خراسان
شهرهاى شیعه نشین در ایران
اشاره: ایرانیان در زمان خلیفه دوم اسلام را پذیرفتند و پس از مدتى گرایش خاصى از آن را (اسلام شیعی) پسندیدند.ایرانیان روح اسلام و محتواى اسلام را نزد خاندان رسالت یافتند. پذیرش تشیع به وسیله ایرانیان، پیامد عواملى از قبیل سازگارى باورها و اعتقادات ایرانیان با مذهب تشیع،‌ فعالیت علویان و شیعیان در محدود…
سیاست و چگونگى حکومت عبد اللّه‏ بن طاهر در خراسان
  اشاره: در سرزمین خراسان قیامهای متعددی علیه امویان به وقوع پیوسته است. امویان با خودگامگی بی حساب علیه شیعیان از هیچ ظلمی و تجاوزی دست بردارد نبود. در این مقاله سیاست و چگونگی حکومت عبدالله بن طاهر درخراسان بازگو گردیده است.      با وجود پیروزیها و فتوحات مسلمانان در خراسان هنوز بس…
موضع گیریهاى سیاسى امام هشتم علیه‏السلام (۲)
اشاره: در بخش پیشین این مقاله که در مجله شماره ۶۱ چاپ شده است، موضع‌گیریهاى سیاسى امام هشتم علیه السلام در دوران هارون و محمد امین را بررسى کردیم. همچنین ابعاد شخصیتى مأمون را توضیح دادیم و اشاره کردیم که مأمون براى شکستن قداست و عظمت امام رضا علیه السلام نقشه‌هاى زیادى کشید که یکى از آنها طرح ولایت…
هجرت امام رضا (ع) به ایران
اشاره: حضرت امام رضا - علیه السلام - پس از شهادت پدر بزرگوارش، در سال‏۱۸۳ هجرى در ۳۵ سالگى، عهده‏دار مقام مامت‏شد. دوره امامت ایشان بیست‏سال بود که ده سال نخست آن با خلافت «هارون‏الرشید»، پنج‏سال با خلافت «محمد امین‏» و پنج‏سال آخر با خلافت «عبدالله المامون‏» معاصر بود. با شهادت امام موسى کاظم(ع)، سیاست ضد …
اولین تکاپوهای تشیع در خراسان
اشاره:  از دیر باز تاکنون ارتباط تشیع و ایران از جمله موضوعات بحث انگیز در میان مورخان و محققان بود و نظریات گوناگون و گاه متضادی در مورد منشا و خاستگاه تشیع و چگونگی و چرایی انتشار آن در ایران، ارائه شده است. مقاله حاضر سعی دارد اولین تماس های ایرانیان (خصوصا اهل خراسان. با تشیع در دو قرن اول هجر…
میر عماد حسنی قزوینی
اشاره: میرعماد حسنی قزوینی (۱۵۵۴-۱۶۱۵ میلادی/ ۹۶۱-۱۰۲۴ ه‍.ق) خوشنویس خط نستعلیق است. میرعماد خود را از سادات حسنی می‌دانست و از این رو امضایش اغلب «میرعماد الحسنی» بود. وی از مشهورترین خوشنویسان تاریخ هنر ایران است که توانست پایه خط نستعلیق را چنان مستحکم نماید که تمام صاحب نظران خطوط اسلامی آن را «عر…
برخی از کرامات امام جواد (علیه السلام)
  اشاره: کرامات و معجزات ائمه (علیهم‌السلام) در موضوعات مختلف نقل گردیده است. شفا دادن مریض، زنده شدن مرده، میوه دادن درخت خشک، خبر از غیب، خبر از آینده و... عجزات و کرامان امامان معصوم بوده که به اذن و اراده الهی انجام شده اند. در این نوشته مختصر به دو مورد کرامت و معجزه امام جواد (علیه‌السلام) اشاره شد…
امام کاظم (علیه‌السلام) و پول و پارچه شطیطه خانم
اشاره: بعد از رحلت و شهادت هر امامی به علت فضای امنیتی و فشار حکام غاصب تشخیص امام پس از آنان برای شیعیان مشکل می گردید. زیرا امام برحق نمی توانست خود را در ملأ عام معرفی کند. بنابراین امام مجبور می شد که با نشان دادن معجزه و کرامت خود را به شیعیان معرفی نماید. در این نوشته مختصر به داستانی اشاره شده …
