حکومت اسلامی
امامت و خلافت در قرآن و حکومت شورایى
اشاره: نویسندگان اهل سنت ‏بالاخص در عصر حاضر شیوه حکومت اسلامى را شورائى مى ‏انگارند و پشتوانه حکومت اسلامى را همان دو آیه ‏اى که ‏پیرامون شورائى در قرآن وارد شده است، مى‏ دانند. ولى آنان ازنکته ‏اى غفلت ورزیده ‏اند که اگر حکومت اسلامى بر اساس «شورى‏»استوار بود، لازم بود پیامبر گرامى حدود و خصوصیات آن را …
حقوق اقلیت ها در نظام علوى
اشاره: یکى از بحث هاى مطرح در حکومت اسلامى، به خصوص در شرایطکنونى، موضوع حقوق اقلیت ها است. این عنوان، که هم قابل انطباق براقلیت هاى مذهبى و غیر مذهبى است، ابعاد گوناگونى دارد. آنچه بیشتردر این نوشتار مورد توجه قرار گرفته، حقوق اقلیت هاى مذهبى است. هرچند اقلیت هاى غیر مذهبى نیز در صورتى که حالت محاربه به …
امام سجاد (ع) و واقعه حَرِّّه
اشاره: واکنش حادثه کربلا نخست با آمدن اسیران به کوفه پدید گردید.با همه سختگیرى پسر زیاد در حوزه حکومت خود، و ترساندن مردمان از مخالفت با یزید، باز از آن مردم نیمه مرده، و ستم پذیرنده خرده گیرى دیده شد.روزى که پسر زیاد در مسجد، خطبه خواند و ضمن گفته هاى خود یزید و تبار او را ستود و حسین (علیه السلام) و…
حکومت اسلامی در اندیشه امام علی (علیه السلام)‏
اشاره: خاستگاه حکومت در منظر علی علیه‏السلام از سویی ریشه در الهیّت حکومت دارد و از دیگر سو متوجه سنت و سیره نبوی است. حکومت مشروع از نظر آن حضرت حکومتی است که از طرفی معطوف به تأیید خداوند و از طرف دیگر مشمول نصّ صریح پیامبر صلی‏ الله ‏علیه ‏و‏آله باشد. هنگامی که سخن از خاستگاه یک مقوله می‏رود و م…
فعالیت و مبارزه امام کاظم (علیه السّلام) با خلفای معاصر
اشاره:  هر چند ائمه (علیهم‌السّلام) هر کدام در شرائط خاص خود بودند، ولی از آنجایی که هدفشان مشترک بود، برنامه هایشان بر اساس شرائط خاص زمان خود تنظیم و همان هدف را دنبال کردند. شرایط زمان امام کاظم (علیه‌السلام) نیز  مانند شرایط زمان سایر ائمه در اختناق و فشار حکام علیه شیعیان و شخص امام (علیه‌السلام) ب…
شیعه در عصر امام حسین (علیه السّلام)
اشاره: در زمان امام حسین (علیه‌السلام) پس از اینکه یزید بن معاویه به قدرت رسید سخت ترین شرایط بر شیعیان مستولی گردید و به خصوص  شیعیان کوفه در معرض اذیت و آزار دولت یزید قرار داده شدند و همین مسئله باعث شد کوفیان از امام حسین (علیه‌السلام) دعوت کنند که آنان را از ظلم حکومت یزید نجات دهد. در این نوشته ب…
امامت در اسلام
اشاره آیین مقدس اسلام زندگانی عموم بشر را از هر جهت در نظر گرفته، دستور می دهد، از جهت حیات معنوی مورد بررسی قرار داده و راهنمایی می کند و در حیات صوری نیز از جهت زندگی فردی و اداره آن مداخله می نماید. از این‌رو خداوند بندگان خود را رها نکرده و برای هدایت و انسجام در زندگی مسئله امامت را مورد توجه ق…
امر به معروف و نهی از منکر در قرآن
