عدل
عقاید مذهب شیعه امامیه
 كلمه شیعه در لغت از ریشه «شاع» به معنی همراهی و تبعیت گرفته شده است[1] و معنی لغوی آن گروه و جماعتی است كه در انجام كاری همكاری می كنند و گاهی نیز به تبعیت كننده از یك فرد اطلاق می شود[2] چنانكه در قرآن می فرماید: «وَ إِنَّ مِنْ شِیعَتِهِ لَإِبْراهِیمَ»[3] همانا از پیروان او ابراهیم است». بنابراین شی…
علت جزء اصول دين بودن صفت عدل خدا
بايد به چند امر توجّه كرد: 1- عدالت از ميان صفات خدا چنان اهميّتى دارد كه بسيارى از صفات ديگر به آن بازگشت مى كند، زيرا «عدالت» به معنى وسيع كلمه قرار دادن هر چيز در جاى خويش است، در اين صورت حكيم و رزّاق و رحمان و رحيم و مانند آنها همه بر آن منطبق مى گردد. 2- مسئله معاد نيز متّكى به مسئله «عدل …
اثبات روح و تاريخچه عقيده به آن
از ديدگاه عقل و فلسفه اولين مساله زيربنايى در علم النفس، اثبات موجوديت مستقل مجرداز ماده براى نفس است زيرا اين مساله، محور تمام مسائل علم النفس از ديدگاه اسلامى مى باشد و اين بحث محورى در همه مسائل قواى مورد بحث در علم النفس تاثير كلى دارد و به مسائل،جهت مى بخشد و آثار و احكام گوناگون، نتيجه مى دهد. طبع…
بحثی در باره وحی و نبوت از شهید مطهری
 نبوت به یک اعتبار دومین اصل و به اعتبار دیگر سومین اصل از اصول دین است . اصول دین به یک اعتبار عبارت است از توحید ، نبوت و معاد ، ولى از دیده شیعیان چون دو چیز دیگر هم جزء اصول دین است ، گفته مى شود که اصول دین پنج است : توحید ، عدل ، نبوت ، امامت و معاد . به هر حال نبوت یکى از ارکان اصول دین است. راج…
نظرات مختلف درباره رابطه عدل الهى با جبر و اختیار
نظرات مختلف درباره رابطه عدل الهى با جبر و اختیار بحث جبر و اختیار، خود به خود بحث عدل را به میان آورد زیرا رابطه مستقیمى است میان اختیار و عدل از یک طرف، و جبر و نفى عدل از طرف دیگر، یعنى تنها در صورت اختیار است که تکلیف و پاداش و کیفر عادلانه، مفهوم و معنى پیدا مى کند. اگر انسان، آزادى و اختیار نداش…
حق و عدل ميزان هاى قيامت
حق و عدل ميزان هاى قيامت حضرت صادق عليه السلام در اين خصوص فرمودند: ميزان، عدل است؛ و در آيه قرآن داريم که ميزان حق است: «والوزن يؤمئذ الحق ؛ و در آن روز (معيار) سنجش، حق است» (اعراف/8). و ميزان عدل چنانکه خواهيم گفت ميزان حق است، و حق و عدل داراى مصداق واحدي هستند، و مفهوم آنها بالاعتبار تفاوت دارد…
عدل الهى و اشکالات مربوط به آن
عدل الهى و اشکالات مربوط به آن از نظر حکما و همچنین از نظر متکلمین غیر اشعرى، اشکالات مربوط به عدل الهى بصورت یک سلسله مسائل که باید راه حل آنها را ارائه داد مطرح است. در این بین، حسى مذهبان مدعى اند راههاى کلامى و فلسفى، همه عقلانى و ذهنى است و متکى به هیچ مشاهده عینى و تجربى نیست و به همین جهت بى اعت…
عدل از اصول دين
عدل از اصول دین عدل الهی مقدمه: عدل الهی یکی از مباحث مهم در اسلام است. در این مقاله عدل در خلقت و عدل در قانونگذاری (تشریع) و رابطه عدل با حسن و قبح عقلی مورد بحث قرار گرفته است. یکی از مسائلی که درعلم کلام مورد بحث واقع شد مساله عدل الهی بود، که آیا خداوند عادل است یا نه؟این مساله خیلی اهمیت…