خروج امام ‏رضا علیه السلام از مدینه به خراسان۲۵ ذیقعده
خروج امام ‏رضا علیه السلام از مدینه به خراسان - سال ۲۰۰ هجری قمری مأمون، هفتمین خلیفه‏ عباسی پس از پیروزی بر برادرش امین و استیلای کامل بر کشور پهناور اسلامی، تصمیم گرفت امام رضا(ع) را از مدینه به مرو مقر حکومت خود منتقل کند و با آن حضرت به ظاهر طرح دوستی و محبت بریزد و ضمن استفاده از موقعیت علمی و اجتماعی…
میلاد مسعود امام على بن موسى الرضا(ع)۱۱ ذی القعده
۱۱ ذیقعده ، سال ۱۴۸ هجرى قمرى نام مبارکش: على بن موسى الرضا(علیه السلام) و نسب پدرى اش عبارت است از: امام موسى کاظم(علیه السلام)، بن امام جعفر صادق(علیه السلام)، بن امام محمد باقر(علیه السلام)، بن امام زین العابدین(علیه السلام)، بن امام حسین(علیه السلام)، بن امام على بن ابى طالب(علیه السلام)، که هم…
خبر از شهادت پدر
یکى از دوستان و اصحاب حضرت جوادالا ئمّه علیه السلام به نام ابوالحسن ، معمّر بن خلاّد حکایت کند: روزى در خدمت آن حضرت بودم ، به من فرمود: اى معمّر! بر اشتر خود سوار شو. عرض کردم : کجا برویم ؟ فرمود: پیشنهادى که داده شد انجام بده و سؤ ال نکن ، پس من سوار شدم ؛ و چون مقدارى از راه را پیمودیم به بیابانى …
خبر از غیب و خرید کفن
على بن احمد وشّاء - که یکى از اهالى کوفه و از دوستان و موالیان اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام است - حکایت کند: روزى به قصد خراسان عازم مسافرت شدم و چون بار سفر بستم ، دخترم حُلّه اى آورد و گفت : این پارچه را در خراسان بفروش و با پول آن انگشتر فیروزه اى برایم خریدارى نما. پس آن حُلّه را گرفتم و در میان ل…
اباصلت هروى خادم خورشید
احمد محیطى اردکانى اباصلت یکى از اصحاب خاص على بن موسى الرضا(ع)و خادم و محرم اسرار آن حضرت بود. در این مقاله با سیماى تابناک او آشنامى شویم. گرچه بازسازى چهره ى او پس از هزار و دویست سال کارآسانى نیست . تولد جد اعلاى عبدالسلام در هرات زندگى مى کرد. وى در یکى از جنگهااسیر و به حجاز برده شد و برده…
مدرسه علمیه میرزا جعفر (مشهد)
مدرسه میرزاجعفر از مدارس قدیمی و از بناهای تاریخی صفویه در شهر مشهد. این مدرسه که دارای معماری ویژه‌ای است بنام واقف آن مشهور بوده و وقف طلاب علوم دینی شده است. مدرسه میرزا جعفر، امروزه در محدوده حرم واقع شده و از جنوب به صحن انقلاب اسلامی، از غرب به بست شیخ طبرسی و از شمال و شرق به دانشگاه علوم اسلامی رضوی م…
سندی ادبی از جریان حمله روسها به حرم امام رضا علیه السلام
 (۱۳۳۰ ق (۱۲۹۰ ش) حوزه علمیه قم سیاست روس و انگلیس در ایران، تابعی از چندین متغیر بود که به مسائل مختلفی چون منافع مورد نظر و قابل دسترس هر کدام در ایران، روابط آنان در برابر دولت آلمان و فرانسه و بسیاری از امور سیاسی و اقتصادی دیگر باز می گشت. این دو دولت پس از آن که در سال ۱۹۰۷ ایران را به سه بخ…