محرمیت

نوشته‌ها

آموزش کامل مراحل خواستگاری و بله برون و عقد

۱: بایستی خواستگار با خود گل ببرد، ترجیحاً گل صورتی رنگ (علامت حیات، لذت و زندگی) و از یک نوع و به تعداد فرد مثلاً ۹، ۱۱ یا ۱۳ در منزل عروس خانم روی یک میز کوچک گلدان با آب آماده باید باشد.

۲: قبل از رفتن به خواستگاری و با ایجاد کافی برای خواستگاری شونده به او و خانواده‌اش اطلاع می‌دهیم.

۳: هنگام خواستگاری فقط پدر و مادر و پسر با هم بروند (یا جایگزین پدر و مادر و قیم پسر اینکار را در غیاب والدین انجام می‌دهند.)

۴: خواستگاری حتماً‌ باید بعد از ظهر باشد (۷-۴ بعد از ظهر).

۵: لباس سنگین و محترمانه باید بر تن کرد. لباس آستین کوتاه، مدل‌های جلف و ترکیب رنگ‌های کودکانه علامت نفص عقل پسر و خانواده اوست.

۶: اتاق انتخاب شده از طرف خانواده دختر باید کوچک و محدود باشد مثلاً ۳*۳ (و مسافت راه رفتن تا حد امکان کوتاه شود.)

۷: پدر و مادر یا جانشینان آنها حتماً باید در منزل باشند و عدم شرکت آنها علامت نوعی مقاومت است. حضور بچه‌ها کلاً ممنوع است.

۸: هرگز نباید از شیرینی‌تر استفاده کرد و یک بشقاب کوچک شیرینی خشک نقلی روی میز یا محل پذیرایی قرار داده می‌شود و یک ظرف میوه قابل خوردن، به نحوی که بدون آب‌ریزی، کثیف شدن سر و صورت باشد نظیر نارنگی، کیوی، گیلاس، آلبالو، زردآلو و … و نه میوه‌هایی نظیر انار، هندوانه، خربزه، پرتقال، گریپ فروت، آناناس، یک نوشیدنی مناسب فصل و فرهنگ نظیر چای، قهوه، شیر قهوه، نسکافه، آب میوه مثل آب پرتقال یا شربت معمولی نیز باید برای پذیرایی آماده باشد. دستمال برای تمیز کردن سر و صورت و دست ها، سطل زباله، وسایل قابل دسترس، نزدیک و جای راحت برای شستن لازم است.

۹: عروس خانم آینده باید حتماً‌ برای دقایقی حضور پیدا کند و غیبت کامل او علامت بدی است.۴

۱۰: عروس و داماد در روز خواستگاری، مضطرب و پرفشار هستند. توصیه می‌شود قبل از مراسم، تکنیک تن آرایی را به کار گیرند.

۱۱: عروس و داماد باید لباس راحت بپوشند.

۱۲: بسیار خوب است که دختر خانم قبل از آمدن میهمان‌ها برای پذیرایی کمی تمرین کند.

۱۳: بهترین تکنیک این است که بعد از احوال پرسی خواستگار و خواستگاری شونده، چند لحظه سکوت سنگین پیش بیاید. و معمولاً مادر عروس خانم سکوت را می‌شکند و می‌گویند که خیلی خوش آمدید.

۱۴: آقای داماد آینده و خانم عروس آینده بایستی خود را معرفی کنند.

۱۵: خانواده داماد و خانواده عروس هر کدام جداگانه چند دقیقه‌ای در مورد خصویات فرزندان خود سخن می‌گویند.

۱۶: بعد از معرفی می‌توان چیزی خورد باید نوشیدنی را آرام نوشید،جرعه جرعه و نه یکباره.

۱۷: در مراسم خواستگاری نباید شیرینی بزرگ خورده شود. میوه‌های راحت الحلقوم باید مورد استفاده قرار گیرد.

۱۸: بعد از تمام شدن صحبت‌ها لحظاتی سکوت برقرار می‌شود.

