رفیعی محمدی

نوشته‌ها

عواقب ناآگاهی نسبت به حقوق همسر

امام سجاد (علیه السلام) می‌‎فرمایند:
«اِنَّ لله عَزَّوَجَلَّ عَلَیکَ حُقُوقاً مُحیطَهً بِکَ فی کلَّ حرکهٍ تَحَرّکَتها». (۱)
ای انسان، پروردگار بزرگ در هر حرکتی که انجام می‌‎دهی، بر تو حقی دارد، اگر از همه امکانات نیز محروم باشی و تک و تنها در گوشه ی بیابان زندگی کنی، باز خداوند بر تو حقی دارد که باید از عهده ی آن حقوق بر آیی.
در دنیایی که در آن زندگی می‌‎کنیم، همه ی انسان‌ها اعم از عالی و دانی، تحصیل کرده و بی‌سواد و ثروتمند و فقیر نسبت به یکدیگر دارای حقوقی هستند.
ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند *** تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری
حق و حقوق طرفینی است، یعنی همان طور که ما در ارتباط با دیگران دارای حقوقی هستیم، افراد دیگر نیز نسبت به ما حق و حقوقی دارند.
یکی از عوامل تزلزل خانواده، عدم آشنایی زن و مرد به حقوق یکدیگر است، در مناسبات اجتماعی و معاملات، معمولاً برای عقد یک قرار داد اجازه، ما خود را موظف می‌‎دانیم نسبت به حقوق یکدیگر آشنا باشیم که هیچ یک از طرفین متضرر نگردد.
در ازدواج‌هایی که امروزه صورت می‌‎گیرد، واقعاً طرفین چه مقدار نسبت به حقوق هم آشنا هستند؟
حقوق زن و مرد دو نوع است: حقوق مشترک زن و مرد و حقوق اختصاصی زن و مرد. به اعتماد ما باید دختران و پسران، قبل از ازدواج با این حقوق آشنا شوند و بدانند در مقابل یکدیگر چه وظیفه‌ای دارند. در مقابل هم چه مسئولیتی دارند. مسلماً با آشنایی زن و مرد نسبت به حقوق یکدیگر سطح توقعات آنان پایین خواهد آمد. در اینجا ابتدا به حقوق اختصاصی و سپس به حقوق مشترک زن و مرد می‌‎پردازیم.

الف: حقوق اختصاصی زن
۱٫ تأمین لباس، خوراک، مسکن، و وسایل منزل به طوری که مطابق با شأن و آبروی زن باشد.
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
«خوراک و لباس زن به طور معمول بر مرد واجب است». (۲)
۲٫ آمیزش و مباشرت را بیشتر از چهار ماه ترک نکند؛ مگر این که خود زن به ترک آن راضی باشد و یا مرد مسافرت واجب و لازمی رفته باشد؛ مثل حج و کسب معاش.
علی (علیه السلام) فرمودند:
«آری ترک آمیزش بیش از چهار ماه گناه می‌‎باشد».(۳)
۳٫ وسایل راحتی و سعادت خانواده را فراهم کند.
امام رضا (علیه السلام):
«شایسته است مرد بر زن و فرزند خود، سخت نگیرد تا این که آنها، مرگ او را از خدا نخواهند». (۴)
۴٫ احترام به زن و دوری از حرف‌های زشت و ناسزا.
علی (علیه السلام) فرمودند:
«زنها ضعیف و ناتوانند، در دست شما امانتند، بر آنها سخت نگیرید و آنها را حیران و بلا تکلیف نگذارید». (۵)
۵٫ خارج از توانایی زن، از زن توقع نداشته باشید.
علی (علیه السلام) می‌‎فرمایند:
«حسن جانم! کارهایی که خارج از طاقت زن است به او واگذار نکن، زیرا زن مانند شاخه گلی است و قهرمان و کارآزموده نیست». (۶)
۶٫ صبور بودن مرد در برابر بداخلاقی زن
پیامبر صلی الله علیه واله وسلم فرمود:
«کسی که با بد اخلاقی زن خود بسازد، برای هر نوبت صبر خداوند ثواب صبر ایوب به او می‌‎دهد». (۷)
۷٫ مرد خود را در مقابل زن پاکیزه و نظیف گرداند.
امام هفتم فرمودند:
«زینت مرد، موجب افزایش عفت و پاکدامنی زن می‌‎گردد». (۸)
۸٫ خوش زبانی با همسر
۹٫ امر به معروف و نهی از منکر
(یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَکُمْ وَأَهْلِیکُمْ نَارًا) (۹)
ای کسانی که ایمان آورده‌اید! خودتان و کسانتان را از آتش نگه دارید.
۱۰٫ اگر زن صاحب دختر شد مرد، زن را به خاطر تولد دخترش سرزنش نکند.
پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)
«کسی که دو دختر و یا سه دختر را سرپرستی کند، در بهشت همنشین من است». (۱۰)

ب) حقوق اختصاصی مرد
۱٫ تسلیم بودن در برابر تمایل جنسی مرد ( تمکین کردن )
«نماز را زیاد طولانی نکنید، تا این که شوهر، از تصمیم آمیزش منصرف شود».(۱۱)
۲٫ برای شوهر آرایش و خودآرایی نماید.
امام باقر (علیه السلام) فرمود:
«زن هر گونه آرایش و زینتی برای شوهر کند، جایز است و مانعی ندارد». (۱۲)
۳٫ بدون اجازه از خانه بیرون نرود.
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
«اگر زنی بی‌اجازه شوهر از خانه بیرون رود، تمام فرشتگان آسمان و زمین تا به خانه بر می‌‎گردد او را لعن و نفرین می‌‎کنند». (۱۳)
۴٫ شوهر خود را آزار و اذیت نکند.
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
«معلون است معلون است زنی که همسرش را بیازارد و سعادتمند است کسی که شویش را احترام کند و او را آزار ندهد و در همه حال مطیع او باشد». (۱۴)
مقام معظم رهبری می‌‎فرمایند:
«بعضی از زن‌ها نسبت به مرده،ا سخت‌گیری می‌‎کنند. مثلاً: باید این را حتماً بخری، باید این جور خانه ای حتماً فراهم کنی، فلان کس این طور خریده، من هم اگر نخرم، مایه ی سرشکستگی می‌‎شود. با این حرف‌ها، شوهر خود را اذیت می‌‎کنند که این درست نیست». (۱۵)
۵٫ خانه‌داری و خدمت به شوهر
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
«هر زنی غذای خوشمزه و گوارا برای شوهرش تهیه کند، خداوند در بهشت خوراکی‌های رنگارنگ برایش تهیه می‌‎کند». (۱۶)
۶٫ احترام به شوهر و خوشرفتاری با وی.
۷٫ بدون اجازه و اطلاع شوهر در مال او تصرف نکند.
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
«زن نباید بدون اجازه، مال شوهرش را به کسی بدهد، اگر چنین کند. گناهش مال زن است و ثوابش از آن شوهر». (۱۷)

