شیخ طوسی
جریان احمدالحسن و اثبات حقانیت با استخاره
  اشاره: طرف‌داران احمد حسن استخاره را یکی از دلایل حقانیت وی می‌دانند و مدعی‌اند هر کس در حقانیت وی تردید دارد می‌تواند با قرآن استخاره کرده و از این راه به حقانیت او پی ببرد. در این مقاله به یک نمونه از گفته های این فرقه اشاره و سپس مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.     پیروان احم…
دلیل بزرگداشت اربعین چیست؟
اشاره: اعتبار اربعین امام حسین(ع) از گذشته، میان شیعه و در تقویم تاریخی وفاداران به امام حسین(ع) شناخته شده بوده است؛ سنتی که تا به امروز در کربلای عراق با قوت برپاست و هر ساله شاهدیم که میلیون ها شیعه، از همه جای دنیا در این روز بر سر مزار امام حسین(ع) گرد می آیند و به عزاداری می پردازند. سئوال…
شیخ منتجب الدین على بن عبید الله بن حسن بن بابویه قمى
اشاره: منتجب الدین، على بن عبید الله بن حسن بن بابویه قمى در سال ۵۰۴ هجرى در خاندانى که به تشیع و علم شهره آفاق بودند در شهر علم و تشیع و ولایت، قم دیده به جهان گشود. شیخ منتجب الدین از اولاد برادر شیخ صدوق و معروف به شیخ حسکا است. شیخ صدوق و برادرش به دعاى امام عصر عجل الله تعالى فرجه الشریف متولد …
ابو الحسین غضائرى
اشاره: وى ابو الحسین، احمد بن حسین بن عبید الله بن ابراهیم غضائرى است‏‎.‎ او از بزرگان شیعه در قرن پنجم هجرى مى‏ باشد. تاریخ ولادت و وفات او دقیقا مشخص نیست، ‏اما آنچه مسلّم است او از علماى قرن پنجم هجرى و هم دوره و هم شاگردى شیخ طوسى و ‏نجاشى بوده است‎.‎ چنان که از سخن شیخ در فهرست استفاده مى‏ شود، اب…
شیخ طوسی.
اشاره: شیخ طوسی در رمضان ۳۸۵ هجری قمری، ۴ سال پس از وفات شیخ صدوق در طوس یکی از شهرهای مهم خراسان متولد شد.[۱] کنیه او ابوجعفر است که گاهی در برابر شیخ کلینی و شیخ صدوق که کنیه هر دوی آنها ابوجعفر بود به او ابوجعفر ثالث می‌گویند. وی در ۴۰۸ ه‍.ق. در ۲۳ سالگی به عراق رفت و ۵ سال شاگرد شیخ مفید (متولد ۴…
نقش متکلمین شیعه در گسترش مذهب شیعه
اشاره: در عصر ائمه شاگردان آنان، متکفل ترویج عقاید حق بوده اند که از بعضی آنها آثاری به یادگار مانده و بسیاری دیگر در قالب احادیث و روایات از طریق آنان از اهل بیت(علیهم‌السلام) به ما رسیده است. قرن چهارم و پنجم هجری، قرن ظهور متکلمین بزرگ شیعه، و پایه گذاران مکتب کلامی شیعه است که نقش مهمی را در تبیین مسائل کلامی اه…
وقیعات امام زمان (عج الله تعالی فرجه شریف).