۱۹: یک تا چهار هفته بعد می‌توان فرصت داشت که جواب را اعلام نمود یا تلفنی خبر داد. خانواده عروس خانم تلفن می‌زنند و می‌گویند که چه شده که خبری نشده و مسئولیت را به گردن طرف مقابل می‌اندازند.

۲۰: در مرحله بعد بازدید صورت می‌گیرد و خانواده عروس به دیدن خانواده داماد می‌روند.

۲۱: خواستگاری شونده باید آرام و با طمأنینه راه برود و آرام صحبت کند و آرام چیز بخورد و تعجیلی نداشته باشد. عجله عروس و خانواده‌اش علامت علاقه به راحت شدن از وضع فعلی و صورت گرفتن ازدواج است و علامت بسیار بدی است و داماد سالم در همین جا می‌تواند رابطه را قطع کند.

۲۲:در جلسات دوم به بعد فقط بزرگترها حضور دارند و دخترخانم و آقاپسر حق شرکت ندارند و فرست می‌دهند که تصمیمات لازم گرفته شود.

۲۳: قدری از صحبت‌ها در مورد مهریه، جهیزیه، اعتقادات و مراسم و خواسته‌های متقابل می‌باشد.

۲۴: بعد از مراحل فوق مشاوره صورت می‌گیرد بهتر است بعد از مراسم عقد باشد و عاقد به خانه بیاید.

۲۵: در لحظات خواستگاری نباید موزیک پخش شود و محیط بدون محرک باشد تزئینات زیاد و موزیک و پذیرایی و نیز علامت بعدی برای خانواده دختر است.

۲۶: خانواده عروس و داماد باید در تمام لحظات توسط خودی‌ها بررسی شوند تا ایرادات ظاهری لباس و چهره‌ای خود را برطرف کنند. مثلاً دم در منزل عروس خانم آقای داماد توسط مادر کنترل می‌شود که مرتب و منظم باشد.

۲۷:باید دختر و پسر توسط والدینشان از نظر ظاهر، بیان، مکالمه و فرصت صحبت کنترل شوند. زیرا احتمال جذاب کردن رابطه از طرف هر دو نفر زیاد است.

۲۸: اولین دیدار و رابطه رسمی ماندنی است. بایستی اولین دیدار را با توفیق و دقت بیشتری پشت سر گذاشت.

۲۹: میزبان میهمان را در صدر مجلس می‌نشاند و خود در پایین مجلس و باید هر جا را میزبان تعیین کرده میهمان اطاعت کند.

۳۰: در لحظات اول ملاقات داغ و سنگین می‌شود و گاهی به اجبار سکوت دیده می‌شود و به کرات تکرار می‌شود و خانواده میزبان هستند که سکوت را می‌شکنند. اصولاً زنها به دلیل نیاز به حرف زدن زودتر سکوت را می‌شکنند.

۳۱: در اساسی‌ترین مرحله در خواستگاری، خانواده داماد علت آمدن خود را توضیح داده و توجیح کنند.

۳۲ : در موقع پذیرایی، عروس خانم آینده باید به نکات زیر توجه کند:
سینی نباید زیاد سنگین باشد و روپوش پلاستیکی مخصوص داشته باشد. فاصله محل سرو تا محل پذیرایی باید خیلی کوتاه باشد. در بعضی موارد امکان ریزش چای و نوشیدنی وجود دارد باید سینی را دو دستی گرفت. باید اول به مادر داماد تعارف کرد و لبخندی برلب داشت و نه به شکلی که از روی اجبار باشد دختر خانم قبلاً بایستی این نوع لبخند را در مقابل آیینه امتحان کند. نباید دختر خانم زیاد بخندد و نباید لبخند ژوکوند بزند. هر وقت دختر خانم احساس کرد که تحت فشار خنده پر سر و صدایی است دهان را کاملاً باز کند حمله خنده تمام می‌شود. هر سینی باید حاوی شش نوشیدنی باشد و نوشیدنی باید بدون صدا و به مقدار کم در دهان کشیده شود. می‌توان از نی استفاده کرد. افراد فرصت دارند یک لیوان شربت را جرعه جرعه تا آخرین لحظات گفتگو بنوشند و قدری ته لیوان باقی بگذارند.

