مناقب
خلق عظیم پیامبر (ص)
مفهوم خلق در لغت،۷ خلق به ضم خاء و سکون لام و نیز ضم خاء و لام به معناى سجیه و سرشتى که فرد براساس آن آفریده شده به کار رفته است. تنها جمع مکسرى که از کلمه یادشده استعمال شده، «اخلاق» مى‌باشد. خلق با همان شکل یادشده، در معناى دین و مردانگى نیز به کار رفته است. خلقت به کسر خاء بر فطرتى که انسان بر آن…
شمس الاُدَباى اوّل
میرزا سیدمحمّد اصفهانى (متوفاى ۱۳۰۲ هـ  . ق) فرزند استاد المتألّهین حاج سیدرضى لاریجانى از عرفاى گرانمایه و سخنوران بلند پایه نیمه دوم سده سیزدهم هجرى است. وى به سال ۱۲۵۲ هـ  . ق در اصفهان متولد شد و چهار ساله بود که میرزا محمّدجعفر حکیم الهى وى را به تهران برد و با همت و تشویق همو بود که مقدمات عل…
محمّد بن حُسام خوسْفى
مناقب اهل بیت (ع) در سروده های ابن حُسام خوسْفى محمّد بن حُسام خوسْفى (متوفاى ۸۷۵ هـ  . ق) از سخنوران توانا و پرآوازه آیینى در سده نهم هجرى است. وى احتمالا به سال ۷۳۸ هـ  . ق در شهرک خوسف ـ واقع در ۳۵ کیلومترى جنوب غربى شهر بیرجند ـ در خانواده اى متدین، ادب دوست و دانشمند، به دنیا آمد. از این شهرک تاریخى در…
مناقب آل عبا در اشعار خواجوی کرمانی
خواجوى کرمانى کمال الدین محمّد خواجوى کرمانى (متوفاى ۷۵۳هـ  . ق) مکنّى به ابوالعطاء از غزل سرایان چیره دست و تواناى سده هشتم هجرى است که منزلت ادبى او ناشناخته باقى مانده است و ظهور سخنوران پرآوازه اى همچون شیخ اجل سعدى (متوفاى ۶۹۱هـ  . ق) و لسان الغیب حافظ شیرازى (متوفاى ۷۹۱ هـ  . ق) در سده هاى هفتم و هشتم…
چکامه نبوی در سروده های بیدل دهلوی
بیدل دهلوى مولانا ابوالمعالى عبدالقادر (بیدل) دهلوى (متوفاى ۱۱۳۳هـ  . ق) از عرفاى بلند پایه و شعراى گرانمایه و بلند آوازه نیمه اول سده دوازدهم هجرى است. این شاعر چیره دست و نازک خیال در شکار مضامین وحشى و مفاهیم رنگین و دست نیافتنى دستى به تام داشته و علم سخنورى را بر تارک قلّه هاى مرتفعى در قلمرو …
نعت اهل بیت (ع)در چکامه جویای تبریزی
جویاى تبریزى میرزا داراب بیگ (جویا) تبریزى (متوفاى ۱۱۱۸ هـ  . ق) فرزند ملاّسامرى از غزل سرایان بنام سبک اصفهانى (هندى) در سده یازدهم و اوایل سده دوازدهم هجرى است. جویا با دو برادر خود به نام هاى: میرزاکامران «گویا» و فتحلى «مسکین» در کشمیر متولد شدند ولى چون پدر و آبا و اجداد او تبریزى بودند، به تب…
چکامه نبوی در اشعار داوری شیرازی
داورى شیرازى محمّد داورى شیرازى (متوفاى ۱۲۸۳ هـ  . ق) سومین فرزند سخنور توانا وصال شیرازى (متولد ۱۱۹۷ هـ  . ق) است که به انواع هنر آراسته بوده و از خوشنویسى و نقاشى نیز بهره وافرى داشته است. داورى برادرانى ادیب و هنرمندى داشته به نام هاى: وقار (احمد)، حکیم (محمود)، فرهنگ (ابوالقاسم)، توحید (اسماعیل)…
ابیات نبوی و ولوی در اشعار بابا فغانی
بابا فغانى شیرازى بابا فغانى شیرازى (متوفاى ۹۲۵ هـ  . ق) در نیمه دوم سده نهم در شیراز به دنیا آمد. آن چه از مطالب سام میرزاى صفوى و تقى الدین اوحدى برمى آید این است که وى در آغاز نزد برادر خود به شغل کارگرى مشغول بوده و در جوانى از تخلص شعرى (سکّاکى) استفاده مى کرده ولى در دیوان او به شعرى با این تخلص …
مناقب اهل بیت در سروده های پرتو لاهیجی
