عدل الهی
پشتوانه هاى اخلاق
اگر اخلاق را به درختى پربار تشبیه کنیم که آفتها و خطراتى نیز در کمین آن است، پشتوانه هاى اخلاقى را مى توان به باغبان یا به آبى که در پاى درخت جارى مى شود تشبیه کرد، که اگر آب یا باغبان نباشد درخت اخلاق مى خشکد، و یا گرفتار انواع آفتهایى که سرانجامش مرگ یا کم شدن بار و بر است، مى گردد. پشتوانه هایى که ع…
اثبات معاد از نظر عقل
تاکنون دلایل عقلی متعدد بر وجود معاد ایراد شده است که در ذیل به نمونه‌هایی از آنها اشاره می‌شود: ۱ ـ یکی از ملموس‌ترین دلایل عقلی بر معاد و جاودانگی روح "میل به جاودانگی" در انسان است و از آن جایی که در نظامات طبیعت هیچ میلی گزاف و بیهوده نیست، می‌توان این میل را دلیلی بر بقاء بشر پس از مرگ دانست. این که م…
عدالت و جایگاه آن در قرآن
از مهم ترین مباحث موجود در فلسفه سیاسى اصل عدالت است. طرح مسایلى هم چون مبحث عدالت در یک جامعه حاکى از حیات سیاسى و عقلانى آن اجتماع است. چراکه هیچ جامعه زنده و پویایى از طرح این مسایل مستغنى نیست. جامعه اى که این مقولات را مطرح نمى کند، خبر از بى نیازى خود نمى دهد بلکه غفلت و بى دردى و انحطاط خود را آ…
عدل خداوند در دنیا و آخرت
شکل عدل خداوند در این دنیا و آخرت  مساله عدل الهى یکى از اصول بسیار مهم اعتقادى و کلامى است. عدل نیز، همانند توحید، بیانگر یکى از اوصاف الهى است، ولى به دلیل اهمیت و صف ناپذیر آن، جایگاه ویژه اى در مباحث اعتقادى و کلامى یافته است. این اهمیت تا آنجا ست کهاز عدل به عنوان یکى از اصول پنج گانه مذهب و در…
سیماى فاطمه(س) در روز قیامت
محمدجواد طبسى کیفیت ‏برانگیخته شدن برانگیخته شدن و رستاخیز از لحظات بسیار سخت و وحشتناک آینده بشر است; زمانى که معصومان علیهم السلام همواره بدان مى‏اندیشند و گاه از خوف آن بیهوش مى‏شدند. فاطمه(س) نیز چنین بود و بیشتر بدین زمان مى‏اندیشید. فکر زنده شدن، عریان بودن انسانها در قیامت، عرضه شدن به محضر عد…
فلسفه رجعت
فلسفه رجعت چیست؟ بعد از ظهور امام زمان وقتی جهان پر از عدل شود، دیگر چه لزومی به رجعت و حکومت یک یک امامان (ع) است؟ پاسخ: ۱ـ رجعت از عقاید معروف شیعه است، و مقصود از آن در فرهنگ شیعه، بازگشت گروهی امت اسلامی پس از ظهور حضرت مهدی(عج) و قبل از بر پایی قیامت به دنیا است. ۲ـ همان گونه که اشاره شد، در رج…
عدل از اصول دین شیعه
چرا میان صفات خداوند تنها عدل او جز اصول دین شیعه قرار دارد و چرا اهل تسنن عدل را قبول ندارند؟ پاسخ: کلیه فرقه هاى اسلامى به توحید و نبوت پیامبر گرامى اسلام و معاد اعتقاد دارند. البته در فهم برخى از جزئیات اختلافاتى است و آن هم به دلیل نزدیک بودن یا دور بودن از اصل و منبع علم یعنى اهل بیت پیامبر(ص) است.…
مجازات افراد شقاوتمند
شبهه: آیا مجازات افراد شقاوتمند در عالم برزخ تا قیام قیامت با عدل الهی منافات ندارد؟ پاسخ: در ابتدا باید دانست که هر انسانی طبق اعمالی که انجام داده، مجازات و پاداش می‌بیند و بر کسی ظلم روا نمی‌شود. در مورد عالم برزخ باید توجه داشت که در آن جا مسئله زمان مطرح نیست، یعنی چنین نیست که انسانی اگر در زمان‌های گذشت…
تفاوتها و عدالت خداوند