ج) حقوق مشترک زن و مرد
۱٫ حق احترام متقابل زن و مرد به یکدیگر؛
۲٫ حق محبت و عشق ورزی به هم و صمیمیت دو جانبه؛
۳٫ حق تراضی جنسی؛
۴٫ حق عیب پوشی؛
۵٫ حق راز داری و حفظ اسرار یکدیگر؛
۶٫ حق مشورت کردن؛
۷٫ حق تشکر از زحمات یکدیگر؛
۸٫ حق احترام به والدین و اقوام یکدیگر؛
۹٫ حق رسیدن به وضع ظاهر؛
۱۰٫ حق پایبندی به اصول اخلاقی؛
( راستگویی، صداقت، وفای به عهد، امانت داری)
۱۱٫ حق تعدیل خواسته ها؛
۱۲٫ حق دینداری و حفظ ارزش‌های دینی و اخلاقی؛
۱۳٫ حق اعتماد متقابل؛
۱۴٫ حق حفظ شخصیت یکدیگر؛
۱۵٫ حق تربیت فرزندان.

پی‌نوشت‌ها 

۱٫ بحارالا نوار، ج ۷۱ ، ص ۲٫
۲٫ جامع السعادات، ج ۲، ۱۴۱٫
۳٫ وسایل الشیعه، مقدمات نکاح، باب ۷۱ ، خ ۱٫
۴٫ جامع السعادات، ج ۲، ص ۱۴۱٫
۵٫ نکاح مستدرک، باب ۶۵٫
۶٫ نهج البلاغه، نامه ۳۱٫
۷٫ وسایل الشیعه، ج ۷، ۱۶٫
۸٫ همان، ج ۷، ص ۱۶٫
۹٫ سوره ی تحریم، آیه ی ۶٫
۱۰٫ مستدرک ابواب الاولاد، ب ۳، خ ۱٫
۱۱٫ وسایل الشیعه، ج ۷، ص ۱۱۷٫
۱۲٫ همان، ج ۷، ص ۱۳۵٫
۱۳٫ وسایل الشیعه، ج ،۷، ص ۱۱۷٫
۱۴٫ نکاح مستدرک، باب ۶۰، خ ۱۲٫
۱۵٫ مطلع عشق، خطبه عقد، ۱۸\۵ \۷۴٫
۱۶٫ مستدرک الوسائل، ج۱۴ ، ص ۲۴۷٫
۱۷٫ وسایل الشیعه، ج ۷ ، ص ۱۱۲٫

منبع: رفیعی محمدی، علی محمد؛ (۱۳۸۹)، نسیم عشق: عوامل تحکیم و تزلزل خانواده، قم: انتشارات رسول اعظم ( صلی الله علیه و آله و سلم )، چاپ هفتم.

تجربه‌هایی برای همسران

توصیه به همسران

با توجه به تجربیاتی که در مشاوره‌های خانواده کسب نموده‌ام، لازم می‌دانم توصیه‌هایی برای همسران داشته باشم. امیدوارم این توصیه‌ها زمینه‌های روابط عاطفی را در محیط خانواده بیشتر کند.
۱٫ خوش‌بینی و ساده‌اندیشی است که تصور کنید بعد از گذشت چند سال از زندگی مشترک در ارکان زندگی هیچ خللی وارد نمی‌گردد. لذا زمانی که عوامل آگاه و ناآگاه دست به دست هم می‌دهند و روابط زن و مرد را تیره می‌کنند، باید فکر نجات خانواده بود؛ لذا توصیه می‌گردد در هر شرایطی از باز کردن پای دیگران خصوصاً فرزندان در اختلافات خانوادگی خودداری کنید.
۲٫ به همسرتان محبت کنید.
۳٫ با تلقین جنبه‌های مثبت به همسرتان، او را به زندگی دلگرم کنید.
۴٫ از زحمات یکدیگر تشکر کنید.
۵٫ مانع معاشرت همسرتان با خانواده و فامیلش نشوید.
۶٫ با همسر خود در مسایل زندگی مشورت کنید و برای نظرات او ارزش قایل شوید.
۷٫ اگر ضعف بدنی مانند بد خلقی، بدبینی، عصبانیت، زود رنجی دارید درمان کنید.
۸٫ در صورتی که به یکدیگر قول می‌دهید به قول خود وفادار باشید.
۹٫ برای کاریکدیگر ارزش قایل باشید؛ خصوصاً شما مردها برای کار همسرتان در خانه ارزش قایل باشید.
۱۰٫ عیوب یکدیگر را بپوشید.
۱۱٫ به نیازهای همسرتان توجه کنید.
۱۲٫ در تقویت ایمان و اعتقاد همسر خود تلاش کنید. لذا پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) وقتی از حضرت علی (علیه السلام) سؤال کردند: همسرت را چگونه یافتی؟ عرض کردند: «نعمَ العَونِ عَلی طهِ الله؛ بهترین کمک کننده در راه اطاعت از خدا».
۱۳٫ به حقوق یکدیگر احترام گذاشته و رعایت حقوق دیگران را بنمایید.
۱۴٫ از اشتباهات یکدیگر چشم پوشی کنید.
۱۵٫ در هر ملاقاتی که با هم دارید، دست دادن و در آغوش کشیدن را فراموش نکنید.
۱۶٫ اگر همسرتان مریض شد، از او احوال پرسی کرده و برای درمان او فوراً اقدام کنید.
۱۷٫ اگر دیر به منزل می‌آیید همسرتان را با تماس تلفنی در جریان قرار دهید.
۱۸٫ در حضور دیگران نقاط مثبت همسرتان را بیان کنید.
۱۹٫ در مهمانی‌ها بیشتر به یکدیگر توجه کنید؛ خصوصاً موقع صرف غذا.
۲۰٫ به همسرتان بیشتر از بچه‌ها اهمیت بدهید.
۲۱٫ سال روز تولد و سال روز ازدواج را در نظر داشته باشید و به تناسب برای همسرتان هدیه تهیه کنید.
۲۲٫ نواقص و کاستی‌های خانه را زود رفع کنید.
۲۳٫ سعی کنید به موقع به رختخواب بروید.
۲۴٫ از رسیدن به ظاهر و آرایش برای یکدیگر کوتاهی نکنید.
۲۵٫ با دوستان و آشنایان همسرتان بیش از حد معمول گرم نگیرید، زیرا زمینه ی سوء ظن را فراهم می‌کنید.
۲۶٫ در جمع در گوشی صحبت نکنید.
۲۷٫ در معاشرت و رفت و آمدها با فامیل همسر شما پیش قدم باشید.
۲۸٫ برای زحماتی که برای همسر و خانواده می‌کشید، منت نگذارید.
۲۹٫ هیچ مردی را در گفتار بر همسر خود ترجیح ندهید.
۳۰٫ مردها از زن‌های فامیل و زن‌ها از مردهای فامیل جلوی همسر تعریف نکنند.
۳۱٫ زمانی که همسرتان آمادگی پاسخ به درخواست‌های شما را ندارد و از نظر روحی و جسمانی آمادگی ندارد خواسته خود را مطرح نکنید.
۳۲٫ امتیازات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی فامیل خود را به رخ همسرتان نکشید.
۳۳٫ وقت زنده ی خود را در اختیار همسرتان بگذارید.
۳۴٫ سعی کنید در امور خانه تا حد امکان کمک همسرتان بکنید.
۳۵٫ از درگیری و اختلاف و لج بازی در حضور بچه‌ها جداً بپرهیزید.
۳۶٫ با توجه به توانایی همسرتان، درخواست‌های خود را مطرح کنید.
۳۷٫ موقع خروج از خانه او را بدرقه کنید.
۳۸٫ در مقابل همسر خویش گرفتاری روزانه و حوادث تلخ زندگی را با اخم و چهره عبوس مطرح نکنید.
۳۹٫ هیچ گاه همسر خود را در جمع و در حضور بچه‌ها و فامیل تحقیر و سرزنش نکنید.
۴۰٫ برای رفتن به مهمانی‌ها و گردش سعی کنید همراه فرزندان و همسر خود باشید به بهانه ی کار و خستگی آنان را رها نکنید.
۴۱٫ کارهای همسرتان را هر چند کوچک باشد تحسین و تمجید و ستایش کنید.
۴۲٫ در دعاها و عبادت، حتماً به یکدیگر دعا کنید.
۴۳٫ در برابر همسر خود قدرت نمایی نکنید.
۴۴٫ همسرتان را در خانه محدود و محصور نکنید.
۴۵٫ خنده‌های خود را در محل کارتان جا نگذارید، فراموش نکنید که همسر شما هم در خانه نیازمند شادی و خنده‌های شماست.
۴۶٫ چنانچه کمبودی در منزل مشاهده می‌شود با کمال محبت و خوش رویی تذکر دهید.
۴۷٫ خود را برای همسرتان آرایش کرده و با لباس‌های مورد علاقه ی او در جلوی او ظاهر شوید.
۴۸٫ در هنگام بروز اختلافات، به جای این که دنبال مقصر باشید، در پی راه‌حل باشید.
۴۹٫ سعی کنید با مطالعه ی کتاب‌هایی مانند زنان و نوسی و مردان مریخی نسبت به روان شناسی طرف مقابل خود آشنا شوید.
۵۰٫ هرگز همسرتان را با دیگران مقایسه نکنید.
منبع: رفیعی محمدی، علی محمد؛ (۱۳۸۹)، نسیم عشق: عوامل تحکیم و تزلزل خانواده، قم: انتشارات رسول اعظم ( صل الله علیه و آله و سلم )، چاپ هفتم