۳۳: اساساً وسایل خوردن و نوشیدن، کمکی هستند برای مشغول شدن و کم کردن اضطراب و استرس و آرام شدن.

۳۴: وقتی زنگ در مربوط به خواستگاران، خانواده عروس خانم با یک بار کوبیدن درب را باز نمی‌کنند زیرا علامت عجله و اشتیاق و ترشیدن دختر آنها کمی باشد در ضربات دوم و سوم درب باز می‌شود و اگر درکاملاً باز باشد(از قبل) معنی بسیار بدتری دارد. زیاد معطل کردن آنها پشت در کار غلطی است.

۳۵: اعضای خانواده باید آنها را راهنمایی کند و دم در حضور داشته باشند. اگر خانواده محترمی هستند و با فرهنگ بالا، باید گل را داد به دختر خانم نیز گل را در گلدان آماده می‌گذارد و سپس آن گلدان روی میز می‌آید.

۳۶: وقت جلسه اول خواستگاری محدود است از ۴۵ دقیقه تا یک ساعت و کمتر و بیشتر از آن نتیجه بخش نمی‌باشد. همواره صحبت‌های مهم در فرصت نه خیلی کوتاه و نه زیاد ارائه می‌شود.

۳۷: پاسخ خانواده ی عروس از طرف پدر و مادر می‌باشد و می‌گویند ما از این ملاقات خوشحال هستیم. امیدواریم که این اتفاق بوقوع بپیوندد و اگر ازدواج انجام شد اثر مثبت باقی می‌ماند. بعد نوبت عروس است که خودش را معرفی کند و اسم خود را بگوید. سن و شغل و تحصیلات و موقعیت خود را بیان کند(بعد از معرفی آقا پسر) سپس به مدت کوتاهی سکوت معنی داری حاکم می‌شود. دراین زمان همه افراد می‌توانند خود را تنظیم کنند.

۳۸: در جلسه اول خواستگاری درباره ی عقد، مهریه، مسائل اقتصادی و مادی هیچ صحبتی نمی‌شود و بسیار خوب است که محیط و صحنه شاد باشد.

۳۹: در حالتی که افراد در نهایت شادی هستند پذیرایی با شیرینی بهترین کاری است که علامت دو چیز است:

الف ـ پذیرایی از میهمان

ب ـ پذیرفتن خواستگار

۴۰: اساساً خداحافظی زمانی صورت می‌گیرد که بزرگتر‌ها در خواست کرده باشند و حالتی خوش بر ارتباط حاکم باشد. اگر میهمانی خیلی گرم باشد فوراً جلسه را خاتمه دهید در غیر این صورت سنگینی و وقار از بین خواهد رفت.

۴۱: باید در انتظار میزبان بود و اگر تا دو هفته خبر ندادند اشکالی ندارد و چه خوبست که پاسخ مثبت یا منفی را بدهند. اگر جواب و پیام مثبت بود خیلی راحت می‌توان راحت می‌توان آن را اعلام کرد اگر پاسخ مثبت بود باید ساعت ملاقات تعیین شود تا آنها برای ملاقات بیایند و اگر منفی بود نباید بحث کرد و خداحافظی حتمی است. اگر چه دو یا سه بار سماجت کافی اشکالی ندارد. در زندگی نباید به کسی آویزان شد زیرا در تمامی زندگی بعدی فرد، سایه می‌اندازد به خصوص خانم‌ها نباید سماجت کنند. اگر همان فرد دوباره سراغ دخترت آمد به او باید جواب منفی داد ولی نباید غرور کسی در این میان شکسته شود. صحبت در مورد مهریه طبق ضوابط تمام دنیا می‌باشد. چه خوب است که زوجین و خانواده آنها مهریه را با مقایسه الگوی تمام زوجین مسلمان برا یازدواج یعنی حضرت علی(علیه السلام) و حضرت زهرا(سلام الله علیها) مقایسه کرده و تعیین نمایند.

