علامه طباطبایی
پایگاه اجتماعی زن در نهج البلاغه
بحث کردن درباره ی شخصیت زن، حقوق و موقعیت اجتماعی او در عصر حاضر امری پیچیده و مشکل است. هر یک از مکاتب فکری بشری مطرح شده پس از رنسانس در اروپا و عصر مشروطه در کشرو ما درباره ی آن سخنی گفته اند و راهی رفته اند. اما فهمیدن نظر اسلام نیز مقداری دشوار به نظر می رسد. چون با بررسی آثار دینی و مذهبی، به نگاه ها و ن…
راه های اثبات نبوت از دیدگاه علامه طباطبایی (رحمه الله علیه)
چکیده : نبی انسانی است از جانب خداوند، مرتبط با غیب، توسط وحی و با هدف سعادت انسان فرستاده شده است. برای اثبات اصل نبوت یعنی نبوت عامه و اثبات مصداق آن یعنی نبوت خاصه برهان لمّ و إن کاربرد دارند. وجود ویژگی هایی مانند نیازمندی بشر به قانون جامع و لزوم هدایت انسان به کمال مطلوب و خالی نماندن زمین از حجت خدا…
بررسی تطبیقی دیدگاه فخر رازی و علاّمه طباطبائی دربارۀ صفات خبری
چکیده از جمله مباحث کلامی‌ در میان مفسّران، تفسیر آیاتی از قرآن کریم است که موهم صفات انسان‌گونه برای خداوند متعال است. مجسّمه، اشاعره، معتزله و امامیّه در این باب اختلاف نظر دارند و هر یک با استفاده از رویکرد کلامی‌خود، این آیات را تفسیر نموده‌اند. این مقاله پس از مروری کوتاه بر دیدگاه‌های کلامی‌ مشهور، به تب…
محبت بیشتر به دختر
در سیره علامه طباطبایی(ره) آمده است که ایشان به دخترانشان بیشتر احترام می‌گذاشتند و می‌فرمودند:« به اینها باید محبت بیشتری شود، تا در زندگی آینده با نشاط باشند و بتوانند همسری خوب و مادری شایسته باشند». همسرش عقیده داشت که دختر باید در خانه کار کند اما علامه(ره) می‌فرمودند: «به آنها فشار نیاور، آنها اکنون …
بی خود عصبانی می شوی!
علامه حسن زاده آملی(مدظله العالی) نقل می کنند: در تعطیلات تابستان به آمل رفتم. به منظور استراحت، خوابیده بودم که ناگهان با سر و ضدای بچه ها از خواب پریدم و از این کارشان ناراحت و غضبناک شده و به آنان تندی کردم. اما در همان دم، از کار خود پشیمان شده و اندوهگین شدم. چنان گریه کردم که نتوانستم غذا بخور…
بی تابی در فوت همسر
زندگی خانوادگی علامه طباطبائی(قدس سره) بسیار با صفا و صمیمی بود. آن فیلسوف متّقی، در فوت همسرش بر خلاف انتظار ما، بسیار اشک می ریخت و محزون و متأثر بود. روزی به ایشان عرض کردم: ما صبر و بردباری و تحمل مصایب را باید از شما بیاموزیم، چرا این چنین متأثر هستید؟! در جواب فرمود: آقای امینی! مرگ حق است، همه ب…
هدیه ثواب تفسیر المیزان
علامه طباطبائی فرمودند: « ... آقای ادیب (نام ایشان آقای شیخ محمد علی ارتقائی ملقب به ادیب العلماء است) که از شاگردان برادر من آقا سید محمد حسن بود و چون روح مرحوم قاضی(ره) را حاضر کرده بود و از رفتار من سؤال کرده بود، فرموده بود: روش او بسیار پسندیده است؛ فقط عیبی که دارد آن است که پدرش از او ناراضی …
وظیفه انسان نسبت به خدا و والدین
