بلاها و پاداش شکیبایی بر آن

حوادث و بلایا

1-«لطف اللهی»

قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : فاِذا اَحَبَّ اللهُ عبداً، اِبْتلاءَ بِعظیمِ البلاء.

«اصول كافی، ج 3، ص 377»

رسول خدا – صلی الله علیه و آله – فرمود: هرگاه خداوند بنده ای را دوست داشته باشد او را به بلایی بزرگ گرفتار می کند.

 

2-«صبر در برابر بلایا»

قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : قال اللهُ تعالی: یا داوُود قل لعبادی، یا عبادیِ… .

«بحار الانوار، ج 64، ص 236»

رسول اكرم – صلی الله علیه و آله – فرمود: خداوند به جضرت داود – علیه السلام – خطاب كرد: ای داود! به بندگانم بگو، ای بندگان من اگر راضی به قضا و شاكر بر نعمتها و صابر در برابر بلاهایم نیستید، بدنبال پروردگاری غیر از من بروید.

 

3-«حوادث وگمراهی در دنیا»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : لَمْ یؤمِنْ اللهُ مؤمنٌ مِنْ هزاهِزِ الدُّنیا، وَلكنِّهُ آمَنَهُ مِنْ العُمی فیها وَالشّقاءٍ فِی الآخرةِ.

«اصول كافی، ج 5، ص 89»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: خداوند مؤمن را از فتنه ها و حوادث دنیا در امان قرار نداد، ولی از گمراهی در دنیا و بدبختی در آخرت نجات بخشید.

 

4-«افراد وبلایا»

قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : اِنّ البلاءَ لِظالم اَدبٌ، و للمؤمن امتحانٌ، و لانبیاء درجةٌ، وَ لاولیاءِ كِرامةٌ.

«بحار الانوار، ج 64، ص 235»

امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمود: بلا برای ظالم ادب، برای مؤمن آزمایش، برای پیامبران مقام و برای اولیاء كرامت و بزرگواری است.

 

5-«ثمرات بلا»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : اَلْبَلاءُ زِینٌ للمؤمِنْ و كرامَةٌ لِمنْ عَقَلَ.

امام صادق – علیه السلام – فرمود: بلا برای مؤمن زینت و برای كسی كه عقل و فكر دارد كرامت است.

 

6-«شکر در همه حال»

قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : فاِنْ اتاكُم اللهُ بِعافِیّةٍ فاقْبَلوا، و اِنْ اُبْتِلْتُمْ فاصْبروا.

«نهج البلاغه، خطبه 98»

امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمود: اگر خداوند به شما عافیت و سلامتی داد قدرشناس باشید و اگر به بلاء و گرفتاری مبتلا كرد صبور باشید.

 

7-«دفع بلا»

قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : اِدفَعوا امواجُ الْبَلاءَ بالدُّعا.

«نهج البلاغه، خطبه 146»

امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمود: موجهای بلا را با دعا از خود دور كنید.

 

8-«آمرزش گناهان»

قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : اَلْحمدُللهِ الَّذی جَعَلَ تَمْحیص ذنوب المؤمنِ شیعتِنا فی الدّنیا بِمحْنَتِهم.

«بحار الانوار، ج 67، ص 232»

امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمود: سپاس خدای را كه در دنیا، پاكی گناهان شیعیان ما را در محنت و گرفتاری قرار داد.

 

9-«گرفتار ترین مردم»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : اِنّ اَشَدَّ النّاسُ بلاءً اَلاَنْبیاء، ثُمَّ الذّینَ یَلوُنَهُم.

«بحار الانوار، ج 15، ص 53»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: گرفتارترین مردم پیامبران و سپس آنهایی هستند كه از حیث فضیلت بعد از آنان قرار دارند.

 

10-«ارتباط ثواب وبلا»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : اِنَّ عظیمُ الاَجرلَمَعَ عظیمُ البلاء.

«اصول كافی، ج 3، ص 376»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: اجر و ثواب بزرگ همراه با بلای بزرگ است.