پرتوى لاهیجى حکیم پرتوى (متوفاى ۹۴۱ هـ  . ق) زادگاهش در لاهیجان و نشو و نماى او در شیراز بوده و از سخنوران نکته سنج سده دهم هجرى است. وى در زمانه شاه طهماسب صفوى مى زیسته و با پرتوى اسفراینى هم تخلّص و هم عصر بوده که از سبک وقوع در سرودن شعر استفاده مى کرده و در گمنامى به سر مى برده است۱. ملا عبدالنبى…
فضائل پیامبر خاتم (ص)در اشعار انوار تبریزی
انوار تبریزى  امیر سیّد قاسم انوار تبریزى (متوفاى ۸۳۷ هـ  . ق) از عرفاى بزرگ و شعراى مطرح نیمه اول سده نهم هجرى است که در شعرگاهى (قاسم) و گاهى (قاسمى) تخلّص مى کرده، و کلیات اشعار او به سال ۱۳۳۷ هـ  . ق با تصحیح شادروان سعید نفیسى توسط کتابخانه سنایى چاپ و منتشر شده است. کهن ترین منبعى که شرح حالى از او به…
مناقب رسول الله (ص) در اشعار اهلی شیراز
اهلى شیرازى مولانا محمّد اهلى شیرازى (متوفاى ۹۴۲ هـ  . ق) از شعراى بزرگ و تواناى سده دهم هجرى است. وى به سال ۸۵۸ هـ  . ق در شیراز به دنیا آمد و به سال ۹۴۲ در سن ۸۴ سالگى در همان جا بدرود حیات گفت و پیکر او در قسمت شرقى مزار لسان الغیب حافظ به خاک سپرده شد. وى با سخنورانى چون: عبدالرحمن جامى، هلالى جغت…
مناقب آل ابی طالب
مناقب آل ابی طالب علیهم‌السّلام از رشید الدین ابو عبد الله محمد بن علی بن شهر آشوب مازندرانی معروف به ابن شهر آشوب متوفای ۵۸۸ هجری است. معرفی کتاب کتاب ابن شهر آشوب را می توان یکی از کتب برتری دانست که همگان را به تحسین وا داشته است. و در حدی از اعتبار قرار دارد که علمای شیعه و سنی به آن اعتماد …
اهل بیت در اشعار سنايى غزنوى
حكيم سنايى غزنوى (متوفّاى 545 هـ  . ق) با نام مجدود و كنيه ابوامجد از شاعران گرانمايه و عارفان بلندپايه نيمه اوّل شده ششم هجرى است. وى در اواسط نيمه دوم سده پنجم در غزنين به دنيا آمد و در ايام جوانى به دربار غزنويان راه يافت و به ستايش سلطان مسعود (492ـ509هـ . ق) و پسرش بهرام شاه (511ـ548هـ . ق) پردا…
کلیاتی دربارۀ فضایل امام علی علیه السلام
 [خلاصه: در میان صحابه رسول گرامی اسلام- صلی الله علیه و اله و سلم- فضایلی که برای امام علی – علیه السلام ثابت است بی نظیر می باشند. فضایل آن حضرت به صورت گسترده در کتابهای مختلف تاریخی و حدیثی نقل شده است که از سوی هیچ کسی قابل انکار نیست.] مسئله فضیلت اصحاب پیامبر اسلام_ صلی الله علیه و آله و سلم- در …
فضائل اهل بیت ع در سروده های آذر بیگدلی قمی
آذر بيگدلى قمى لطفعلى بيگ (آذر) بيگدلى (متوفاى 1195هـ  . ق) از سخنوران چيرهْ دست دوره زنديه است. وى در سال 1123 هـ  . ق در اصفهان به دنيا آمد و سپس همراه خاندان خود به قم هجرت كرد و تحصيلات مقدماتى را در همين شهر سپرى كرد و بعد به اصفهان بازگشت و به خدمت عادل شاه، ابراهيم شاه، شاه اسماعيل و شاه سليمان …
توصیف معراج رسول الله (ص)(خواجه مسعود قمى)
خواجه مسعود قمى خواجه مسعود قمى متخلص به مسعود (متوفاى ۸۹۰ هـ.ق) از شعراى اواخر دوره تیمورى است. کهن ترین منبعى که در آن از خواجه مسعود یاد شده تذکره مجالس النّفاس تألیف میرعلى شیرنوایى است که شش سال پس از درگذشت وى نگاشته شده است (۸۹۶ هـ  . ق)۱. از تاریخ تولّد او اطّلاعى در دست نیست ولى با دلایل تاری…