ناتوانی جنسی مردان و سردمزاجی بانوان

ناتوانی جنسی مردان
یکی از هدف‌های ازدواج، پاسخگویی به نیازهای جنسی است، متأسفانه برخی از افراد به دلایل گوناگون، دچار ناتوانی‌های جنسی و سردمزاجی هستند، و قادر به ارضای مطلوب نیازهای جنسی همسر خود نیستند. این وضعیت در درازمدّت، آسیب‌زا است و هر یک از زوجین باید با شجاعت و صداقت به این مشکل توجه کند و با مشورت با افراد متخصص مانند روان پزشک، متخصص روان شناسی، متخصص غدد، متخصص زنان، متخصص کلیه و مجاری ادرار و مشاور خانواده به حل و فصل آن بپردازد. سردمزاجی، یکی از شایع‌ترین اختلال‌های جنسی است که به جز موارد نادری که نتیجه ی اختلال در کار غدد جنسی است، اغلب جنبه ی روانی دارد. (ایزدی، ۱۳۵۶) مقاربت، نوعی معامله ی فیزیولوژیک و عاطفی و روانی متقابل بین زن و شوهر است و یکی از مهم‌ترین عوامل رضایت و موفقیت عمل زناشویی، رضایت عاطفی و روانی متقابل بین زن و شوهر می‌باشد. قابل ذکر است که نقش عوامل روانی در چگونگی عمل زناشویی زن بیشتر از مرد حائز اهمیت است و گاهی اوقات زن سردمزاجی را به عنوان مکانیسمی علیه بدرفتاری شوهر به کار می‌برد. از این رو شوهری که مسئله «تمکین» را مطرح می‌سازد، باید خود زمینه‌های عاطفی مثبت را در همسرش به وجود آورد.
انتقاد در امور جنسی و روابط زناشویی، بدون تردید یکی از دشوارترین انواع انتقاد است و هیچ انتقادی دردناکتر از اشاره به ناتوانی جنسی طرف مقابل نیست؛ در حالی که باید اذعان کرد که ریشه ی اکثر مسایل و مشکلات، از بستر زناشویی آغاز می‌شود و تعامل زناشویی سالم، کلید فرایند خانواده ی مطلوب است.
(بارگر ۱۳۷۵) (۱) بدیهی است که قدرت پاسداری از حریم ارزش‌ها و غلبه بر قوی‌ترین کشش‌های غریزی زمانی می‌تواند به نحوی شایسته اعمال گردد که به این کشش‌های غریزی در بستر طبیعی و مشروع مطلوب و رضایت‌بخش پاسخ گفته شود. خالق انسان بر این نکته تأکید دارد.
بسیاری از کشاکش‌ها و شاید غالب خانه‌گریزی‌ها، سردیها و بی‌تفاوتی‌ها ی خانوادگی، ناشی از عدم حسن تأمین و ارضای این نیاز طبیعی و غریزی می‌باشد. گاه برخی از ناتوانی‌ها و یا خود کامگی مردان و سردمزاجی‌ها و یا بی‌رغبتی‌های زنان از اساسی‌ترین موانع حسن تأمین این نیاز طبیعی است. در هر حال بهره‌گیری از مشاوره‌های تخصصی و سود جستن از بعضی توصیه‌های درمانگری می‌تواند در این ارتباط مفید واقع گردد.
همسران برتر همواره به دور از سردمزاجی‌ها، بی‌حوصلگی‌ها، خود توجهی‌ها، خود کامگی‌ها و خودارضایی‌ها به تأمین و ارضای هماهنگ و مشترک این طبیعی می‌اندیشند.
همسران برتر در روابط زناشویی خود، به این جاذبه ی پرقوت به نحو مطلوب و مؤثر معنا می‌بخشد و زمینه ی تأثیرگذاری هر گونه محرک‌های بیرونی و آسیب پذیری‌ها را از بین می‌برند. همسران برتر به خوبی می‌دانند که در سایه ی حسن تأمین نیازها، بخصوص نیازهای زیستی و روانی است که زمینه ی بهداشت روانی همسر و آرامش کانون خانواده فراهم می‌گردد و رشد و شکوفایی و تعالی شخصیت محقق می‌شود.
همسران برتر می‌دانند که تأمین و ارضای نیاز پرقوت زیستی – غریزی، عمده‌ترین نقش را در جاذبه‌های زندگی مشترک زوجین بر عهده دارد و خداوند اصل تمکین را در این ارتباط از حقوق حقه ی زوج قرار داده است و ارضای شروع این نیاز اساسی زوجین لازمه ی رشد مطلوب و متعالی شخصیت است).(۲)