 

11-«فایده بلا»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : اِنَّ لِلّهَ عزّوجل عِباداً فی الاَرضِ مِنْ خالِص عِبادِهِ…

«اصول كافی، ج 5، ص 82»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: برای خداوند در زمین بنده هایی است كه بنده های خالص اویند، اما هیچ نعمتی از آسمان فرود نمی آید مگر اینكه آنها را از آن منصرف نموده و بدست دیگران اندازد و هیچ بلائی فرود نیاید، مگر این كه آنان از آن بهره مند شوند.

 

12-«محب خدا به بنده»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : اِنَّ اللهَ اِذا اَحَبَّ عَبْداً، غَتَّهُ بِالبلاءِ غَتّاً.

«اصول كافی، ج 5، ص 82»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: هرگاه خداوند بنده ای را دوست بدارد، او را در گرداب بلا فرو می برد.

 

13-«هدف دشمن»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : اِنّ الله عزّوجّل، جَعَلَ ولیَّهُ فِی الدُّنیا غَرَضاً لِعَدُوِّه.

«اصول كافی، ج 5، ص 74»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: خداوند در دنیا، دوستان خود را هدف دشمن قرار می دهد.

 

14-«عمل توجه به خدا»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : آَلْمؤمِنُ لا یَمضی علیه اَرْبعونَ لَیلةً، اِلّا عَرَضَ لَهُ امرٌ یَحزُنُه، یُذكِرّ بِهِ.

«اصول كافی، ج 5، ص 84»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: بر هیچ مؤمنی چهل شب نگذرد، مگر اینكه امری بر او عارض شده و او را اندوهگین كند و با این عمل متوجه خدا شود.

 

15-«مرگ مومن»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : اِنَّ اللهَ عزّوجّل یُبْتلی المؤمِنَ بِكلّ بَلیّةٍ، یُمیتُهُ بكلّ مَیْتَةٍ، ولا یُبْتله بِذِهابِ عقلهِ.

«اصول كافی، ج 5، ص 91»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: خداوند مؤمن را بهر بلائی گرفتار می كند و بهر مرگی می میراند امّا هرگز به بی خردی (و دیوانگی) گرفتار نمی كند.

 

16-«اهل حق»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : اِنَّ اهل الْحق لم یَزالوا مُنذُ كانوا فی شِدّةٍ، امّا انّ ذالك اِلی مدّة قلیلةٍ و عافیةٍ طویلةٍ.

«بحار الانوار، ج 67، ص 214»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: زمانی بر اهل حق نمی گذرد، مگر اینكه مدتی را در شدت و سختی باشند. اما این مدت كوتاه عافیت طولانی را بدنبال دارد.

 

17-«پاداش نتیجه سختی»

قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : ما زلتُ اَنا و مِنَ النّبیّین مِنْ قَبلی و المؤمنین، مَبْتَلینَ بِمَنْ یؤُذینا… .

«بحار الانوار، ج 64، ص 228»

رسول اكرم – صلی الله علیه و آله – فرمود: زمانی بر من و انبیاء پیشین و همچنین مؤمنان نگذشت، مگر اینكه ما را آزار رسانده اند و مؤمن اگر در قله كوه هم باشد آزار می بیند، برای اینكه مستحق پاداش خداوند شود.

 

18-«نشانه صداقت»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : انّ فیما ناجَی الله بِه موسی بن عمران اِنَّ: یا موسی – علیه السلام – . .

«بحار الانوار، ج 64، ص 235»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: در نجوایی كه خداوند با حضرت موسی – علیه السلام – داشت، فرمود: ای موسی! مخلوقی را خلق نكردم كه از بنده ای مؤمن نزد من محبوب تر باشد. هرگاه مبتلا به گرفتاری شده، آنگاه بر بلایم صابر و در برابر نعمتهایم سپاس گذار و به قضایم راضی بوده است. این بنده از جمله صدّیقین در نزد من است.

 

19-«ارتباط ایمان وبلا»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : اِنَّما المؤمنُ بِمنْزلةِ كفّةِ المیزان، كلّما زیدَ فی ایمانِهِ زیدَ فی بلائِهِ.