اهداف مجازات بر اساس بینش اسلامى
اهداف مجازات بر اساس بینش اسلامى در فلسفه مجازات از دیدگاه اسلام رسیدن به اهداف خاص ى مورد نظر قانون گذار م باشد از جمله این اهداف عبارت است از: الف) تأمین عدالت خداوند مى فرماید: «انا من المجرمین منتقمون، سجده ، آیه ۲۲»:مسلماً ما از مجرمان انتقام خواهیم گرفت، و از طرف دیگر، در اکثر جرایم علاوه بر ای…
بى تناسبى در مقابل عدل
بى تناسبى در مقابل عدل نقطه مقابل عدل به معنى تناسب و تعادل، بى تناسبى است نه ظلم. بسیارى از کسانى که خواسته اند به اشکالات مربوط به عدل الهى از نظر تبعیضها، تفاوتها و بدیها جواب بدهند، به جاى آنکه مسأله را از نظر عدل و ظلم طرح کنند از نظر تناسب و عدم تناسب طرح کرده اند و به این جهت قناعت کرده اند …
رابطه خلود در عذاب با عدالت خداوند
رابطه خلود در عذاب با عدالت خداوند خلود در اصل لغت به معنى بقاى طولانى و هم به معنى ابدیت آمده است، بنا بر این کلمه خلود به تنهائى دلیل بر ابدیت نیست، زیرا هر نوع بقاء طولانى را شامل مى شود. ولى در بسیارى از آیات قرآن با قیودى ذکر شده است که از آن به وضوح مفهوم ابدیت فهمیده مى شود، مثلا در آیات ۱۰۰ توبه، ۱۱ طل…
شبهات پیرامون عدل الهى
شبهات پیرامون عدل الهى پرسشهاى زیادى در این زمینه مطرح مى باشد: اولین پرسشى که در این زمینه هست این است که چرا در جهان، تبعیض و تفاوت وجود دارد؟ چرا یکى سفید است و دیگرى سیاه، یکى زشت است و دیگرى زیبا، یکى سالم است و دیگرى علیل؟ بلکه چرا یکى انسان است و دیگرى گوسفند یا کرم خاکی؟ یکى جماد است و دیگرى ن…
عدم انطباق معناى انسانى عدل و ظلم بر خداوند
عدم انطباق معناى انسانى عدل و ظلم بر خداوند عدالت به معناى انسانى در مورد بشر کمال است و ظلم نقص؛ و از این رو عدل و ظلم به مفهوم رایج خود، مفاهیمى اخلاقى و مخصوص اجتماع بشرى و به اصطلاح از مفاهیم قراردادى بوده و از شئون حکمت عملى شمرده مى شوند نه حکمت نظرى، بنابراین از حدود حیات بشرى و حوزه اعمال اخ…
چون قضا آید
چون قضا آید در اخبار و روایاتى که از رسول اکرم(ص) یا ائمه اطهار (علیه السلام) رسیده است، مطلبى به این مضمون به چشم می خورد: اگر قضا و قدر بیاید، اسباب و علل مخصوصا عقل و قوه تدبیر انسان از کار می افتد این مطلب در ادبیات فارسى و عربى به همین مضمون منعکس است. در جامع الصغیر چندین حدیث در این معنى از رسول…
تاریخچه عدل در فرهنگ اسلامى
تاریخچه عدل در فرهنگ اسلامى در شیعه اصل عدل یکى از اصول دین است. در مقدمه کتاب عدل الهى گفته ایم که اصل عدل در فرهنگ اسلامى تقسیم مى شود به عدل الهى و عدل انسانى. عدل الهى تقسیم مى شود به عدل تکوینى و عدل تشریعى. عدل انسانى نیز به نوبه خود تقسیم مى شود به عدل فردى و عدل اجتماعى. عدلى که از اختصاصات مذه…
صلح در خانواده از دیدگاه قرآن
صلح یا اصلاح یکی از مفاهیم ارزشی حوزه خانواده است که ریشه این واژه در دیگر حوزه های اخلاقی قرآن بسیار کاربرد دارد. این دو از ریشه صلاح اشتقاق یافته اند و در لغت به معنای سلم و سلامتی و ضد فساد آمده اند( ابن منظور، 1405، ج2: 516-517)و در مواردی کاربرد دارند که موجودی به کمال متناسب با وجود خود دست پیدا…