مصطفی تبریزی

نوشته‌ها

درمان اختلالات ریاضی

عنوان: درمان اختلالات ریاضی
مولف: دکتر مصطفی تبریزی
مترجم/ محقق:****
ناشر: انتشارات فراروان
سال نشر: ۱۳۹۳
نوبت نشر: بیستم و چهارم
محل نشر: تهران

در این کتاب مفاهیم بنیادی مربوط به ریاضی از سال‌های اول زندگی معرفی شده و چنان‌چه دانش‌آموزی در هر کدام از آن مفاهیم دچار مشکل باشد، برنامه‌ بازپروری ارائه شده است.

مولف در ابتدا ضمن تبیین اختلال یادگیری، به تشریح علل بوجودآورنده آن می‌پردازد و در ادامه راهکارهای مناسب را در این زمینه بیان میکند. سپس ضمن اشاره به مبانی نظری اختلال در یادگیری ریاضی، به مشکلات توجه و دقت و تمرکز کودکان می‌پردازد. در بخش مشکلات واختلالات ریاضی آمده است: تعدادی زیادی از دانش آموزان مقاطع ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان در یادگیری دروس ریاضی دچار مشکل هستند و با این که به اندازه دیگر دانش آموزان و هم کلاسی‌های خود تلاش می‌کنند پیشرفت مورد انتظار را ندارد. اقداماتی که آموزگاران برای پیشرفت بیشتر آنان انجام می‌دهند غالبا به شرح زیر می‌باشد:

۱- پند و اندرز به دانش آموزان برای فعالیت درسی بیشتر
۲- متوجه نمودن دانش آموزان به نقش ریاضی در کاربردهای زندگی آنان (اصل اهمیت)
۳- آگاه ساختن دانش آموزان از این که خوشبختی آینده آن‌ها در گرو پیشرفت تحصیلی است
۴- سرزنش و مؤاخذه دانش آموز
۵- مقایسه دانش آموز با سایر دانش آموزان به منظور تحریک او به فعالیت بیشتر
۶- نسبت دادن صفاتی مانند تنبلی، بی استعدادی، بی مسئولیتی به دانش آموز
۷- و نظایر عنوان‌های فوق …

آنگاه مولف در مقام ارائه راهکار برای درمان اختلال یادگیری ریاضی چنین می‌گوید: متاسفانه جواب کوتاه، خلاصه و فراگیری برای این سوال وجود ندارد زیرا نه تمام دانش آموزان کاملا مشابه یکدیگرند و نه مشکلات آنها لزوماً همسان است. بدیهی است باید برای درمان اختلال یادگیری ریاضی اقدماتی انجام داد که ما اینجا به عنوان گام از آنها نام می‌بریم:

اولین گام: باید از طبیعی بودن دانش آموزان مطمئن شویم (کودک فاقد عقب ماندگی ذهنی و ضایعه مغزی بوده و به لحاظ روانی عادی باشد.

دومین گام: اگر کودک ضایعه مغزی ندارد و به لحاظ هوشی و روانی نیز طبیعی است، پس چه دلایلی وجود دارد که در درس ریاضی با همسالان خود متفاوت باشد؟

همه ما از زمان تولد تا دوره دبستان و دبیرستان گسترده انبوهی از تجارب داریم این تجارب باعث می‌شوند که تمام اعمال بدنی و ذهنی که برای رشد مغز و ذهن مفاهیم بنیادی ریاضی را برای ما قابل فهم می‌کند. تجاربی این چنین باید در دوران‌های مختلف رشد و با ترتیب معینی صورت پذیرد موفقیت در تشکیل مفاهیم در هر دوره برای موفقیت در ادراک مفاهیم دوره بعدی ضرورت دارد و باید پلکان نردبان رشد را طی کرد.

سومین گام: برنامه بازپروری. این کار با تنظیم پرسشنامه‌ها صورت می‌پذیرد که با جواب بلی یا خیر توسط مربی ارزیابی می‌شود. در اینجا پاسخی که با خیر مشخص می‌شود از مواردی است که مربی باید برای باز پروری آن اقدام نماید.

چهارمین گام: برنامه آموزشی بر اساس موارد ناتوانی کودک طرح کنیم.

