علم رِجال
متن گفتگوی «ابنا» با حجت الاسلام همایون
  اشاره: فرقه احمد الحسن از فرقه های انحرافی است که با ادعای دروغین نیابت، مهدویت و امامت خود را اعلام نموده است و در برخی از مناطق و عده ای را به دام خود انداخته است. در این رابطه گفتگویی با حجت الاسلام و المسلمین همایون انجام گرفته که در این مقاله منعکس گردیده است.     ۱. موضوع…
علم رِجال
 اشاره: علم رجال ، رجال در اصطلاح علم الحدیث به راویان احادیث و کسانى که در سلسله سند روایات قرار دارند اطلاق می شود و دانشى که عهده دار بیان حالات ، اوصاف ، جرح و تعدیل آنان است را معرفه الرجال و یا علم الرجال مینامند. پیدایش علم رجال در تشیع : عوامل و اسبابى که موجب پیدایش علم رجال در اسلام و بویژه…
شیخ ابوعلی طوسی (ره)
اشاره: ابوعلی حسن بن محمد طوسی (فرزند شیخ طوسی) و ملقب به مفید ثانی در خلال سال های ۴۸۱ تا حدود ۵۲۰ ق، از اعاظم فقهای عصر خود به شمار می‏رفت. این فقیه شیعی کتاب النهایه پدر خویش شیخ طوسی را شرح کرد. او بعد از پدرش در نجف اشرف رئیس شیعه و مرجع علمای آنجا بود و بسیاری از علمای شیعه و سنی از محضر وی برخواست…
على بن حسین مسعودى هُذَلى (ره)
اشاره: متکلم، مورخ و جغرافى ‏دان بزرگ اسلامى ابوالحسن على بن ‏حسین مسعودى درنیمه دوم قرن سوم هجرى حدود سال (۲۶۰ه.ق.) در شهر بابل عراق به دنیا آمد و دورانِ کودکى خود را در آن جا سپرى کرد. تحصیلات وى براى یادگیرى علوم دینى در سال ‏هاى نوجوانى راهى بغداد شده است. علت هجرت او نیز این بوده که بغداد…
سید ابو الرضا ضیاء الدین راوندی
اشاره سید ابو الرضا ضیاء الدین، فضل الله بن على بن عبید الله حسینى راوندى از علماى نام آور و از مشایخ ‏بزرگ شیعه در قرن ششم هجرى به شمار مى ‏آید‎  او در یکى از شهرهاى اطراف کاشان به نام راوند و در خانواده‏اى علاقه ‏مند به خاندان محمد و آل محمد ‏صلى الله علیه  اجمعین به دنیا آمد‎ از همان کودکى مهر و…
سید بهاء الدین نیلى
اشاره: عالم بزرگوار سید بهاء الدین، على بن عبدالکریم نیلى از علماى بزرگ قرن هشتم هجرى است‎.‎ تاریخ دقیق ولادت و وفات او مشخص نیست اما او استاد احمد بن فهد حلى متوفاى ۸۴۱ هجرى ‏است و اواخر عمر فخر المحققین فرزند علامه حلى متوفاى ۷۷۱ هجرى را درک کرده و از ‏شاگردان او محسوب مى ‏شود‎. نیلى منسوب به نیل، شهرى…
شیخ جمال الدین ابوالفتوح رازی(ره)
اشاره: جمال الدین حسین بن على بن محمد بن احمد معروف به ابوالفتوح رازى یکى از علما و مفسرین بزرگ شیعه در قرن ششم هجرى است. ابوالفتوح دانشمندى فقیه، مفسرى کبیر، واعظى شهیر و محدثى ادیب بود. نسب او به بدیل از قبیله بنى خزاعه که از اصحاب رسول گرامى اسلام صلى الله علیه و آله و سلم و دودمان پیامبر عزیز بودند …
میرزا ابوالفضل تهرانى ‏ (ره)
اشاره: ابو الفضل بن ابى القاسم طهرانى در سال ۱۲۷۳ هجرى قمرى متولد شده، دانشمندى ‏فاضل، متبحر در فقه، اصول، رجال، آشنا با حکمت، ریاضى، سیره و تاریخ و شاعرى توانمند ‏که به دو زبان عربى و فارسى شعر مى‏ سروده است‎  مصنف در سنین جوانى نزد پدر، منقول را فراگرفت، معقول را نزد آقا محمدرضا قمشه‏ اى و ‏میرزا اب…
دوره های تاریخی کلام شیعه (۲)
  ۶. مراکز و مدارس کلامی شیعه دوران مورد بحثدر بین مراکز و مدارس کلامی رایج در این دوره، عمده ترین آن ها مدرسه قم و بغداد است. دیگر مدارس هر کدام تحت تأثیر یکی از آن دو مدرسه اند. البته تأثیر جدی و مشهود از آن مدرسه بغداد است؛ چنانکه دو مدرسه ری و حله دنباله رو آن بوده اند. مدارس کلامی امامیه (۱) در …
اعتبار و حجیت چهل حدیث (اربعین)
اشاره: نگارش اربعین، پیشینه ای بس دراز دارد و سنت اربعین نویسی، ازقرنهای نخستین تاریخ اسلام آغاز شده است. این سنت، برخاسته ازفرمایش پیامبر گرامی اسلام است که فرمود: من حفظ من امتی اربعین حدیثا مما یحتاجون الیه من امر دینهم،بعثه الله یوم القیامه فقیها عالما. (۱)دانشمندان مسلمان، بر مبنای حدیث فوق، نگار…
تقدم‌ شیعه‌ در علم‌ رجال و درایه‌
تقدم‌ شیعه‌ در علم‌ درایه‌ و اوّلین‌ مُدَوِّن‌ در علم‌ درایه‌ حدیث‌ و تنویع‌ آن‌ به‌ أنواعی‌، که‌ در این‌ علم‌ نیز تقدّم‌ با شیعه‌ بوده‌ است‌، أبوعبدالله‌ حاکِم‌ نیشابوری‌ مشهور می‌باشد، که‌ در سنه‌ چهار صد و پنج‌ وفات‌ کرد، و کتابی‌ در پنج‌ مجلَّد تصنیف‌ کرد و نامش‌ را «معرفهُ علوم‌ الحدیث‌» نهاد. او…
تعارض حدیث خلافت سی ساله با حدیث «دوازده خلیفه»
شبهه احمد بن حنبل در مسند خود از سفینه نقل کرده که از رسول خدا(صلى الله علیه وآله) شنیدم که مى فرمود: «خلافت سى سال خواهد بود آن گاه بعد از آن سلطنت و پادشاهى است».(۱) برخى از علماى اهل سنت این حدیث را مخالف با احادیث دوازده خلیفه دانسته اند. نووى از قاضى عیاض نقل کرده که او مى گوید: حدیث «الخلافه بعد…