«بحار الانوار، ج 67، ص 210»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: مؤمن به منزله كفه ی ترازو است، هر چه بر ایمانش افزوده گردد، بر بلایش نیز افزوده می شود.

 

20-«بلا نشانه امتحان »

قال الامام الصادق – علیه السلام – : اِبْتلی ایُوبَ – علیه السلام – سَبْعَ سَنین بِلا ذَنْب.

«خصال صدوق، ج 2، ص 46»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: حضرت ایوب – علیه السلام – هفت سال به بلا مبتلا بود و حال آنكه گناهی نداشت.

 

21-«صبر در بلایا»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : اِنَّ اَیوب – علیه السلام – مَعَ جَمیعِ ما یُبتلی بِه لَمْ یَستُنْ لَهُ رائحة… .

«خصال صدوق، ج 2، ص 262»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: ایوب – علیه السلام – با آن همه گرفتاری كه داشت، بوی بدی از او پیدا نشد. و زشت رو نگردید. و كسی كه به نزدش آمد و شد داشت از او وحشت نكرد، اما كناره گیری مردم از او به خاطر تنگدستی بود.

 

22-«عافیت بعداز بلا»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : اِذا اَضِیفَ الْبَلاءُ اِلی الْبَلاءِ، كانَ مِنَ البلاءُ عافیةٌ.

«تحف العقول، ص 414»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: وقتی بلا بر بلا افزوده شد، (گرفتاری مؤمن زیاد گردید)، پس از آن دوران عافیت و نجات (از بلا) فرا می رسد.

 

23-«گشایش»

قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : عِنْد تَناهِیَ الْبلاءُ یكونُ الفَرَج.

«بحار الانوار، ج 78، ص 12»

امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمود: پایان هر بلا، گشایش است.

 

24-«پانزده مورد نزول بلا»

قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : اِذا عَمِلَتْ امَّتی خمسَ عَشرةَ خِصْلَةٌ حَلَّ بها الْبَلاءَ… .

«خصال صدوق،ج 2، ص 594»

رسول اكرم – صلی الله علیه و آله – فرمود: هرگاه امّت من پانزده كار را مرتكب شوند گرفتار بلا میگردند: امانت را غنیمت بدانند و زكات دادن را زیان شمارند، به خاطر رضایت همسر از مادر نافرمانی كنند، با دوست خوش رفتار و با پدر بد رفتار باشند. پست ترین افراد بر آنها ریاست كنند در حالی كه مردم از ترس احترامشان كنند، آوازهای نامشروع در مساجد بلند شود

 

25-«خصلت های مومن»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : یَنْبَغی لِمؤمنِ اَنْ یكونَ فیه خصالٌ:… .

«تحف العقول، ص 419»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: سزاوار است كه مؤمن دارای خصلتهایی باشد: در بحرانها و حوادث ثابت قدم و در بلاها صابر و در گشایش شاكر و به رزق خود قانع باشد.

 

26-«نشانه ایمان»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : لَنْ تكونوا مُؤمِنینَ حَتّی تعدُّوا البلاءَ‌ نِعمَةٌ والرّخاء مُصیبةٌ.

«تحف العقول، ص 441»

‌امام صادق – علیه السلام – فرمود: تا بلا را نعمت و آسایش را مصیبت ندانید، مؤمن نیستید.

 

27-«چهره انسانها»

قال الامام علی – علیه السلام – : فی تقلّبِ الْاَحوال، عُلِمَ جواهِر الرّجال.

«بحار الانوار، ج 77، ص 286»

امام علی – علیه السلام – فرمود: چهره واقعی انسانها در تحوّلات و گرفتاریها مشخّص می گردد.

 

28-«حرمت خود کشی»

قال الامام الباقر – علیه السلام – : المؤمنُ یَبتَلی بكلّ بلیّة و یَمُوتُ بكلّ میتةٍ اِلّا انّه لا یَقتُل نَفسُهُ.

«بحار الانوار، ج 81، ص 196»

امام باقر – علیه السلام – فرمود: مؤمن به هر گرفتاری و بلا مبتلا می گردد به بهر نوع مرگ می میرد، اما دست به خودكشی نمی زند.