اشاره: امر به‌ معروف و نهی ‌از منکر ، دو فریضه اساسی برای نظارت عمومی در جامعه اسلامی است.امر به معروف و نهی از منکر دو فرع مهم از فروع دین و از ضروریات اسلام به شمار می‌رود که در قرآن و احادیث معصومین (علیهم‌السلام) مطرح شده اند. با توجه به این‌که که امر به معروف و نهی از منکر احکامی مشترک دارند و غالباً در …
بررسی دلالت آیات بر مقابله به مثل در قلمرو بین المللی
اشاره در قبال تهاجم دشمنان به کیان نظام اسلامی؛ به ویژه در محیط بین المللی، دفاع مشروع، از نخسین حقوق مسلم به شمار می‌رود. ممکن است علاوه بر دفاع، اقدامات متقابلی هم ضرورت و توجیه داشته باشد. سؤالی که مطرح می شود این است که آیا نظام اسلامی می تواند، در قبال اقدامات تهاجمی دشمن، به صورت متقابل، اقدا…
خمس در دوره غیبت
چکیده حکم خمس در دوره غیبت در دو مقوله وجود حکومت اسلامی و نبود آن مورد بررسی قرار گرفته است. آیا حکم خمس و وظیفه شیعیان، در این دو فرض، تفاوت دارد. در این مقاله  سیره معصومین و آراء فقها استفاده ذدرباره این موضوع بیان شده است. اساس این مسئله مبتنی بر این است که در زمان غیبت به دلیل اینکه امام حضور ندارد چگونه …
جهاد ابتدایی
جهاد ابتدایی، جهادی که با هدف گسترش اسلام از سوی مسلمانان آغاز می‌شود. کفار، گروهی از اهل کتاب که پرداخت جزیه و زندگی با قوانین حکومت اسلامی را نمی‌پذیرند و همچنین کسانی که اهل بغی و محاربه‌اند، سه گروهی دانسته شده‌اند که در جهاد ابتدایی مورد حمله مسلمانان قرار می‌گیرند. با این حال برخی فقها و پژوهشگران معت…
سازمان ادارى و مالى در زمان رسول خدا (ص)‏
مقدمه اندیشه حکومت اسلامی، طبق آیات قرآن کریم و رهنمودهای پیامبر صلی الله علیه و آله به صحابه، دلالت بر احساس فطری بشر در تشکیل دولت دارد . (۲) علامه طباطبایی قدس سره با استناد به آیه: «فاقم وجهک للدین حنیفا فطره الله التی فطرالناس علیها لا تبدیل لخلق الله ذلک الدین القیم و لکن اکثر الناس لا یعلمون » …
نقش امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح جامعه
  اشاره  در مباحث پیش رو موضوعات امر به معروف و نهی از منکر به عنوان مکانیزم نظارت همگانی در اصلاح جامعه و همچنین نقش مؤثر که این راهکار می تواند  اثرات نوید بخشی را در کنترل دولت با نظارت مردم و همچنین نظارت حاکم بر مردم ایفا نماید، مطرح گردیده است تا نقش امر به معروف و نهی­ از منکر در اصلاح جامعه و…
بیعت و مقبولیت حکومت اسلامى
مقبولیت حکومت اسلامى در ابتداى اسلام با بیعت مفهوم مى یافته است . بیعت یعنى مردم اعلام کنند که شخص خاصى را براى مسؤولیت قبول دارند و به حقوق و وظایف متقابل با او متعهدند. آیا رفراندوم در جامعه امروزى همان بیعت مدرن است؟ با توجه به اینکه در رفراندوم فقط یک مسئله مطرح مى شود و مردم با آرى یا نه جواب مى ده…
جشن و سرور در عید غدیر خم در عصر آل بویه
در هیجدهم همان سال (352) شیعیان بغداد به فرمان معزالدوله مراسم یادبود غدیر خم را - که به اعتقاد شیعه روز اعلام جانشینی علی علیه السلام از سوی پیغمبر است (1) - جشن گرفتند چادرها برافراشتند و پارچه ها آویختند و با زینت بیرون آمدند و شب در مجلس شرطه (پلیس) جشن آتش افروزی برپا کرده طبل و شیپور نواختند و روز بعد…