با توجه به عدل الهی چرا بعضی زشت و بعضی زیبا و بعضی عقب مانده ذهنی یا جسمی آفریده می‏شوند؟ پاسخ: با توجه به این که خداوند کمال مطلق و غنی مطلق است و هیچ نقصی نسبت به ساحتش تصور ندارد، می‏فهمیم که خدا عادل است، چرا که سرچشمه ظلم، جهل و یا نیاز است که این دو نقص  در خدا تصوّر ندارد. وقتی یقین داریم خدا عا…
احباط اعمال ، منافى عدل الهى
آیا احباط اعمال منافى عدل الهى نیست؟ پاسخ: مشهور است که متکلمین شیعه و اشاعره منکر احباط و معتزله معتقد به آن می باشند از سوی دیگر بدون شک بر اساس آیات متعدد قرآن احباط در بعضی موارد ثابت می باشد مانند احباط اعمال کسی که مرتد گشته و بدون توبه می میرد. برای فهم درست مسئله باید دقت نمود که احباطی که شی…
تفاوت های کلی عقاید شیعه با عقاید اهل تسنن
مذهب شیعه از نظر عقاید اسلامی و فقهی پیرو اهل بیت علیه السلام است و امام را کسی می داند که از دریای علم پیامبر صلی الله علیه و آله  سلم بهره مند بوده و با عصمت و درایت به تفسیر حقیقی اسلام و بیان سنت اصیل می پردازد. با استناد به حدیث ثقلین که اهل سنت نیز آن را روایت کرده اند، ائمه را ثقل دوم در کنار …
امام علی (ع) و عدالت گرایی
مقدمه از مهم ترین مسائلی که در زندگی اجتماعی انسان اهمیت فوق العاده ای دارد و اسلام روی آن بسیار تأکید می کند، توجه به مسئله حفظ حقوق و اموال مردم و به طور کلی، برقراری عدالت اجتماعی است. حقیقت عدالت، انتخاب طریق میانه و مستقیم و دوری از هرگونه افراط و تفریط و انحراف است. عدل نیز به معنای موازنه و هم…
عرفان واقعی از نظر دین اسلام
 عرفان در لغت عرفان در لغت به معانی متعددی از جمله : شناختن و دانستن بعد از نادانی ، شناختن (۱) و بازشناختن ، معرفت.(۲) آگاهی ، درایت ، در نهایت معرفت حق تعالی(۳) آمده است. در اصطلاح تعریفاتی متفاوتی برای آن شده است عرفان نام علمی است از علوم الهی که موضوع آن شناخت حق و اسماء و صفات اوست . و بالجمله راه…
فروغى از دانش امام هادى (عليه السلام)
سال 212 هجري است و «صريا»(1)غرق نور و شادي است. تقدير دست اندركار آفرينش معجزه خلقت است و جهان در انتظار يكي از زيباترين چهره هاي ملكوتي بوستان محمدي صلي الله عليه و آله شگفتن گل چهارمين علي عليه السلام را در جمع خويش جشن گرفته و بر استمرار كوثر فاطمي قامت نماز و تكبير بسته است. «سمانه مغربيّه»، مادر عارفش، …
اعمال خیر غیر مسلمانان از نظر عدل الهى
اعمال خیر غیر مسلمانان از نظر عدل الهى یکى از مسائلى که در بحث " عدل الهى " مورد گفتگو قرار مى گیرد مسأله " اعمال خیر غیر مسلمانان " است. امروز این سؤال در میان طبقات مختلف از جاهل و عالم و بیسواد و تحصیلکرده مطرح است که آیا کارهاى خیر افراد غیرمسلمان مقبول است یا غیر مقبول، اگر مقبول است پس چه فرق مى…
عقل و اراده انسان در برابر قضا و قدر
در اخبار و روایاتى که از رسول اکرم(ص) یا ائمه اطهار (علیه السلام) رسیده است، مطلبى به این مضمون به چشم می خورد: اگر قضا و قدر بیاید، اسباب و علل مخصوصا عقل و قوه تدبیر انسان از کار می افتد این مطلب در ادبیات فارسى و عربى به همین مضمون منعکس است. در جامع الصغیر چندین حدیث در این معنى از رسول اکرم نقل می …