۴۲: مهریه‌های سنگین نشان عدم لحاظ اعتقادات و مسایل شرعی می‌باشد در ادیان دیگر مناسب اعتقاد و عرف آنها خواهد بود.

۴۳: بعد از این دیدارها که نتایج مثبت داشته، ارتباط رسمیت پیدا کرده و مدت طولانی از شش ماه تا یکسال نامزدی (محرمیت) صورت می‌گیرد. نامزدی به معنی عقد نمی‌باشد. آقایان باید اصول اخلاقی را در دوران نامزدی (محرمیت) رعایت کرده و مسئله جنسی و عاطفی برای دختر بوجود نیاورند و همیشه تا موقع اجازه رابطه جنسی به شخصیت و آقا باقی بمانند اگر نامزدی (محرمیت) بهم خورد بگویند که چه مرد آقایی بود که دختر سالمی را پس داد. این رابطه باید مطابق فرهنگ و اعتقادات باشد. بهترین روش این است که یکدیگر را به تنهایی ملاقات کنند. البته در یک رابطه اخلاقی و باید تعهدات اخلاقی رعایت شود. بعضی از مردان بسیار بد تربیت هستند مثلاً در دوران محرمیت حریم انسانی را می‌شکنند. جشن نامزدی باید خیلی خصوصی باشد زیرا ممکن است بعداً به هم بخورد و باید خانواده در درجه اول دو طرف باشند(حدود۲۰نفر) و هیچگاه نباید تصور کرد که این حلقه نامزدی حلقه دائمی می‌باشد. نباید روی یک فرد خیلی زود سرمایه‌گذاری عاطفی داشت زیرا که باید بتوان بعد از شش ماه از او جدا شد. در پدیده عشق، چسبندگی مرضی رخ می‌دهد که زیر شش ماه جدایی، مرضی اتفاق خواهد افتاد.

منبع: برگرفته از کتاب هدیه به زوج‌های جوان؛ حمید رضا شیرانی

محرمیت با ازدواج موقت

شبهه: چرا ما «شیعیان» به منظور محرمیت و غیره ازدواج موقت (عقد متعه) را مشروع و صحیح می دانیم ولی اهل تسنن مدعی هستند که حرام است و به ما نیز اعتراض می کنند و می گویند دلیل مشروعیت آن چیست؟

پاسخ:

 قرآن کریم و روایات فراوانی از طریق شیعه و خود اهل تسنن دلالت بر مشروعیت و جواز آن دارد:

 از قرآن این آیه درباه مشروعیت متعه نازل شده است:

 (فما اسْتَمتَعْتُم به منهن فآتوهنّ اجورهنّ فریضه)(۱)

 در تفسیر ابن کثیر که از تفاسیر معروف و مورد قبول اهل تسنن است، ذیل تفسیر این آیه مبارکه است که: ابن عباس و ابی بن کعب و سعید بن جبیر و سدی، این آیه را این گونه قرائت کرده اند: (فما اسْتَمْتَعْتُم به منهن إلی أجل مسمّی فآتوهنّ اُجورهنّ فریضه).

 و در همین تفسیر است که مجاهد گفته است: این آیه در نکاح متعه، نازل شده است.(۲)

 لازم به یادآوری است که او پس از نقل این عبارات روایتی از حضرت امیر(علیه السلام) نقل کرده که رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) از نکاح موقت نهی کرد و همچنین روایت دیگری نقل کرده که رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) در فتح مکه از نکاح موقت منع کرد.(۳)

 از عبارات تفسیر ابن کثیر که از معتبرترین تفاسیر اهل تسنن است معلوم می شود که شأن نزول این آیه مبارکه، ازدواج موقت است و دلالت آن بر مشروعیت متعه قطعی است.

