود و دیگر علماى بروجرد فرا گرفت. یکسال در درس فقیه بزرگ و اصولى برجسته مرحوم شیخ حسین غروى بروجردى که از شاگردان مشهور علامه مجدد میرزاى شیرازى به شمار مى‏ آمد شرکت کرد و از مجلس درس آن دانشمند بزرگ بهره برد. پس از آن در مجلس درس آیت اللّه بروجردى حاضر شد و این حضور تا سال ۱۳۶۴ هجرى قمرى یعنى زمان انتقال ایشان به حوزه علمیّه قم و عهده ‏دار شدن مرجعیت و زعامت عامه ایشان ادامه یافت. وى بیش از سه دوره درس خارج اصول را نزد ایشان فرا گرفت و در درس هاى فقه ایشان مانند کتاب طهارت، صلاه، زکات، نکاح، طلاق، تجارت، وصیت و دیگر ابواب فقهى شرکت کرد تا آنکه اجازه اجتهاد از آن مرجع بزرگ شیعه دریافت داشت.

جایگاه علمى و اجتماعى

آیت اللّه شیخ بهاء الدین حجتى بروجردى از علماى بزرگ حوزه‏ هاى علمیّه بروجرد و قم به شمار مى ‏آمد. وى از شاگردان برجسته آیت اللّه بروجردى و از مشاوران علمى نزدیک به ایشان بودند. پس از انتقال آیت اللّه بروجردى به حوزه علمیّه قم و عهده‏ دار شدن مرجعیت و ریاست حوزه، او نیز به درخواست استادش به عنوان یاورى صدیق و مشاورى آگاه براى ایشان از بروجرد به قم آمد. وى از اعضاى جلسه تنظیم حواشى آیت اللّه بروجردى بر عروه الوثقى بود.

آیت اللّه بروجردى در جلسات درس براى آرا و نظریات آیت اللّه شیخ بهاء الدین حجتى توجه خاصى مبذول مى‏داشتند و نظریات و دیدگاه هاى وى از ارزش و اعتبار فراوانى در نزد ایشان برخوردار بود.

سخن شهید مطهرى

آیت اللّه شهید مرتضى مطهرى درباره ایشان مى‏ فرماید:

در ایام تابستان و تعطیلات حوزه علمیّه قم، من به همراه جمعى از فضلا و دوستان براى استفاده از محضر درس حضرت آیت اللّه بروجردى قبل از مهاجرت ایشان به قم به شهر بروجرد مى ‏رفتیم و بسیار اتفاق مى ‏افتاد که در هنگام مباحثه با دوستان به اطلاع از دیدگاه هاى اصولى آیت اللّه بروجردى نیازمند مى‏ شدیم ولى دسترسى به ایشان در همه اوقات براى ما میسر نبود لذا از محضر ایشان سؤال کردیم کدام یک از شاگردان شما به تمام مبانى اصولى و نظرات فقهى شما احاطه و تسلط کامل دارد؟ ایشان حضرت آیت اللّه شیخ بهاء الدین حجتى بروجردى را به ما معرفى نمودند.

 بازگشت به بروجرد

سرانجام پس از اصرار فراوان علماى حوزه علمیّه بروجرد براى حفظ آن حوزه بزرگ در منطقه غرب ایران و حفظ سابقه درخشان آن حوزه، آیت اللّه شیخ بهاء الدین حجتى از قم به زادگاه خود بروجرد بازگشت و تا آخر عمر هم چون شمعى نورانى به نورافشانى در آن حوزه پرداخت و شاگردان فراوانى که هر یک از علماى بزرگ آن سامان به شمار مى ‏آیند تربیت نمود.

 تألیفات

آیت اللّه شیخ بهاء الدین حجتى بروجردى آثار گران‏ بهایى را نیز به نگارش درآورده است.
مانند:

۱ . حاشیه بر کفایه این کتاب در بیان دیدگاه‏ هاى اصولى حضرت آیت اللّه بروجردى است که در جلسات درس اصول خود بیان مى ‏داشته‏ اند.

۲ . رسائل فقهیه این  کتاب مجموعه تقریرات درس هاى خارج فقه حضرت آیت اللّه بروجردى است.

 وفات

سرانجام این عالم اندیشمند پس از عمرى خدمت به علوم و معارف اهل بیت علیه م‏السلام در سال ۱۳۸۹ هجرى قمرى در شهر بروجرد دیده از جهان فرو بست. وفات ایشان شهر بروجرد را یکسره سیاه پوش کرد. مردم و علماى شهر بروجرد در تشییع جنازه‏اى باشکوه او را در کنار جد بزرگوارش شیخ اسد اللّه بروجردى در مقبره‏اى که هم اکنون زیارتگاه عام و خاص است به خاک سپردند.

روحش شاد و یادش گرامى باد.