محدّث
شیخ ابوعلی طوسی (ره)
اشاره: ابوعلی حسن بن محمد طوسی (فرزند شیخ طوسی) و ملقب به مفید ثانی در خلال سال های ۴۸۱ تا حدود ۵۲۰ ق، از اعاظم فقهای عصر خود به شمار می‏رفت. این فقیه شیعی کتاب النهایه پدر خویش شیخ طوسی را شرح کرد. او بعد از پدرش در نجف اشرف رئیس شیعه و مرجع علمای آنجا بود و بسیاری از علمای شیعه و سنی از محضر وی برخواست…
على بن حسین مسعودى هُذَلى (ره)
اشاره: متکلم، مورخ و جغرافى ‏دان بزرگ اسلامى ابوالحسن على بن ‏حسین مسعودى درنیمه دوم قرن سوم هجرى حدود سال (۲۶۰ه.ق.) در شهر بابل عراق به دنیا آمد و دورانِ کودکى خود را در آن جا سپرى کرد. تحصیلات وى براى یادگیرى علوم دینى در سال ‏هاى نوجوانى راهى بغداد شده است. علت هجرت او نیز این بوده که بغداد…
ابو محمد، حسن بن ابى الحسن دیلمى(ره)
‎اشاره: تاریخ ولادت ابو محمد، حسن بن ابى الحسن دیلمى دقیقا مشخص نشده، اما به طور حتم، از علماى قرن ‏هشتم هجرى است‎ . بعضى نام او را چنین گفته ‏اند: حسن بن ابى الحسن بن محمد دیلمى، که محمد نام جد آن بزرگوار است. ‏بعضى دیگر گفته‏ اند: حسن بن ابى الحسن، محمد دیلمى که محمد را نام پدر اودانسته ‏اند و کنی…
محمد بن یحیى عطار قمى‏
اشاره: گرچه در کتاب هاى رجالى از تاریخ ولادت و وفات این عالم و فقیه و محدّث بزرگوار سخنى به میان نیامده است، لکن از آنجا که وى از محضر استادانى چون محمد بن احمد بن یحیى ابن عمران اشعرى (وفات ۲۸۰ ق) و محمد بن حسین بن خطّاب (وفات ۲۶۲ ق) استفاده کرده است و نیز افتخار استادى محدّث عظیم الشأن ثقه الاسلا…
نقش فرزندان امام کاظم علیه السلام در گسترش تشیع در ایران
اشاره: درباره شمار فرزندان آن امام همام، اختلاف فراوانی در منابع دیده می شود.  هر یک در جهتی از ابعاد مختلف سیاسی، اجتماعی و علمی، سرآمد روزگار خویش و تجسم برجسته ای از ایمان به خدا و گذشت در راه حق و تلاش برای خدمت به مردم و مبارزه با ستم بوده اند، چنان که برخی فرزندان امام برای رهایی مردم …
شیخ طوسی.
اشاره: شیخ طوسی در رمضان ۳۸۵ هجری قمری، ۴ سال پس از وفات شیخ صدوق در طوس یکی از شهرهای مهم خراسان متولد شد.[۱] کنیه او ابوجعفر است که گاهی در برابر شیخ کلینی و شیخ صدوق که کنیه هر دوی آنها ابوجعفر بود به او ابوجعفر ثالث می‌گویند. وی در ۴۰۸ ه‍.ق. در ۲۳ سالگی به عراق رفت و ۵ سال شاگرد شیخ مفید (متولد ۴…
شیخ بهائی.
اشاره: محمد بن عزّالدین حسین (۹۵۳ق ـ۱۰۳۱/۱۰۳۰ق) متخلص به بهائی و معروف به شیخ بهائی و بهاءالدین عاملی،فقیه، محدث، حکیم و ریاضیدان. شیخ بهائی بیش از ۱۰۰ کتاب در زمینه‌های مختلف تالیف کرده است. جامع عباسی و اربعین شیخ بهایی از جمله آثار اوست. آثاری نیز در معماری بر جای گذاشته که منارجنبان اصفهان، تقسیم زای…
ابن نوح سیرافی.
  اشاره ابوالعباس احمد بن علی بن محمد بن احمد ابن عباس بن نوح، معروف به ابن نوح سیرافی محدث، رجال شناس و فقیه امامی سده‌های ۴ و ۵ق. از مشایخ وی می‌توان به ابوغالب زراری، ابن قولویه قمی، ابن داوود قمی و... اشاره داشت. نجاشی از شاگردان سرشناس او بوده و شیخ طوسی نیز به واسطه از حسین بن ابراهیم قمی از ابن …
شاذان بن جبرئیل قمی.