 نیز در صحیح بخاری است که از ابن عباس از متعه سؤال کردند او گفت: متعه جایز است: «عن ابی حمزه قال: سمعت ابن عباس یُسأل عن متعه النساء فرخص»(۴)

 و در همین کتاب دو روایت از جابر بن عبداللَّه و از سلمه بن الأکوع است که رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) اجازه متعه داد «قالا: کنّا فی جیش فاتانا رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) فقال: انه قد اذن لکم ان تستمتعوا فاستمتعوا»(۵)

 همچنین در صحیح مسلم چندین روایت است که: د عهد رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) و در زمان حکومت ابوبکر و ابتدای حکومت عمر، ازدواج موقت انجام می شد و عمر از متعه حج و متعه نساء نهی کرد.

 «جابر بن عبداللَّه یقول: کنا نستمتع بالقُبضهِ من التَّمرِ و الدّقیق، الأیّام علی عهد رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) و ابی بکر حتی نَهی عنه عُمر فی شأن عَمرِو بن حُرَیثً»(۶)

در روایت دیگر چنین آمده است:

 «… عن ابن نضره، قال کنت عند جابر بن عبداللَّه فَأتاهُ آتٍ فقال: ابن عباس و ابنُ الزُّبَیر اختلفا فی المتعتَینِ، فقال جابر: فَعَلنا هما مَعَ رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) ثُمَّ نهانا عنهما عُمر فَلَم نَعُد لَهما»(۷)

 و در همین کتاب است که اباذر گفت: متعه نساء و متعه حج مخصوص ما است. («مخصوص ما است» مجمل است، به شروح بخاری مراجعه شود).

 «قال: لا تصلح المتعتان الا لنا خاصّه، یعنی متعه النساء و متعه الحج».(۸)

همچنین در این کتاب از جابربن عبداللَّه نقل کرده که:

 «قال عمر… وَ اَبِتّوا نکاح هذه النساء فَلَنْ اُوتَی برجل نکح امرأه اِلی اَجَلٍ، الاّ رَجَمْتُهُ بالحجاره».(۹)

 عمر گفت: از نکاح موقت اجتناب کنید، آورده نشود نزد من مردی که ازدواج موقت انجام داده باشد و الا او را سنگسار می کنم.

 روایاتی هم نقل کرده که:

 «عن علی بن ابیطالب، ان رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) نهی عن متعهالنساء یوم خیبر و عن اکل لحوم الحُمُر الاهلیه».(۱۰)

 علی بن ابیطالب(علیه السلام) فرمود: در فتح خیبر رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) در فتح مکه از متعه نهی کرد.(۱۱)

 از مجموع این روایات که در صحیح بخاری و مسلم با سندهای مختلف نقل شده، معلوم می شود که اصل ازدواج موقت مشروع بوده و مدتی هم انجام می گرفته است و بعد اختلاف بوجود آمده است.

 در کتاب «الفقه علی المذاهب الاربعه» (ج ۴، «النکاح المؤقت اونکاح المتعه»، ص ۹۰) آمده است که:

 مشروعیت متعه در صدر اسلام به لحاظ ضرورت بوده است، چون مسلمانان نمی توانستنه اند تشکیل زندگی و عائله بدهند و درگیر جنگ و مشکل اقتصادی بوده اند و از سویی مهار کردن قوه شهویه با گرفتن روزه مستلزم مشقت است و شرعاً پذیرفته نیست و به این جهت ازداوج موقت تشریع شد ولی بعداً از انجام آن نهی شد. و در عین حال اگر کسی با ازدواج موقت با زنی عمل زناشویی انجام داد حد زنا بر او جاری نمی شود چون شبهه جواز متعه وجود دارد و ابن عباس قائل به جواز بوده، ولی تعزیر می شود.

 از این عبارت – که تلخیص شد – معلوم می شود همه مذاهب اهل تسنن مشروعیت نکاح موقت را فی الجمله قبول دارند، نیز از مجموع روایات و گفتار معلوم می شود که سبب تشریع نکاح موقت ضرورت بوده است.

