حکمت
اصول مسائل اخلاقى در فلسفه یونان
با یک نگاه اجمالى به اصول مسائل اخلاقى در مکتبهاى غیر اسلامی می پردازیم. گروهى از فلاسفه قدیم که از بنیانگذاران علم اخلاق محسوب مى شوند، براى اخلاق اصول چهارگانه قائل بودند؛ و به تعبیر دیگر، فضائل اخلاقى را در چهار اصل خلاصه کرده اند: حکمت عفّت شجاعت عدالت و گاه خداپرستى را هم به آن …
شرح مناجات الراجین (۲)
سنت استدراج پیامد استکبار و سرپیچی از خدا عامل خوف و رجا در همه کارهای اختیاری دنیوی و اخروی نقش‏ آفرین و تأثیرگذار است و انسان هر کار اختیاری عقلایی و حساب ‏شده را به امید رسیدن به خیر و نفع و یا از ترس ضرر و خطر انجام می دهد. چیزی که هست مؤمنان به خدا در اندازه معرفتشان به توحید و به خصوص توحید…
عدل چیست؟
اولین مسأله ‏اى که باید روشن شود این است که عدل چیست ؟ ظلم چیست ؟  تا مفهوم اصلى و دقیق عدل روشن نشود هر کوششى بیهوده است و از اشتباهات‏  مصون نخواهیم ماند . مجموعا چهار معنى و یا چهار مورد استعمال براى این‏  کلمه هست : الف . موزون بودن : اگر مجموعه ‏اى را در نظر بگیریم که در آن ، اجزاء و ابعاض مخت…
شرح مناجات الشاکرین (۱)
خاستگاه ارزشی شکرگزاری ششمین مناجات امام سجاد علیه السلام که در شمار پانزده مناجات خود ایراد فرموده اند، مناجات شاکرین است و ما مبتنی بر روش معهود خود که در آغاز بحث واژه و عنوان کلیدی مناجات ها را مورد بحث و بررسی قرار می دادیم، در آغاز بحث از این مناجات نیز درباره مفهوم «شکر» سخن می گوییم. واژه «…
شرح مناجات الراجین (۴)
عالی ترین امیدواری های اخروی مؤمن موضوع سخن ما در سه جلسه پیشین مناجات امیدواران بود و در این ارتباط درباره رجا و امید مباحثی را طرح کردیم. به این نتیجه رسیدیم که امید به خداوند در رسیدن به هر خیری مطلوب است، خواه خیر دنیا باشد و خواه خیر آخرت؛ خواه خیر مادی باشد و خواه خیر معنوی. البته به این شرط ک…
شرح مناجات الشاکین (۳)
بازکاوی ماهیت شیطان و ابلیس محور فراز دوم از مناجات شکایت کنندگان، شکایت از شیطان است و ما قبل از بررسی سخنان امام سجاد علیه السلام در این فراز، مروری خواهیم داشت بر ماهیت و رفتار شیطان. «شیطان» مفهوم وصفی دارد و بر هر عامل شری اطلاق می گردد و به صورت عام، هر موجودی که مبدأ شرارت است، شیطان ب…
حسین بن علی ابن سینا (شیخ الرئیس) پیشواى حکیمان
 درآمد آسمان دانش و دیانت مسلمین گاه شاهد طلوع آفتاب تابانى بوده است که نه تنها در جغرافیاى پهناور فرهنگ فاخر اسلامى درخشیده بلکه با پرتو فضل و فضیلت خویش فرهنگ جهانى را نیز روشن ساخته است. فیلسوف و حکیم بى نظیر ایران زمین حجت الحق، شرف الملک، امام الحکماء «حسین بن عبداله بن حسن بن على بن سینا» معرو…
نقش امیرمؤمنان در تمدن و علوم اسلامی (کلام)
 در واقع این توصیه و تشویق مؤکدی که اسلام در توجه به علم و علما می کرد از اسباب عمده آشنایی مسلمین با فرهنگ و دانش انسانی بود، پیغمبر اسلام خود نیز در عمل، مسلمین را به آموختن تشویق بسیار می کرد، به عنوان نمونه: بعد از جنگ بدر هر کس از اسیران که قدرت پرداخت فدیه را نداشت در صورتی که به ده نفر از اطف…
تشیع و تأثیر آن بر هنر
 پیش از آن كه چگونگی تأثیر تشیع را بر هنرهای ایران در طول تاریخ توضیح دهیم, این موضوع را مطرح می كنیم كه اگر قرار باشد ما این تأثیر و تأثّر را مورد بررسی قرار دهیم, باید از چه مجراهایی وارد شویم و چگونه نگاه كنیم مقدمه پیش از آن كه چگونگی تأثیر تشیع را بر هنرهای ایران در طول تاریخ توضیح دهیم، این …
حكمت تذهيب در هنر اسلامی
 دو قرن پس از آنكه اصحاب پیغمبر اسلام، قرآنی را كه جبرئیل از جانب خدا بر او نازل كرده بود، روی برگ نخل و استخوان ثبت كردند، كتاب آسمانی به خط پرشكوه كوفی بر صحایفی مرتب و كامل با سرلوح‌های زرنگار نوشته شد. قدیمی‌ترین قرآن‌های باقیمانده اغلب به خط كوفی است و تاریخ تحریر آنها را بایستی از قرن سوم (ه.ق.…
استجابت دعا
 خداوند متعال در قرآن كريم وعده داده كه حتماً دعاى بندگان را مستجاب نمايد: «وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ»[1] یعنی و هنگامى كه بندگان من از تو درباره من سئوال كنند [بگو] من نزديكم و دعاى دعاء كننده را بهنگامى ك…
اثبات قیامت از طریق حکمت الهى
 اعمال انسان ما انسان ها کارهایمان بر دو قسم است؛ کارهاى عبث و بیهوده که نتیجه اى بر آنها مترتب نیست، یعنى هیچ تأثیرى در رساندن ما به کمالات که در استعداد ما هست و به عبارت دیگر در رساندن ما به سعادت واقعى ندارد و دیگر کارهاى بخردانه و عقل پسند که نتایج خوب و مفیدى به بار مى آورد و ما را به کمال لایقمان مى …
نقدي بر معرفت هاي شرک آلود در مسأله ي امامت
چکيده امامت ، رهبري جامعه انسانيت ومعيار تحقق غايات وفلسفه ها ي آفرينش است اين شأن اختصاص به انسان هايي يافته که در درياي عبوديت مستغرق اند وخلوص وصفا وپاکي وطهارتشان آنها را مستعد عنايات ويژه ي الهي نموده است اين عظمت و والايي نمي تواند بهانه اي در دست پيروان جاهلي باشد که آنان را از حد عبوديت وذوب ب…