یکی از قوی‌ترین غرایز، غریزه ی جنسی است که اساسی‌ترین و مهم‌ترین نیاز انسان هاست. در آمارهای رسمی و غیر رسمی که به وسیله ی روزنامه‌ها، اعلام شده است. و نشان داده که درصد بالایی از طلاق و جدایی‌ها و اختلافات خانوادگی، ناشی از عدم توانایی مرد و یا سردمزاجی بانوان است. در همایشی که در دانشگاه شاهد (۳) برگزار شد در پایان همایش اعلام شد بیش از ۵۰ % طلاق‌ها، ناشی از عدم توانایی مردان در مسایل زناشویی است (سرپرست کلینک سلامت خانواده، دکتر سید کاظم فروتن) در یک مصاحبه اعلام کرد: باید با مسایل جنسی، علمی برخورد کرد. وی تصریح نمود که جامعه ی ما به علل متفاوت، تاکنون رویکردی عالمانه به این موضوع نداشته است. بنابراین برخورد احساسی در نگرش به مسایل جنسی، مشکلات را بیشتر از گذشته خواهد کرد. در حالی که باید از تعصبّات غلط در طرح مسایل جنسی جلوگیری به عمل آورد.
وی افزود: مسئولان باید در بعد تربیتی، روانشناسی، روان پزشکی، حقوقی و فرهنگی و اجتماعی جنسی به طور علمی برخورد کنند و در تمامی کشورها نیز با این گونه مسایل با دید علمی نگاه می‌کنند زیرا مشکلات جنسی انحراف جنسی نیست بلکه در صورت آموزش مسایل غلط، امکان انحراف وجود دارد و براساس آموزه‌های دینی ما هیچ نهادی نزد خداوند محبوب‌تر از نهاد خانواده نیست و آنچه جامعه را به سمت آرامش می‌برد، تشکیل خانواده است. نگاه اسلام هم به غریزه ی جنسی نگاه نفی و خشونت نیست، بلکه ارضای صحیح آن تأکید شده است به همین دلیل نباید به علت نداشتن برنامه ریزی برای کاهش مشکلات جنسی، صورت مسئله را به کلی پاک کرد. وی تصریح کرد. به علّت حساسیت و گستردگی مسایل جنسی و نقش اساسی آن در دوام خانواده باید شرایط مناسب را برای نگاه مثبت به مسایل سلامت جنسی فراهم کرد. زیرا صحبت از سلامت جنسی در کشور به صورت یک ضد ارزش در آمده است. این در حال است که آموزه‌های دینی و فرهنگ، در نگرش به سلامت جنسی کاملاً متفاوت است. بنابراین هر اندازه سلامت جنسی در افراد سالم ارتقا یابد کانون خانواده از استحکام بیشتری برخوردار خواهد شد.
وی تصریح کرد تعداد افراد متخصص برای آموزش و یا درمان اختلالات جنسی در کشور، بسیار کم هستند و یاد آور شد بسیاری از افرادی که درباره ی مسایل جنسی در کشور فعالیت می‌کنند، اطلاعاتی از درمان و یا نگرش صحیح به نحوه ی برخورد با مشکلات جنسی ندارند. بنابراین وظیفه ی وزارت علوم و وزارت بهداشت است که با ایجاد رشته ی تخصصی خانواده و سلامت جنسی، افراد خاصی را برای این مشکل جدی ولی به ظاهر پنهان جامعه تربیت کنند؛ زیرا این موضوع با بنیاد خانواده در ارتباط است و انجام کارهای نسنجیده و غیر علمی و نیز ورود افراد با اطلاعات محدود و یا بدون تعهّدِ لازم، ممکن است نه تنها به تشدید اختلالات دامن بزند بلکه در برخی موارد مفسده‌انگیز هم باشد.
فروتن تصریح کرد براساس برخی تحقیقات حداقل ۵۰ % طلاق‌هایی که در دادگاه خانواده به دلیل دیگر صورت می‌گیرد، ریشه در مسایل جنسی دارد. به تجربه ثابت شده در زوج‌هایی که مسایل جنسی، زناشویی و ارتباطات عاطفی زن و شوهر مناسب نیست در تربیت فرزندانشان ناموفق بوده، عمده ی این فرزندان، مستعد انحرافات فرهنگی و اخلاقی می‌باشند. (۴)
ضمناً آقای مجد، رییس بهداشت جنسی دانشگاه تهران، در مصاحبه‌ای که با روزنامه ی سلامت داشتند، اعلام کردند: به اعتقاد من، بیش از ۷۰ % طلاق‌ها ناشی از عدم آگاهی زن و مرد از روابط جنسی است.
در این بخش برای آشنایی خانواده‌های محترم و زوج‌های جوان ابتدا به علل ناتوانی جنسی مردان پرداخته و سپس راه‌های درمان را بیان می‌کنیم.

علل ناتوانی جنسی مردان
۱. خودارضایی در مردان.
در این عمل که اسلام آن را نهی کرده است: پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
«اَلنّاکحُ بِالکَفَّ مَلعُونٌ». (۵)
کسی که با دست، خود را راضی کند ملعون است.