اشاره: ابوالفضل شاذان ابن جبرئیل بن اسماعیل بن ابی طالب القمی، فقیه شیعه امامی قرن ششم قمری که از شاگردان عالمان شیعه بوده و افرادی نظیر فخار بن معد و محمد بن جعفر مشهدی را تربیت کرده است. کتاب‌هایی به وی منتسب است که می‌توان به کتاب الروضه فی فضائل امیرالمؤمنین اشاره کرد. زندگینامه سدید الدین ابوال…
شیخ یوسف بحرانی.
اشاره یوسف بن احمد بحرانی (۱۱۰۷ ۱۱۸۶ق)، مشهور به صاحب حدائق و محدث بحرانی، از علمای شیعه در قرن دوازدهم هجری قمری است. وی فقیه، محدث و اخباری میانه‌ رو است. حدود ۵۰ اثر در حدیث، کلام، فقه و... به وی منسوب است که الحدائق الناضره و لؤلؤه البحرین از آن جمله‌اند. وی در قطیف نزد حسین ماحوزی و در شیراز نز…
عمر خلیفه دوم محدث فرضی در امت اسلامی
اهل سنت روایتی را به پیامبر اسلام نسبت داده که تا فضیلتی برای عمر به وجود بیاید: ابی هریره می گوید: «رسول الله فرمود: در امت های قبل از شما افرادی وجود داشتند که محدَّث بودند و اگر در امت من کسی محدّث باشد او عمر خواهد بود. در اینجا باید عرض کنم فرق بین رسول، نبی و محدث آن است که رسول کسی است که فر…
اَبوطُفَیل عامر بن واثِلَه کِنانی
اَبوطُفَیل عامر بن واثِلَه کِنانی (۳ق-پس از ۱۰۰ق)، صحابی پیامبر(ص)، شاعر و از یاران حضرت علی(ع) بود. وی احادیث معدودی از رسول اکرم(ص) و احادیثی نیز از برخی صحابه مانند خدیجه، معاذ بن جبل و ابن مسعود و نیز امام علی(ع)، امام حسن مجتبی(ع) و امام سجاد(ع) روایت کرده است. ابوطفیل، از یاران محمد حنفیه و پرچمداران…
دعبل خزاعی
دِعْبِل بْن عَلی خُزاعی (۱۴۸-۲۴۶ق)، شاعر شیعه قرن دوم و سوم هجری. او از اصحاب امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) بوده[۲] و محضر امام جواد(ع) را نیز درک کرده است.[۳] او در زمان حضور امام رضا (ع) در مرو به حضور ایشان رسید. زمانی که به خراسان آمد، قصیده تائیه خود را سروده بود و گفته بود که نباید کسی پیش از امام رضا…
قاضی نورالله شوشتری
فقیه ، متکلم ، مفسر ، محدث ، مورخ ، ادیب ، شاعرایرانی نورالله شریف الدین بن نورالدین محمد شاه بن مندۀ مرعشی حسینی ، اهل شوشتر . پدراو ، سید شریف الدین ، ازشاگردان فقیه معروف ، شیخ ابراهیم بن سلیمان قطیفی ، بود و از او اجازۀ روایت گرفته بود . شریف الدین آثار بسیاری هم داشته است و بنابر این دور ازانتظار نیست ک…
ملا صالح مازندانی (- ۱۰۸۶)
عالم قرن ۱۱ق . حسام الدین ابوالفضائل محمد صالح بن احمد بن شمس الدین . خاستگاه او مازندران بود و برای طلب علم درجوانی به اصفهان رفت و درهمان جا ، که حوزۀ اصلی علم شیعیان در آن زمان بود ، استقرار یافت و این امکان را پیدا کرد تا در درس ملا محمد تقی مجلسی حاضرشود و از او دانش بیاموزد . هوش فراوان و توا…
جمیل بن دراج
جَمیل بن دَرّاج‌، (درگذشته حدود ۱۲۸ق) راوی‌، محدّث و فقیه شیعه در قرن دوم. او از اصحاب اجماع است که حدود ۳۰۰ حدیث از امام صادق و امام کاظم روایت کرده است. او همچنین از بیش از ۵۰ راوی از جمله زراره بن اعین و محمد بن مسلم حدیث نقل کرده است. بیش از ۴۰ تن از جمله برخی از اصحاب اجماع مانند بزنطی از او روایت ک…