درمان ناتوانی‌ها با استفاده از بازی

بازی برای کودک، یک نیاز اجتناب‌ناپذیر است. می‌توان گفت بازی برای کودک، همان اهمیت را دارد که آب برای ماهی و اکسیژن برای تمامی موحودات زنده. به عقیده پستالوزی «بازی، یک تمرین تکاملی وظایف و مهارت‌های دوران بلوغ است»

اسباب‌بازی‌های لازم برای کودکان تا ۳سالگی

اسباب‌بازی‌ها هر قدر ساده و ارزان و قابل دسترس باشند، از خاصیت بازپروری بیشتری بر خوردارند. به کمک اسباب‌بازی‌ها می‌توان پایه نظم و ترتیب را در کودک ساخت به این ترتیب که یک جعبه یا کیف مناسب برای اسباب‌بازی‌ها تهیه کنید؛ بعد از اتمام بازی، خودتان اسباب‌بازی‌ها را جمع کنید و در داخل جعبه بگذارید و بعد از مدتی، همین کار را با کمک کودک انجام دهید و سرانجام کودک، خود به تنهایی این کار را انجام دهد.

در دوره دبستان، به زودی یاد خواهد گرفت که اشیاء و وسایلش را در جای که به همین منظور تعیین شده قرار دهد. همچنین می‌توانید این نظم‌دهی را به به محل گذاشتن لباس و حوله و امثال آن تعمیم دهید.

درمان اختلالات ریاضی اول دبستان

پایه و بنیاد مفاهیم ریاضی در سال‌های قبل از ورود به دبستان در ذهن کودک شکل می‌گیرد. اگر کودکی در تمامی موارد مربوط به سنینی که مورد بحث است از رشد ذهنی کافی بر خوردار نباشد دیگر در فهم مطالب ریاضی مربوط به کلاس مشکلی نخواهد داشت.

 

درمان اختلالات دیکته‌نویسی

عنوان: درمان اختلالات دیکته‌نویسی
مولف: مصطفی تبریزی
مترجم/ محقق:****
ناشر: انتشارات فروزان
سال نشر: ۱۳۹۳
نوبت نشر: سی ام
محل نشر: تهران

بسیاری از دانش آموزان عادی مشغول به تحصیل در دوره ی ابتدایی وجود دارند که در املای فارسی یا همان دیکته خودمان، مشکل یا نقاط ضعفی دارند که ممکن است اصطلاحا دچار اختلال یادگیری دیکته شده باشند، اختلالهایی از این دست، در کودکان بیشتر مشاهده شده است و در مقاطع مختلف تحصیلی بخصو ص در ابتدایی قابل مشاهده و زیاد است. از این رو ضروری است با تکنیک‌های لازم و تخصصی، آن‌ها را شناسایی کرده واختلال آن‌ها را تشخیص و ارزیابی نموده و بعد درمان آن اختلال شروع می‌شود.

معلمین محترم مقاطع ابتدایی، برای دانش آموزانی که در دیکته نمره ی کمتر می‌گیرند، برخوردهای متفاوتی که معمولاً منجر به افت تحصیلی ، کاهش اعتماد به نفس و ترساندن کودک از درس املا می‌شود را انجام و تکرار می‌کنند. مواردی از این برخوردها و عکس العمل‌ها که در کتاب درمان دیکته ی دکتر تبریزی هم به آن اشاره شده است عبارتند از:

۱- سرزنش و تحقیر کودک در حضور همکلاسی‌هایش.
۲-نصیحت کردن بیش از حد کودک.
۳-تکالیف زیادی به دانش آموزان.
۴-از روی غلط‌ها چند بار بنویس.
۵-با غلط‌ها جمله بساز.
۶-و بسیاری روش‌های نادرست دیگر…..

برخی معلمان محترم در پایان دیکته، نمره‌هایی به دانش آموزان می‌دهند که کودک از شکل آن نمرات، وحشت کرده و کابوسی بر کودک حاکم می‌شود. مثلاً نمره صفر یا یک را به دانش آموز می‌دهند در حالی که از دیکته ی ۱۰۰کلمه‌ای، او فقط ۲۰کلمه را اشتباه نوشته است و ۸۰کلمه را صحیح نوشته است. پس نمره ی دانش آموز با توجه به تحلیل فوق ۱۶می‌شود؛ یا در پایان دیکته می‌نویسند غیرقابل تصحیح در حالی که کودک، حداقل ۲۰کلمه را درست نوشته است. و مواردی از این قبیل ….

مولف در این کتاب ارزشمند، ابتدا به تشریح مشکلات و اختلالات دیکته‌نویسی پرداخته سپس به ارائه راهکارهایی همچون تقویت حافظه دیداری، پرورش دقت و سایر تکنیک‌ها اشاره نموده است. مطالعه این کتاب به همه والدینی که فرزندانشان در درس دیکته، مشکلاتی دارند، توصیه می‌شود.