با خودارضایی، دو مشکل در فرد ایجاد می‌گردد: ۱. پارگی میزراه ۲. ترکیدن اجسام غاری در دستگاه تناسلی مرد؛ لذا عامل ناتوانی جسمی در مرد خواهد شد. (۶)
۲. عوامل روحی، شرم و حیا و خجالت کشیدن؛
۳. عدم آمادگی فکر و عدم داشتن تجربه ی جنسی؛
۴. ترس و احساس حقارت از عدم توانایی؛
۵. انحراف جنسی؛
۶. خستگی از کار زیاد و سخت؛
۷. ناراحتی عصبی، گرفتاری‌های روزانه؛
۸. مشکلات زندگی، برخوردهای نامطلوب؛
۹. مواد مخدر، مشروبات الکلی؛
۱۰. تغذیه نامطلوب و عدم رشد جسمانی کامل؛
۱۱. پرکاری و یا کم کاری غده ی تیرویید؛
۱۲. ناتوانی از لحاظ ساختمان درونی از قبیل کمبود یک بیضه، کوچکی بیضه‌ها و تنبلی بیضه‌ها؛
۱۳. مورد تحقیر قرار گرفتن از طرف زن به خاطر عدم توانایی جنسی؛
۱۴. سالخوردگی؛
۱۵. بیماری‌ها خصوصاً دیابت، ناراحتی قلبی و کلیوی؛
۱۶. کم اشتهایی جنسی؛
در بعضی موارد ناتوانی جنسی معلول کمبود هورمون‌ها، اختلالات موضعی اعضا تناسلی یا عوامل سرشتی دیگری که منجر به کمبود احتیاجات و قدرت جنسی مرد می‌شوند می‌باشد و در خیلی از موارد، ناتوانی جنسی ریشه در مسایل روحی و روانی فرد دارد، از جمله:
الف) تعلق زیاد به مادر ب) ترس و اضطراب
ج) کشمکش‌های روحی د) مزاج عصبی
ه) علاقه به جنس موافق
این‌ها عوامل ناتوانی جنسی در مردانند: البته باید گفت ناتوانی‌های جنسی قابل درمان هستند، ولی باید تحت نظر اطبای حاذق و ورزیده انجام گیرند. (۷)

درمان ناتوانی جنسی مردان
بسیاری از مردان جوان و میانسال و مسن، از ناتوانی جنسی گله دارند. گرچه طب جدید با تزریق هورمون و تجویز داروهای شیمیایی این قضیه را بر طرف می‌نماید. ولی در گذشته با خوردن غذاها و خوراکی‌های مفید و همچنین با مصرف گیاهان سنتی، این ناتوانی را معالجه می‌کردند.

۱. ضعف و سستی در اثر ضربه زدن به کمر، حمل بار سنگین و یا زمین افتادن.
در این صورت لازم است با روغن زیتون و روغن سبز و یا روغن حیوانی خالص یا مومیایی، کمر را ماساژ داده و با پارچه ی پشمی ببندد و استراحت کند.

۲. ضعف و سستی به خاطر رطوبت و کار روزانه.
مصرف عسل و کرفس، نارگیل، خرما و کشمش، موز، تخم مرغ. پرهیز از خوردن ماست، گوجه فرنگی، کاهو و خیار برای رفع این موضوع مؤثر است.

۳. کسانی که به علت شهوترانی افراطی دچار مشکل شده‌اند و به اصطلاح شارژ آن‌ها خالی شده است.
بهار نارنج، عرق بیدمشک، مربای به، کمپوت هویج، انجیرخشک، توت فرنگی، سیر و پیاز سفید، باقلا پخته، گردو و خرما، پسته ی خام، نارگیل، بادام زمینی بوداده، شیر، عسل، تخم مرغ، گوشت شتر، مرباجات و زعفران، مؤثر و مفید است.
تمامی کسانی که دچار سستی و ضعف و ناتوانی جسمی هستند، بایستی از خوردن غذاهایی که طبیعتی سرد و مرطوب دارند اجتناب نمایند. مصرف زیاد نمک طعام، علاوه بر این که از دید چشم می‌کاهد، شهوت را نیز کم می‌کند.
ورزش کردن و اجرای تمرین‌های بدنی، چه به لحاظ حفظ تندرستی، و چه از نظر مراقبت از سلامت روانی و جمله بهداشت روابط جنسی، در خور توجه فراوان است، در هر حال اگر نیم ساعت پیش از نزدیکی به نرمش‌هایی بپردازید، عامل تقویت شما در امر جنسی خواهد بود. (۸)

۴. دستگاه واکیوم همراه
دستگاه واکیوم وسیله‌ای است که جهت درمان اختلالات نعوظ به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد و استفاده ی درمانی از آنها برای مردان مبتلا به ناتوانی جنسی بی‌خطر است. این دستگاه در افراد مسن‌تر بیشتر از جوانان مورد قبول قرار گرفته است. این دستگاه در سال ۱۹۸۲ به وسیله ی مرکز نظارت بر دارو و غذای آمریکا (fda) مورد تأیید قرار گرفت. و به عنوان یک روش درمانی مناسب به وسیله ی انجمن اورولوژی آمریکا نیز مورد تأیید قرارگرفته است. (۹)

کاهش میل جنسی
کاهش میل جنسی یا از بین رفتن آن در دوران زناشویی شایع‌تر از آن است که اغلب گمان می‌کنند. به استناد پژوهشی که در این زمینه تا ۴۰ درصد زوج‌های خوشبخت به کاهش میل جنسی خود اشاره کرده‌اند به طور که شیدایی اوایل ازدواج، شعله‌های اشتیاق را افزایش می‌دهد. با به سر رسیدن این دوران شدت میلی جنسی نیز کاهش می‌یابد. هنگامی که زندگی مشترک ادامه می‌یابد. مقوله‌هایی نظیر کسب معاش و تدارک مسکن، تربیت فرزند بخشی از نیرویی را که سابقاً صرف معاشقه می‌شد به خود مشغول می‌کنند به تدریج انگیزه‌های دیگر کار بر عاشق و عاشقی غلبه می‌کند و سرانجام خستگی و فشار ناشی از فعالیت شغلی، کارهای منزل و فرسودگی جسمی، میل جنسی را کاهش می‌دهد. (۱۰)