مقدمه در مکتب اسلام در مجموع باید و نبایدها، مجموعه ‏اى از حقوق بیان شده، که از آن جمله است: حقوق خدا بر انسان، و حقوق والدین(پدر و مادر) بر انسان، یکى از دقیقترین مسائلى که اسلام به آن پرداخته، تقابل این دو حق است. نحوه تعامل این دو حق، باعث بحث هاى فراوانى می ‏شود که البته این بحث در بررسى و تامل در م…
نقش شیعه در شکل گیری تفکر اسلامی از نگاه علامه طباطبایی
مقدمه یکی از مباحث بسیار مهم و چالش برانگیز درباره پیشینه و زمینه های فلسفه اسلامی، فهم فلسفه اسلامی در نسبت آن با دین، و سهم دین در شکل گیری این نحو از تفکر است. در این میان سهم فرق مذهبی و کلامی نیز بی تأثیر نمی باشد، زیرا پیروان هر یک از این مذاهب با توجه به فهمی که از اسلام دارند، دست به تفکر می …
دیدگاه اسلام درباره پوشش
مقدمه پوشش از مسائل مهم در زندگی انسان‌ها است. می‌توان این موضوع را از زوایا و رویکردهای گوناگون تاریخی، جامعه‌شناختی، روان‌شناختی، هنری و دینی مورد مطالعه قرار داد، ولی مقصود ما در اینجا تنها بررسی اندازه و کم و کیف و رنگ و پوشش بر اساس مبانی اسلام است. مسئله پوشش، گاه چنان اهمیتی می‌یابد که صبغه فرهنگی …
زن و مرد در دستيابى به کرامت جايگاه يکسانى دارند
 زن و مرد در رسيدن به کرامت، افزايش و يا از دست دادن آن جايگاه يکساني دارند و جزاى نافرمانى و يا ارتکاب جرم براي زن سنگين تر از مرد نيست. در دورانى که ميان ملل متمدن و غيرمتمدن موجود در دنيا، زن از جايگاهى پايين تر و پست تر از مرد برخوردار بوده و او را چيزى حد وسط بين انسان و حيوان مى پنداشتند و حقوق و موقعيتش ر…
احسان به پدر و مادر واجب‌ترین واجبات بعد از توحید
علامه طباطبایی(ره) در تفسیر آیه ۲۳ سوره اسراء می‌گوید: احسان به والدین بعد از مسئله توحید واجب‌ترین واجبات است، هم چنان که مسئله عقوق آن‌ها بعد از شرک به خدا از بزرگ‌ترین گناهان کبیره است. ماه مبارک رمضان، ماه نزول قرآن و به فرموده اهل بیت(ع) بهار آن است. اگر چه تلاوت آیات قرآن و حتی نگاه کردن به صفحات قرآن …
وفای به عهد، راهکار تحقق عدالت اجتماعی
نوشتار حاضر،نسبت میان وفای به عهد و عدالت اجتماعی رااز منظر قرآن مورد بحث قرار می دهد.در این راستا چند پرسش اساسی، قابل طرح است: پایه و اساس زندگی اجتماعی چیست؟ چگونه هندسه روابط اجتماعی و حیات جمعی بشر شکل می گیرد؟ حقوق اساسی و شهروندی بر چه پایه ای برای تک تک آحاد یک جامعه برقرار می شود؟ جایگاه ح…
احسان به والدین، بزرگ‌ترین واجب
نیکی به والدین یکی از وظایف مهم دینی و اخلاقی ما، احسان به پدر و مادر است. در قرآن کریم، چندین بار احسان به آنان، توصیه شده است. علامه طباطبایی(رحمه الله) در این باره نگاشته‌اند: «نیکی به پدر و مادر، پس از یکتاپرستی از واجب‌ترین واجبات است؛ همان‌گونه که آزردن پدر و مادر پس از شرک، از بزرگ‌ترین گناهان است». در جای دیگ…
موقعیت خانه سالمندان در قرآن
خانه سالمندان از پدیده های نوظهور است که سالهاست در شهر و دیار ما جایی را هم برای خود باز کرده است. دیدگاههای مردم درباره این مکان، گوناگون است برخی با جدیت تمام از لزوم آن دفاع می کنند و برخی از اصل با آن مخالفند و برخی هم نظری بینابین دارند. به راستی تکلیف چیست؟ با پدر و مادری که از کار افتاده اند و…