 حتی در بعضی از روایات آمده است که در برخی جنگها به رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) گفتند: زنان ما همراه ما نیستند آیا ما خود را اخته کنیم؟ رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) آنها را از این عمل نهی کرد و اذن در عقد موقت داد که با چیز کمی مثل لباس و ردایی زنی را متعه کنند.(۱۲)

 از سویی با وجود اختلاف در روایاتی که از آن نهی شده که برخی نهی را مستند به رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) در فتح خیبر کرده و برخی نهی را در فتح مکه ذکر نموده و برخی نهی را مستند به عمر بن خطاب دانسته اند، با وجود چنین اختلافی نمی توان از آیه شریفه رفع ید نمود و به طور کلی حکم به حرمت و عدم صحت آن نمود، خصوصاً از روایات و کلمات خود عامه استفاده می شود که تشریع نکاح موقت به جهت ضرورت بوده است.

 و اگر روایتی که گفته است عمر از متعه نساء نهی کرد، درست باشد نمی توان گفت او حق تحریم داشته است، زیرا «حلال محمد حلال الی یوم القیامه و حرام محمد حرام الی یوم القیامه» و لابد نهی عمر، نهی حکومتی آن هم به خاطر اتفاقی که افتاده است بوده همان طور که در یکی از روایات صحیح مسلم آمده بود: نهی عمر از متعه بلحاظ پیش آمدی است که نسبت به عمرو بن حریث به وجود آمد. «نهی عنه عمر فی شأن عمرو بن حریث».(۱۳)

 نیز از روایتی که از امیرالمؤمنین(علیه السلام) نقل شده که فرمود:

 «نهی رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) عن متعه النساء یوم خیبر و عن اکل لحوم الحُمُر الانسیّه» [و فی روایه] «الأهلیه»(۱۴)

 رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) از متعه و لحوم حمر اهلی نهی فرمود.

 بلحاظ وحدت سیاق و مکروه بودن «لحوم حَمُر» معلوم می شود نهی رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) نهی کراهتی بوده نه تحریمی.

 بهر حال علاوه بر آیه شریفه و روایات کثیره معتبره از طریق اهل بیت رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) روایات اهل تسنن نیر دلالت بر مشروعیت آن دارند. و وقتی اصل مشروعیت محرز شد تا دلیل قاطع و مسلمی وجود نداشته باشد همان اصل اول حاکم است و روایاتی که اهل تسنن برای منع از آن نقل کرده اند با توجه به اختلافی که در آنها وجود دارد نمی تواند آیه شریفه و اصل مشروعیت را زیر سؤال ببرد.

 مضافاً بر اینکه روایات معارض و صریح بر خلاف روایات ناهیه وجود دارد که یکی از آنها فرمایش امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) است که:

 «لو لا اَنّ عمر نهی عن المتعه ما زنی الا شقی»(۱۵)

 اگر عمر از متعه جلوگیری نکرده بود جز افراد شقی، کسی به زنا آلوده نمی شد.

 نیز نقل شده که عمر بن الخطاب روی منبر گفت:

 أیّها الناس ثلاث کنّ علی عهد رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) انا اَنهی عنهُنَّ و اعاقب علیهنّ و هی متعه النساء و متعه الحج و حَیَّ علی خیر العمل.

 ای مردم سه چیز در زمان رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) بود که من آنها را نهی و تحریم می کنم و انجام دهنده آنها را مجازات می کنم، و آنها «متعه زنان» و «متعه حج» و گفتن «حیّ علی خیر العمل» است.(۱۶)

 اکنون نتیجه بحث:

 اسلام دین کامل است

 همه مسلمانان معتقد هستند و پذیرفه اند که دین مقدس اسلام کامل و جاودانی است و کمال آن به این است که پاسخگوی تمام نیازهای بشر می باشد، از سویی همه می دانند که احکام شرع، اوامر و نواهی دین اسلام تابع مصالح و مفاسد است، یعنی هر امری به خاطر مصلحتی است که در آن و در متعلق آن وجود دارد و هر نهیی به منظور جلوگیری از مفسده ای است، که در متعلق آن وجود دارد، با توجه به این مطلب می گوییم:

 در برخی موارد عقد موقت به خاطر جلوگیری از گناه و به منظور سهولت امر بر مسلمانان است، مثلاً چنانچه دو مرد که زن هر یک از آنها به مرد دیگر نامحرم است و می خواهند در یک منزل زندگی کنند یا با هم مسافرت کنند که قهراً چشم هر یک از آن مردها به زن مرد دیگری می افتد و مرتکب گناه می شوند، به منظور جلوگیری از وقوع در معصیت قهری چنانچه هر یک دختر بچه ای داشته باشد می توانند او را به عقد موقت در آورند تا مادر او که مادر زن می شود محرم شود – به شرحی که در رساله توضیح المسائل بیان شده – و دیگر در مضیقه و یا گرفتار گناه نشوند.