علل سردی مزاج بانوان
سردمزاجی، اصطلاحی پر مصرف است، اما به ندرت در معنای صحیح خود به کار می‌رود؛ چنان که امروزه با شنیدن اصطلاح سردمزاجی مجموعه‌ای از بی‌میلی جنسی، تحریک نشدن و لذت نبردن از روابط جنسی است. سردمزاجی در زنان معادل ناتوانی جنسی در مردان است.
در تحقیقات ثابت شده که ۹۰ % سردمزاجی بانوان، ناشی از عدم آگاهی مردها از روابط جنسی است. در اینجا فقط به عامل سردمزاجی زنان اشاره خواهیم کرد.
۱. زن‌ها نمی‌توانند در کنار مردهایی که به او علاقمند نیستند، به نیازهای جنسی مرد پاسخ مثبت بدهند، لذا در فعالیت‌های جنسی سرد هستند.
۲. دخترانی که در خانه‌هایی زندگی کرده‌اند که پدران سخت‌گیر، پرخاشگر، و کنترل چی داشته‌اند نسبت به جنس مرد تنفر پیدا می‌کنند.
۳. عدم آگاهی از روابط جنسی؛
۴. بیماری‌هایی مانند (دیابت، فشار خون، بیماری قلبی، اختلال در غدد تیرویید، صرع، مصرف داروهای ضد افسردگی، قرص‌های ضد حاملگی)؛
۵. کم رویی زن (در خانواده‌هایی که اولین تجربه ازدواج بوده یا دختر به شدت کم رو و خجالتی است)؛
۶. محرومیت از ارضا؛
۷. انحرافات جنسی؛
۸. ضعف عمومی – کمبود آهن، سوء تغذیه؛
۹. عوامل شغلی (اتمام انرژی زن و مرد که در محل کار مصرف می‌گردد.)
۱۰. ترس از ناکامی در عمل جنسی ؛
۱۱. مصرف زیاد الکل و مواد مخدر؛
۱۲. ترس از حاملگی و بچه دار شدن ؛
۱۳. ترس از حضور بچه ها.
۱۴. تنفر از مرد، (ازدواجهای اجباری و تحمیلی. زن به شدت از مردی که دلخواه او نیست تنفر دارد)
۱۵. تلافی بی‌مهری و بی‌محبتی مرد، در روایتی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
«روز زن خود را کتک می‌زنی، شب توقع داری او را در آغوش بکشی». (۱۱)
باید ذهنیت زن را نسبت به خود مثبت کنی؛ والا زن در عمل جنسی فعال نیست و سرد است.
۱۶. زن عمل جنسی را بد و منفور می‌داند (این عمل را یک عمل حیوانی و غیر اخلاقی می‌داند) در صورتی که در دین اسلام و در روایات ما برای این عمل ثواب نوشته شده است و نه تنها بد نیست، بلکه امری است توأم با اجر اخروی.
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
«زمانی که مرد با همسر خود نزدیکی می‌کند.
الف) مانند شخصی است که در راه خدا جهاد کرده است.
ب) گناهان او مانند ریختن برگ درختان در پاییز می‌ریزد.
ج) از گناهان پاک می‌گردد». (۱۲)
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
«وقتی بنده ی مؤمنی با همسر خود نزدیکی می‌کند، هفتاد هزار ملک بال‌های خود را می‌گسترانند و در این هنگام رحمت الهی نازل می‌گردد و برای هر قطره ی غُسل، خدا یک خانه در بهشت به او می‌دهد».(۱۳)
۱۷. زن در آن زمان از یک مسئله رنج می‌برد. به طور مثال: بیماری پدر یا مادر یا فرزند، اختلاف او با دیگران و…
۱۸. زنانی که به بیماری وسواس مبتلا هستند.
۱۹. خستگی بیش از حد، کار زیاد در خانه.
۲۰. جنسیت مردانه.
۲۱. ارثی بودن؛
۲۲. مصرف داروهای روان گردان (قرص‌های ضد افسردگی، داروهایی مانند آنتی سایکوتیک‌ها)؛
۲۳. انتقاد از همسر در رختخواب (انتقاد یا سرزنش همسر یا تحکّم عامل سردمزاجی است)؛
۲۴. درد اعضای تناسلی؛
۲۵. اختلالات عمیق روانی). (۱۴)

درمان سردمزاجی بانوان
اختلال عملکرد جنسی در زنان، یک اختلال بسیار شایع است که منجر به استرس شخصی زیادی می‌شود و ممکن است بر کیفیت زندگی تأثیر داشته باشد. مطالعاتی که آناتومی، فیزیولوژی و پاتوفیزیولوژی عملکرد و اختلال عملکرد جنسی زنان را بررسی می‌کنند، محدود هستند. لذا ارزیابی و روان شناسی و پزشکی جامع و مشترک، آموزش مستمر بیمار و همسرش، تعدیل علت‌های عودکننده و درمان دارویی به شخص توصیه می‌گردد. (۱۵) و مراجعه به متخصصین در درمان سردمزاجی می‌تواند زمینه ی درمان را فراهم نماید.

پی‌نوشت‌ها

۱. دکتر احمد به پژوه، خانواده و فرزندان، کتاب دوم، ص ۲۶۱.
۲. دکتر غلامعلی افروز، همسران برتر، ص ۸۳.
۳. دانشگاه شاهد، ۲ \۹ \۸۴ ،چهار شنبه و پنج شنبه، روزنامه ایران ۱۹ \۱ \۸۷.
۴. دکتر فروتن، سرپرست کلینیک سلامت خانواده، روزنامه ایران، ۱۹ \۱ \۸۷.
۵. شیخ طوسی، المبسوط، ج ۴، ص ۲۴۲.
۶. افشین تاج الدینی، دکتر عارف راد، بهداشت جنسی.
۷. محمد نامدار مقدم، آرمان ساکت، ناتوانی و بی‌میلی و سردی مزاج، ص ۹۰-۸۹.
۸. محمد نامدار مقدم، آرمان ساکت، ناتوانی بی‌میلی و سزدی جنسی، ص ۹۲-۹۱.
۹. کاظم فروتن، فریدون خیام فر، انسان و سلامت جنسی، ص ۹۸.
۱۰. محمد نامدارمقدم، آرمان ساکت، ناتوانی بی‌میلی جنسی، و سردی جنسی، ص ۱۵.
۱۱. کافی، ج ۵، ۵۰۹.
۱۲. دعائم السلام، ج ۲، ص ۱۹۱ و مستدرک الوسائل، ج ۱۴ ص ۱۵۱.
۱۳. روضه الواعظین، ج ۲، ص ۱۰۸.
۱۴. محمد نامدار مقدم و آرمان ساکت، ناتوانی و بی‌میلی جنسی و سردمزاجی، ص ۵۰-۴۲.
۱۵. سید کاظم فروتن و فریدون خیام فر، انسان و سلام جنسی، ص ۱۵۹.