اشاره: توقیعات امام زمان، اصطلاحی در فرهنگ شیعی است به معنای مکاتبات و منشورهای امام زمان(عج الله تعالی فرجه الشریف). این واژه درباره احادیث غیر مکتوب آن حضرت نیز به کار رفته است چنانچه شیخ صدوق برخی از سخنان حضرت را در بخش توقیعات آورده است.[۱] علاوه بر آن، برخی سخنان خاص نایبان آن حضرت همچون إخبار به …
پیشینه پرداخت خمس به فقها، در عصر غیبت
 تصور برخی افراد بر این است که پرداخت خمس تنها در عصر ائمه (ع) واجب بوده و حال این که پس از غیبت امام عصر (عج)، دادن آن به فقیه جامع الشرایط، مورد قبول فقهای برزگ شیعه است. برای تأیید این مطلب، نظر بعضی از متقدمین فقها مانند شیخ مفید، سید مرتضی، شیخ طوسی و همچنین مرحوم صاحب جواهر در این مورد بیان می شود. شایان…
اعمال روز سوم شعبان
این روز بنا بر نقل شیخ طوسى در «مصباح»، روز ولادت با سعادت حسین بن على(علیهما السلام) است. از «قاسم بن علاء همدانى» وکیل امام حسن عسکرى(علیه السلام) نامه اى رسید که در آن آمده بود: مولاى ما امام حسین(علیه السلام) در روز پنجشنبه، سوم شعبان متولّد شد؛ لذا آن روز را روزه بگیر و این دعا را بخوان: اَللّـهُ…
نقش حوزه نجف و بزرگان آن در رشد علوم و تمدن اسلامی
علوم اسلامی شامل معقول و منقول ها و علوم غریبه و... می باشد. از مصداق های علوم اسلامی می توان به علم قرائت، تفسیر، حدیث، کلام، فقه، اخلاق، ادبیات عرب، منطق، فلسفه، رجال و درایه، اصول فقه و... اشاره نمود.(۱) حوزه نجف در تمدن و علوم اسلامی تأثیر زیادی داشته است. این امر به خاطر قدمت دینی، نقش آن در ح…
متکلمان معروف شیعه
  در مذهب شیعه امامیه عالمان دینی در حوزه های مختلفی پرورش یافته و خدماتی ارزنده را ربا دین اسلام انجام داده اند. یکی از حوزه های دینی حوزه کلام و مسائل اعتقادی است که عالمان شیعی برای دفاع از کیان اعتقادی و اثبات مسائل آن زحماتی را متحمل شده و آثار با ارزش علمی و کلامی را بر جای گذاشته اند. در سه…
تحقیق اجمالی در باره کتاب من لایحضره الفقیه
این کتاب تالیف شیخ صدوق ، ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی است که به نوشته ی نجاشی در رجال خود و شیخ طوسی در کتاب الغیبه به دعای امام عصر ولادت یافته است . و صدوق خود ، این موضوع را به نقل از ابوجعفر محمد بن علی الاسود در کتاب کمال الدین و تمام النعمه آورده .[۱] صدوق ، مورد احترام و …
مروری بر تحولات اصول فقه شیعه
از نظر تاریخی علم اصول فقه در ابتدای پیدایش در حوزه‌های اهل سنت رشد سریعتری را شاهد بود. زیرا آنان قبل از شیعه خود را از عصر نص دور دیده و از روایات اهل بیت عصمت و طهارت محروم ساختند، و لذا مشاهده می‌کنیم که دور تصنیف در بین علمای اهل سنّت از اواخر قرن دوم شروع شد و به سرعت گسترش یافت، در حالی که تصن…
متکلمان معروف شیعه
در مذهب شیعه امامیه عالمان دینی در حوزه های مختلفی پرورش یافته و خدماتی ارزنده را برای دین اسلام انجام داده اند. یکی از حوزه های دینی حوزه کلام و مسائل اعتقادی است که عالمان شیعی برای دفاع از کیان اعتقادی و اثبات مسائل آن زحماتی را متحمل شده و آثار با ارزش علمی و کلامی را بر جای گذاشته اند. در سه قرن اول هجری…
حوزه علمیه بغداد
حوزه علمیه بغداد مقارن با تأسیس شهر بغداد در عراق و با شروع امامتِ امام موسی کاظم(علیه السلام) پایه گذاری شد. در بیش از صد سالی که خلفای عباسی تحت سلطه حاکمان شیعه مذهب آل بویه دیگر قدرت چندانی نداشتند با ظهور عالمان تأثیرگذاری مثل ابن جنید، شیخ مفید، سید مرتضی و شیخ طوسی حوزه بغداد به اوج شکوفایی خ…
وجوه اعجاز قرآن در منظر شیعه
وجوه اعجاز قرآن در منظر شیعه صحبت از ثابت كردن اعجاز قرآن كریم با مسئله «وجوه اعجاز» آن، رابطه آشكاری دارد و به بیان دیگر اثبات اعجاز قرآن در گرو شناخت «وجوه و ابعاد اعجاز » آن است.  در این پیمانه به طور مفصل به تبیین و بررسی «وجوه اعجاز قرآن حكیم» از منظر علما و مفسرین شیعه همت می گماریم. وجوه اعجاز قرآن …