 

29-«کراهت بخاطر عافیت»

قال الامام علی بن الحسین – علیه السلام – : اِنّی لاكرهُ اِنَّ یُعافی الرّجل فی الدُّنیا، ولا یُصِیْبَهُ شیءٌ من المصائب.

«بحار الانوار، ج 81، ص 176»

امام زین العابدین – علیه السلام – فرمود: كراهت دارم از مردی كه در دنیا به عافیت بسر برد و هیچ مصیبتی از مصائب دنیا به او نرسد.

 

30-«غضب الهی »

قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : اِذا غَضَبَ الله عُلی اُمّةٍ وَلم یَنْزلْ بِها العذابَ… .

«خصال صدوق، ج 2، ص 415»

رسول اكرم – صلی الله علیه و آله – فرمود: هرگاه خدا بر امتی غضب كند و عذاب بر آنها نفرستد، آنها را به چند بلا مبتلا می كند: ارزانی را از آنها گرفته و عمرهایشان را كوتاه و بازارگانانشان را بی سود، درختهایشان را بیثمر، نهرها را بی آب، بارانها را بی موقع و انسانی بداخلاق را بر آنها حاکم می كند.

 

31-«بلا دلیل برترک دنیا »

قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : یقُول اللهُ عزّوجل: یا دنیا تحرّرُ علی عبدالمؤمنِ باَنواع البَلاء… .

«بحار الانوار، ج 72، ص 52»

رسول اكرم – صلی الله علیه و آله – فرمود: خداوند می فرماید: ای دنیا، با انواع بلا و گرفتاری بر بنده مؤمن گردش كن، و از نظر معیشت بر او سخت گیر، تا اینكه بار اقامت به سوی ما بسته و قصد ماندن در دنیا را نكند.

 

32-«ثروت آزمایش بندگان»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : ما بَلی اللهُ العِبادَ بِشیءٍ اَشَدَّ عَلیِهم مِن اِخراجِ الدّراهِمٌ.

«بحار الانوار، ج 73، ص 139»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: خداوند هیچ بلایی (امتحانی) را برای بندگانش، همانند گرفتاری (و امتحان) ثروتمند شدن قرار نداده است.

 

33-«زندان مومن»

قال الامام الصادق – علیه السلام – : الدُّنیا سِجنُ المؤمنِ.

«اصول كافی، ج 5، ص 76»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: دنیا، زندان مؤمن است

 

34-«نیاز به دعا»

قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : مَا المُبْتلی الّذی قد اِشْتَدَّ بِه البلاء بِأَحْوَجَ إِلَى الدُّعَاءِ الَّذِی لَا یَأْمَنُ الْبَلَاءَ.

«نهج البلاغه، حكمت 302»

امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمود: كسی كه سخت گرفتار بلا شده است، از كسی كه از بلا در امان نیست (هنوز بلا به او نرسیده)، نیازش به دعا بیشتر نمی باشد.

 

 

«زندان مومن»

  1. قال الامام الصادق – علیه السلام – : الدُّنیا سِجنُ المؤمنِ.

«اصول كافی، ج 5، ص 76»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: دنیا، زندان مؤمن است

 

« صبر بر چهار بلا »

  1. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‏ إِنَّ اللَّهَ أَخَذَ مِيثَاقَ الْمُؤْمِنِ عَلَى بَلَايَا أَرْبَعٍ‏ أَيْسَرُهَا عَلَيْهِ مُؤْمِنٌ‏ يَقُولُ بِقَوْلِهِ‏ يَحْسُدُهُ أَوْ مُنَافِقٌ‏ يَقْفُو أَثَرَهُ‏ أَوْ شَيْطَانٌ‏ يُغْوِيهِ‏ أَوْ كَافِرٌ يَرَى جِهَادَهُ‏ فَمَا بَقَاءُ الْمُؤْمِنِ بَعْدَ هَذَا.

الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج‏2 ؛ ص249

رسول خدا (ص) كه فرمود:

خدا از مؤمن پيمان گرفته براى صبر بر چهار بلا كه آسانترهمه: مؤمنى است هم عقيده او و به او حسد مى‏ورزد يا منافقى كه دنبال او را دارد (و براى عيب‏جوئى و آزارش فرصت‏جوئى مى‏كند) يا شيطانى كه او را گمراه مى‏سازد يا كافرى كه رأيش جنگيدن با او است، پس از اين چه از مؤمن مى‏ماند؟

 

 

« بندگان خاص خدا »

  1. قال أَبِو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام : إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ضَنَائِنَ مِنْ خَلْقِهِ يَغْذُوهُمْ بِنِعْمَتِهِ وَ يَحْبُوهُمْ‏ بِعَافِيَتِهِ وَ يُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِهِ تَمُرُّ بِهِمُ الْبَلَايَا وَ الْفِتَنُ لَا تَضُرُّهُمْ شَيْئاً.

الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج‏2 ؛ ص462

امام صادق علیه السلام فرمود: به راستى كه براى خدا ضنائن و مخصوصانى است، به نعمت‏ خود، آنها را خوراك دهد، و به عافيت خود، بدانها بخشش مخصوص دهد بى‏عوض و منّت، و به رحمت خود، آنها را به بهشت برد، بلاها بدانها گذرند و هم فتنه‏ها و به آنها زيانى نرسانند.

 

« بلا اثر گناه »

  1. قال أَبِو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام : مَا مِنْ شِيعَتِنَا أَحَدٌ يُقَارِفُ أَمْراً نَهَيْنَاهُ عَنْهُ فَيَمُوتُ حَتَّى يُبْتَلَى بِبَلِيَّةٍ تُمَحَّصُ بِهَا ذُنُوبُهُ‏ إِمَّا فِي مَالٍ أَوْ وَلَدٍ وَ إِمَّا فِي نَفْسِهِ

تحف العقول ؛ ص123

امام صادق علیه السلام فرمود: كسى از شيعيان ما نيست كه مرتكب كارى شود كه از آن بازش داشته‏ايم و نمى‏ميرد تا آن كه به بلايى دچار شده باشد كه با تحمّل آن از گناهانش پاك گردد؛ اين بلايا در مالش يا در جانش يا در فرزندش خواهد بود

 

« گنج های بهشتی »

  1. قال أَبِو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام : مِنْ كُنُوزِ الْجَنَّةِ الْبِرُّ : إِخْفَاءُ الْعَمَلِ وَ الصَّبْرُ عَلَى الرَّزَايَا وَ كِتْمَانُ الْمَصَائِبِ.

تحف العقول ؛ النص ؛ ص200

امام صادق علیه السلام فرمود: صفاتى كه از گنج های بهشتى است: پوشاندن اعمال و پايدارى بر بلايا، و عدم اظهار گرفتاريها.

 

 

 

« تفسیری از یک آیه »

  1. قال أَبِو عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا» قَالَ:«اصْبِرُوا عَلَى الْفَرَائِضِ‏، وَ صَابِرُوا عَلَى الْمَصَائِبِ‏، وَ رَابِطُوا عَلَى الْأَئِمَّةِ عليهم السلام‏

الكافي (ط – دارالحديث) ؛ ج‏3 ؛ ص210

امام صادق علیه السلام درباره تفسير قول خداوند (200 سوره آل عمران): «صبر كنيد و هم صبرى كنيد و مرزدارى كنيد» فرمود: صبر كنيد بر فرائض و هم صبرى كنيد در مصائب (همدردى) و پيوند خود را با ائمه نگهدارى كنيد

 

 

 

« وبال و نعمت »

  1. قال أَبِو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام : إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْعَمَ عَلَى قَوْمٍ فَلَمْ يَشْكُرُوا فَصَارَتْ عَلَيْهِمْ وَبَالًا وَ ابْتَلَى قَوْماً بِالْمَصَائِبِ فَصَبَرُوا فَصَارَتْ عَلَيْهِمْ نِعْمَةً.

الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج‏2 ؛ ص92

فرمود: خدا عز و جل بر مردمى نعمت داد و شكر نكردند و براى آنها وبال شد و مردمى را گفتار كرد و صبر كردند و براى آنها نعمت شد.