منبع: رفیعی محمدی، علی محمد؛ (۱۳۸۹)، نسیم عشق: عوامل تحکیم و تزلزل خانواده، قم: انتشارات رسول اعظم (صل الله علیه و آله و سلم)، چاپ هفتم

بداخلاقی همسران نسبت به هم

بداخلاقی، صفت ناپسندی است که زندگی انسان را تیره و تار می‌کند. ورود بدخلقی در محیط زندگی خانوادگی، موجب عوارض منفی بی‌شماری می‌گردد که در قالب تندخویی، گرفتگی چهره، بی‌حوصلگی، اخم و بهانه‌گیری نمایان می‌شود. بداخلاقی، یکی از آفات ویرانگر زندگی خانوادگی است.
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
«یکی از شاخه‌های سعادت آدمی در زندگی، خوش اخلاقی است و از جمله عوامل شقاوت او، بدخلقی است ». (۱)

آثار بدخلقی
بدخلقی، محیط خانه را به جهنم سوزانی تبدیل می‌کند که ثمره‌ای جز از دست دادن خوشبختی و سعادت افراد خانواده ندارد. اینک برخی از آثار منفی بدخلقی را ذکر می‌کنیم:

۱٫ ضایع شدن شخصیت انسانی
اولین اثر منفی بدخلقی، به طور مستقیم متوجّه شخص بداخلاق می‌گردد. بدین معنی که بداخلاقی، چنان چهره ی زشت و نامطلوبی از انسان ارائه می‌دهد که با مشاهده ی آن، خوبی‌ها، صفات ارزشمند و سایر ارزش‌های اجتماعی او از یاد رفته، شخصیتش ضایع می‌شود و وی در نظر دیگران، خوار و ذلیل می‌گردد.
علی (علیه السلام) می‌فرمایند:
«چه بسا عزیزی که اخلاق بد، مایه ی ذلت و خواری او شده و چه بسا خوار و ذلیل که اخلاق خوب، او را به عزت و بزرگی رسانده است». (۲)
لذا اگر زن و مرد بداخلاق باشند، نمی‌توانند در محیط خانواده، نسبت به هم درک متقابل داشته باشند و به یکدیگر احترام بگذارند. ایجاد ترس و اظطراب و بدخلقی در خانه و محیط کار و زندگی، زمینه ی تفاهم و همدلی و صمیمیت را از بین می‌برد، موجب دوری از مردم می‌شود و در نتیجه آشفتگی روحی و احساس تنهایی و دلهره را همراه دارد.
علی (علیه السلام) می‌فرمایند: « هر کس تندخوی باشد، دور و برش خالی می‌گردد». (۳)
محیط خانواده که محل آرامش زن و مرد است، با بدخلقی یکی از طرفین، اظطراب و دلهره در آن حاکم می‌گردد، تعادل روحی افراد آن به هم می‌خورد و به جای ملاطفت و مهربانی، خشونت در خانواده حاکم می‌گردد.
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: «بدترین زنان شما، بدخلق و عبوس است». (۴)
جابر بن عبدالله می‌گوید:
«رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به ما فرمود: آیا نمی‌خواهید بدترین افراد را به شما معرفی کنم؟ بدترین مرد کسی است که به دیگران با کمال بی‌باکی تهمت زند، ترجیح بدهد تنها غذا بخورد، خیر خوبی خود را از دیگران منع کند، برده ی خود را کتک بزند و آن قدر به همسرش اذیت و آزار برساند که زن از دست شوهر به دیگران پناه ببرد». (۵)
در روایتی دیگر از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده است که حضرت فرمودند:
«کسی که با بداخلاقی زن خود بسازد، برای هر نوبت صبر، خداوند ثواب صبر ایوب را به او می‌دهد و برای هر روز و شب زن، خداوند به اندازه ی ریگ‌های بیابان گناه می‌نویسد». (۶)
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در روایت دگیری به زن‌ها می‌فرمایند:
«زنی که با مرد خود بداخلاقی کند، اگر روزها روزه‌دار باشد و شب‌ها تا صبح عبادت کند، این زن اهل جهنم است». (۷)
و یا رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: «اگر بنا باشد شما برای کسی غیر خدا سجده کنید، دستور می‌دادم زن‌ها برای شوهرها سجده کنند.» (۸)

۲٫ از بین رفتن محبت
یکی از آثار دیگر بداخلاقی، کاهش مهر و محبت و از بین رفتن مهربانی و دوستی است. رفتار انسان بداخلاق، برای هیچ کس خوشایند نیست. همه از خوی ناپسند و بدخلقی در عذاب بوده، از آن نفرت دارند.
علی (علیه السلام) می‌فرمایند:
« هر کس بداخلاق باشد، خانواده‌اش از او ناخشنود می‌شوند». (۹)
گاهی تندخویی و بداخلاقی افراد، چنان خسته‌کننده و نفرت‌انگیز است که عده‌ای به انتظار مرگ آنان نشسته و بدین وسیله شاد می‌شوند.
علی (علیه السلام) می‌فرمایند:
«هر کس بداخلاق باشد، مرگش مایه ی شادی می‌گردد». (۱۰)
انتظار یک همسر از همسر خودش، داشتن اخلاق نیکو است که عامل تحکیم خانواده خواهد بود. (۱۱)
این که در روایت نقل شده است که وقتی از رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) سؤال شد با چه معیار و ملاکی برای فرزندان خود همسر انتخاب کنیم، حضرت فرمودند:
«هر گاه کسی به عنوان خواستگاری نزد شما آمد که اخلاق و دینش مورد رضایت شما است، فوراً دختر خود را به ازدواج او در آورید». (۱۲)
لذا در محاکم قضایی و دادگاه خانواده در مراکز مشاوره، با مراجعینی مواجه می‌شویم که فقط از بداخلاقی همسر خود رنج می‌برند و حتی حاضرند تن به جدایی و طلاق بدهند تا از بدخلقی همسر رهایی یابند، توصیه می‌گردد به خانواده‌های محترم در انتخاب همسر برای فرزندان خود، به این دو ملاک مهم از فرمایشات نبی مکرم اسلام توجه داشته باشند.
مردی به نام حسین بشار می‌گوید: «خدمت حضرت رضا (علیه السلام) نوشتم یکی از بستگانم برای خواستگاری دخترم نزد من آمده است ولی او جوان بداخلاقی است. نظر مبارک شما درباره ی زن دادن به او چیست؟ حضرت رضا (علیه السلام) فرمودند: «اگر بد است به او زن نده». (۱۳)
زندگی مشترک دارای فراز و نشیب‌هایی است که برخورد صحیح با آنها، نیاز به روحیه‌ای قوی و اخلاقی پسندیده دارد. زن و شوهر اگر از این ظرفیت، بهره‌ای نداشته باشند، نمی‌توانند بار سنگین آن را به مقصد برسانند.