 در برخی موارد عقد موقت به خاطر جلوگیری از زنا، استمنا، و یا خدای ناکرده لواط و یا حتی بیماری است، مثلاً جوانی که تنها در کشوری رفته یا محصل است و قدرت ازداوج دائم ندارد و غریزه جنسی او را آرام نمی گذارد، و امر دایر است زنا کند یا استمنا یا – العیاذباللَّه – لواط و بدین طریق آتش شهوت را فرو نشاند یا در چنین حالی اگر بتواند با عقد موقت جلوی چنین گناهانی بزرگ را بگیرد، عقل در چنین مواردی چه حکم می کند؟ آیا اگر شرع مقدس همه راه ها رابر روی این جوان واین مسلمان مسدود کند چنین شرع و دینی کامل است؟ آیا اگر دین اسلام تشریع متعه نکند دین ناقص نیست؟

 و اگر در موارد ضرورت، دین اسلام عقد متعه نداشت ناقص نبود؟

 آیا ضرورتی که زمان رسول اللَّه(صلی الله علیه و آله) وجود داشت و مجوِّز اذن در نکاح موقت شد در زمانهای بعد و خصوصاً در زمان حاضر با وضع موجود زنان، ضرورت پیش نمی آید؟

 نیز در برخی موارد ازدواج موقت آرام بخش و نوید دهنده حیات است. مثلاً چنانچه زنی به هر جهت از ازدواج دائم محروم شده و کسی حاضر نیست او را به عقد دائم خود در آورد، زن هم مأیوس شده ولی آرزوی شوهرداری ولو موقت و آرزوی بچه داشتن ولو از شوهر موقت دارد و علاوه بر مسائل شهوی و جنسی حاضر است هر چند مدتی کوتاه به عقد مردی در آید شاید دارای فرزندی حلال زاده شود، آیا اگر شارع مقدس اجازه عقد موقت را هم به او ندهد و همه درها را بر روی او ببندد، روح و روان این زن چه می کشد؟ آیا چنین دینی کامل است؟ آیا منع آن زن از ازدواج موقت سرکوب کردن تمام آرزوها و غریزه های طبیعی او نیست؟ آیا در این فرض «الیوم اکملت لکم دینکم» معنا دارد؟

 اگر گفته شود، چطور شارع اجازه دهد مردی، زنی را به مدت کوتاهی عقد کند و پس از گذشت مدت تعیین شده، زن را رها کند و برود؟

 می گوییم این حرف استبعاد است و عیناً در عقد دائم هم ممکن است جریان پیدا کند. مانند اینکه زن و مردی بر عقد دائم توافق کنند و نیت آنها این باشد که پس از مدتی کوتاه با طلاق از یکدیگر جدا شوند، یا مرد از اول نیتش این باشد که او را پس از مدتی کوتاه طلاق دهد، آیا کسی گفته است چنین ازدواجی که در حقیقت موقت ولی در ظاهر دائم است، باطل است؟ آیا کسی گفته است چنین ازدواجی جایز نیست؟ هرگز.

مسأله متعه و ازدواج موقت از آغاز در اسلام وجود داشته است و در عهد پیامبر و خلیفه اول انجام می شده است و در قرآن و سنت ادله جواز آن وجود دارد، لیکن براساس مدارک بسیاری که در متون شیعه و اهل سنت موجود است خلیفه دوم آن را منع کرده و اعلام داشت:   متعتان کانتا من عهد رسول اللّه و امرمهما و اعاقب علیهما  ؛ یعنی، دو متعه در زمان پیامبر وجود داشت (متعه حج و متعه زنان) من آن دو را تحریم کرده و بر آن کیفرمی دهم».