پی‌نوشت‌ها

۱٫ مستدرک الوسایل الشیعه، ج ۸ ، ص ۴۴۷٫
۲٫ بحارالانوار، ج ۷۱، ص ۳۹۶٫
۳٫ شرح غررالحکم، ج ۵ ، ص ۳۲۵٫
۴٫ مستدرک الوسائل ، ج ۱۴ ، ص ۱۶۵، باب ۶٫
۵٫ اصول کافی، ج ۳، ص ۴۰۰٫
۶٫ وسایل الشیعه ، ج ۷، ص ۱۶٫
۷٫ مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص۲۳۹، باب ۶۱٫
۸٫ مستدرک الوسایل ، ج ۱۴، ص ۲۴۶٫
۹٫ شرح غررالحکم، ج ۵، ص ۳۲۸٫
۱۰٫ شرح غررالحکم، ج ۵، ص ۳۲۸٫
۱۱٫ علیرضا ناصری، محمد حسین منتظری، اخلاق در خانواده، ص ۶۹-۶۷٫
۱۲٫ وسایل الشیعه ، ج ۱۴، ص ۵۱٫
۱۳٫ بحارالانوار، ج ۱۴ ، ص ۵۱٫

منبع مقاله: رفیعی محمدی، علی محمد؛ (۱۳۸۹)، نسیم عشق: عوامل تحکیم و تزلزل خانواده، قم: انتشارات رسول اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم)، چاپ هفتم

راسخون

مشورت با همسر

مشورت کردن، منافعی دارد از جمله این که وقتی فردی با شخصی مشورت می‌کند به طور قطع و یقین از افکار و نظریات او الهام می‌گیرد. به نقاط ضعف و ناتوانی افکار خود پی می‌برد. دیگر این که فرد مشورت‌کننده به طور غیر مستقیم شخصیت فرد متقابل را مورد تأیید قرار می‌دهد و عملاً به او می‌فهماند که تو مورد اعتماد و اطمینان من هستی.
اعضای اصلی یک خانواده، زن و شوهر هستند. عقل و منطق ایجاب می‌کند که برای حفظ صمیمیت فیمابین در انجام امور اساسی و سرنوشت ساز با یکدیگر به شور و مشورت بنشینند و پس از وصول به وحدت به تصمیم‌گیری و اجرا بپردازند. تصمیم‌گیری‌های یک جانبه از طرف مقابل احساس پوچی می‌کند. می‌فهمید که در اداره ی خانه جایگاه و منزلتی ندارد بدیهی است همین احساس او را وادار می‌کند به سمت بی مهری و انزوا کشانده شود و به تدریج شکاف و جدایی بین آن دو حکم فرما گردد.
ناگفته نماند که هدف اساسی از شور و مشورت زن و مرد با یکدیگر، این است که دو عضو اصلی خانواده از افکار و نظریات یکدیگر آگاهی یابند و عملاً آنچه به عقل و منطق نزدیکتر است انجام شود. کمترین فایده ی این کار این است که موجودیت زن و شوهر محفوظ می‌ماند.(۱)
اصل مشورت یک اصل قرآنی است که خداوند می‌فرماید:
(وَ شَاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ)؛ در امور با هم مشورت کنید ».(۲)
و یا امر به مشورت می‌فرماید:(وَ أَمْرُهُمْ شُورَى بَیْنَهُمْ)(۳)
دو نوع خانواده داریم، خانواده ی مشارکتی و خانواده ی رقابتی، در خانواده ی رقابتی هر یک از طرفین سعی دارند مانند دو رغیب از هم پیشی بگیرند، لذا در این نوع خانواده‌ها، زن‌سالاری و مردسالاری حاکم می‌گردد که هر دو عضو خانواده، محکوم به شکست هستند. ولی در خانواده ی مشارکتی، زن و مرد برای یکدیگر ارزش قایل شده، در مسایل خانواده با هم مشورت می‌نمایند. بسیاری ازمسایل در خانواده پیش می‌آید که زن و مرد باید تصمیم‌گیری درست داشته باشند. بارها دیده شده به علت این که یکی از طرفین زن و مرد با هم مشورت نکرده‌اند همه ی اعضای خانواده متضرر شده‌اند و یا آسیبی به خانواده وارد شده اشت.
در روایات آمده که نبی مکرم اسلام با دخترشان در امور جامعه مشورت می‌کردند. امروز در امر مدیریت می‌گویند: تصمیم‌گیری، قلب مدیریت است. زمانی تصمیم درست و منطقی گرفته می‌شود که از همه ی زیر مجموعه، مشورت گرفته شود. پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) در امور جنگ حتی با سربازان نوجوان مشورت می‌کردند.
یکی از عوامل تحکیم روابط خانواده، مشورت کردن زن و مرد است. خیلی از امور مانند ازدواج فرزندان، انتخاب رشته ی تحصیلی، انتخاب مدرسه و محل تحصیل، تعویض خانه و ماشین، رفتن به مسافرت، دید و بازدیدهای فامیل و دوستان، دعوت از مهمانان، ارتباط و یا قطع ارتباط اجتماعی با افراد خاص، نحوه ی هزینه کردن درآمد خانواده، خرید ملزومات خانه و اولویت در هزینه‌های خانواده از اموری است که باید زن و مرد هر دو به یکدیگر احترام گذاشته، با هم مشورت کنند.

فواید مشورت کردن
۱- شخصیت دادن به طرف مقابل؛
۲- از توان عقلی او استفاده کردن؛
۳- احترام و محبت عملی به همسر؛
۴- دیدن نقاط قوت و ضعف از نگاه طرف مقابل؛
۵- پرهیز ازخودرأیی و خودخواهی؛
۶- اثبات عشق و محبت به همسر؛
۷- کاهش آسیب‌ها و ضررها؛
۸- ایجاد همدلی و تفاهم بیشتر؛
۹- تصمیم‌گیری درست و منطقی؛
۱۰- اعتماد به همسر.

چند روایت در باب مشورت
امام علی(علیه السلام): « هیچ پشتیبانی چون مشاوره نیست ».(۴)

با چه کسی باید مشورت کنیم؟
پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم): « ای علی! با ترسو مشورت نکن، زیرا او، راه حل مشکل را بر تو تنگ می‌کند ».
« با بخیل مشورت نکن، زیرا او، تو را از هدفت باز می‌دارد و با آدم حریص مشورت نکن، زیرا او، آزمندی را در نظرت نیکو جلوه می‌دهد ».(۵)
علی(علیه السلام) فرمودند: « با دروغگو مشورت مکن، چون دروغگو، مانند سراب، دور را در نظرت نزدیک نشان می‌دهد و نزدیک را دور ».(۶)

با یکی یا دو کس مشاوره کن *** در اموری که پر خطر بینی
کز یک آیینه پیش رونگری *** وز دو آیینه پشت سر بینی

پی‌نوشت‌ها

۱- مجید رشید پور، خانواده و فرزندان، ص ۱۰۷
۲- آل عمران، ۱۵۹
۳- شوری، ۳۸
۴- نهج البلاغه، حکمت ۵۴؛ میزان الحکمه، ج۵، ص ۲۱۱، حرف شین، باب الشوری، حدیث ۹۸۶۷
۵- همان، ص ۲۱۳، حدیث ۹۸۶۷
۶- نهج البلاغه، حکمت ۵۴، میزان الحکمه، ج ۵

منبع: رفیعی محمدی، علی محمد؛(۱۳۸۹)، نسیم عشق: عوامل تحکیم و تزلزل خانواده، قم: انتشارات رسول اعظم( صل الله علیه و آله و سلم )، چاپ هفتم.