    بنابراین ریشه اختلاف در این مسأله آن است که فقهای اهل سنت سیره خلفا را ملاک تشریع قرار می دهند، لیکن فقهای شیعه چنین چیزی را قبول ندارند. از طرف دیگر به نظر ما خلیفه دوم این مسأله را به عنوان یک دستور انضباطی حکومتی در شرایط خاص وضع کرده است و از آن منع دائمی قابل استنباط نیست.

 حاصل این حرف آن است که رسول خدا یک بار متعه را جایز شمردند و بار دیگر حرام ودوباره آن را  جایز دانسته و بار چهارم حرام .  امـا اولا ، بـا فرض دلالت آیات درسوره معارج و مومنون ، که آیاتی مکی می باشند ، بر حرمت متعه  همانگونه که قائل می گوید ، باید گفت که این آیات را رسول خدا ابتدا نسخ فرموده اند ، سپس این  نسخ ‌را نیز نسخ کرده اند .  آیا این چیزی جز مسخره گرفتن آیات و سنن نبوی است ؟  ثانیا ; همه آیاتی که از زنا منع کرده و  آن را حرام شمرده اند بسیار صریح وروشن اند و هیچ تدریج و تدرجی در آنها به چشم نمی خورد و  همه آیاتی مکی اند .  درحالی که آیه متعه مدنی است .  ثـالـثـا ; تـرخـیص و اجازه منسوب به پیامبر اکرم (ص ) ، در چند مرتبه ، اگر ترخیص واجازه غیر  شـرعی است ، و فرض آن است که متعه زنا و فحشا است ، باید گفت ( العیاذباللّه ) که پیامبر اکرم  (ص ) با دستور خدا مخالفت کرده اند .  در حالیکه ایشان معصوم بوده ، هیچ گاه مخالفت با خدا نمی کنند .  و اگر ترخیص ایشان شرعی بوده است ، دیگر متعه زنا و فحشا به حساب نمی آید .

پی نوشتها

[۱]. سوره نساء / ۲۴٫

[۲]. المصباح المنیر فی تهذیب، تفسیر این کثیر، طبع دارالسلام الریاض، ص ۲۸۵٫

[۳]. المصباح المنیر فی تهذیب، تفسیر ابن کثیر، طبع دارالسلام الریاض، ذیل تفسیر آیه مزبور، ص ۲۸۶٫

[۴]. صحیح بخاری، کتاب النکاح، باب النهی عن نکاح المتعه، ص ۹۱۵، ح ۵۱۱۶ و ح ۵۱۱۷ و ۵۱۱۸٫

[۵]. همان.

[۶]. صحیح مسلم کتاب النکاح، باب نکاح المتعه، ص ۵۹۹، ح ۱۴۰۵٫

[۷]. همان.

[۸]. صحیح مسلم، کتاب الحج، باب جواز التمتع، ص ۵۳۲، ح ۱۲۲۴٫

[۹]. صحیح مسلم، کتاب الحج، باب فی المتعه بالحج و العمره، ص ۵۲۷، ح ۱۲۱۷٫

[۱۰]. صحیح مسلم، کتاب النکاح، باب نکاح المتعه، ص ۶۰۲، ح ۱۴۰۷ و ۱۴۰۶٫

[۱۱]. همان.

[۱۲]. صحیح مسلم، کتاب النکاح، باب نکاح المتعه، ح ۱۴۰۴٫

[۱۳]. صحیح مسلم، کتاب النکاح، ص ۵۹۹، باب نکاح المتعه ذیل ح ۱۴۰۴٫

[۱۴]. صحیح مسلم، کتاب النکاح، ص ۶۰۲، باب نکاح المتعه ذیل ح ۱۴۰۴٫

[۱۵]. در المنثور، ج ۲، ص ۱۴۰، ذیل تفسیر آیه متعه، سوره نساء آیه ۲۴٫

[۱۶]. شرح تجرید قوشچی، مبحث امامت.