تفسیر
مفسران حله و اثرگذاری در محافل مفسران
با پا گرفتن مکتب حله از اواسط قرن 7 ق ، گرایش به مطالعات قرآنی در حوزه های امامی رونق گرفت . کسانی هم چون علامه حلی و قطب الدین راوندی به حاشیه نویسی برالکشاف زمخشری بسنده کردند وبرخی مانند ابن عتایقی به تألیف مختصری از تفاسیر پیشین روی آوردند . گروه انبوهی هم مانند ابن متوج بحرانی و فاضل مقداد و کمال ا…
شیعه و تفاسیر فلسفی
تفسیرفلسفی تفسیر فلسفی گونه­ ای از تفسیر است که در آن معلومات فلسفی و قواعد عقلانی برخی مکتب ­های معروف فلسفۀ اسلامی ، گنجانده شده است. دراین آثار ، برای درک مفاهیم اساسی قرآن ، از مظاهر وجود و خالق هستی سخن به میان می آید و اصول عام فلسفی در زمینه های گوناگون و فرجام شناسی و جهان بینی و کیهان شناسی و حقای…
مفسران شیعه در عصر صفوی ورجوع حداکثری به روایات اهل بیت (ع)
ازاوایل قرن 10 ق به آهستگی زمینه های احیای مکتب اهل حدیث درمیان امامیه مهیا شد . دراین زمان ، دولتی شیعی را شاه اسماعیل صفوی تأسیس کرد واین دولت توانست ازشهرهای مقدس عراق گرفته تا هرات درشرق را تحت نفوذ خود درآورد . . ازسوی دیگر ، مقارن با صفویه دولت عثمانی ظهورکرد . بدین ترتیب ، پادشاهان صفوی ، پس ازرس…
مفسران شیعه در دوران صفوی3
استرآبادی ، محمد بن علی (- 1028 ق) عالم ، رجالی ، محدث ، مفسر1درقرن 11ق . می دانیم که درنجف زندگی ونزد مقدس اردبیلی دانش اندوزی کرده است 0افندی ، ص 277) . براساس منابع ، پس ازدرگذشت مقدس در993 ق ، راهی حجاز وتا پایان عمردرمکه مجاورشد . ازاستادان ازاواطلاع چندانی نداریم وفقط می دانیم که ، علاوه برمقدس ، نزد…
ملا صالح برغانی مفسر شیعه
ملا صالح برغانی (- حدود 1270 ق) . فقیه ، مجتهد ، محدث ، مفسردرقرن 13 ق . ملا صالح فرزند آغا بزرگ قزوینی حائری . برادراو ، ملا محمد تقی برغانی ، معروف به شهید ثالث ، ازرجال سرشناس برغان بود . صالح درکودکی قرآن را فرا گرفت و درقزوین به ادامۀ دانش اندوزی پرداخت ومراحل اولیه را سپری کرد . درسفربه اصفهان وعتب…
جواد مغنیه مفسر شیعه
شیخ مغنیه (1322 - 1400 ق) . عالم ونویسندۀ لبنانی معاصر . شیخ محمد جواد مغنیه را باید ازبزرگ ترین عالمان لبنان ودانش اندوختگان حوزۀ علمیۀ نجف دانست که ، افزون بر کتاب های گوناگون در زمینه های اجتماعی و سیاسی و کلامی و فقهی ، وارد مباحث قرآنی نیز شده و تفاسیرمهمی تألیف کرده است. با این که کودکی سختی را پشت س…
نقش اهل بیت(ع) و شیعیان در شکل گیری فرهنگ و تمدن اسلامی
نقش اهل بیت(علیهم السلام) و شیعیان در شکل گیری فرهنگ و تمدن اسلامی به نظر می رسد اسلام که داعیه دار کامل ترین دین الهی برای سعادت بشر است؛بایستی بتواند همه ابعاد زندگی مادی و معنوی انسان را پوشش داده و از چیزی فروگذار نکرده باشد؛اما چه شده که اکنون مسلمین و امت های اسلامی با برخورداری از دینی جامع و…
تعریف علوم قرآنی
اصحاب پیامبر اسلام(ص) از همان روزهاى نخستین نزول قرآن در فهم و تحقیق این کتاب بزرگ علاقه و جدیّت عجیبى از خود نشان دادند و مطالب علمى ارزنده‌اى را از پیامبر و از سرچشمه فیّاض قرآن آموختند، که براى محققان و دانشمندان، تحقیقات مهمّى را فراهم ساختند که بعداً «علوم قرآنی» نام گرفت.[۱] «علوم قرآنى» اصطلاح…
تفسیر امام حسن عسکری(ع) در دانشنامه جهان اسلام
تفسیر امام حسن عسکری، از تفاسیر روایی امامیه ، متعلق به قرن سوم . متن این تفسیر تا پایان آیه ۲۸۲ سوره بقره موجود است . این تفسیر با بیان روایاتی راجع به فضائل قرآن و تأویل و آداب قرائت قرآن آغاز شده و با ذکر احادیثی مشتمل بر فضائل اهل بیت (برای نمونه رجوع کنید به حدیث سدالابواب ، ص ۱۷) و مثالب دشمنان اه…
آیه تبلیغ و حدیث غدیر
«یا ایهاالرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته والله یعصمک من الناس»(مائده ۶۶) اى پیامبر، آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده بود برسان، و اگر این ابلاغ را انجام ندهى، رسالت خود را به طور کامل ابلاغ نکرده اى؛ و خداوند تو را از مردم بدخواه حفظ مى کند. همه مفسران شیعه معتقدند آی…
با امام صادق(ع) در سایه قرآن
اهل بیت ترجمان قرآن مرحوم شیخ کلینى در اصول کافى بخشى را به مسائل حجت و دلیل شیعیان اختصاص داده و در یکى از اخبار آن بخش چنین نقل کرده: منصور بن حازم گوید: به امام صادق(علیه السلام) عرض کردم: خداوند بالاتراز آن است که به وسیله مخلوقاتش شناخته شود بلکه این مخلوقاتند که به وسیله خدا شناخته می گردند. امام صا…
امام على علیه السلام پایه گذار علوم قرآنى
اشاره: درباره علوم قرآنى تعریف هاى گوناگونى ارائه شده است، زرقانى دراین باره مى نویسد: (علوم قرآنى، دانشهاى مربوط به قرآن کریم است از جنبه نزول، ترتیب، کتابت، قرائت، تفسیر، اعجاز، ناسخ و منسوخ و رفع شبهه ازاین کتاب الهى و علوم مانند آن. موضوع علوم قرآنى، قرآن کریم است.)۱ دکتر صبحى صالح نیز در تع…
تكوين و تكامل تفسير در نخستين سده هاى اسلامى
نگاهى به كتاب هِربرت بِرْگ پژوهش هاى غربيان درباره تفسير قرآن، هرچند عمرى كوتاه تر از قرآن پژوهى ايشان دارد، در دهه هاى آخر قرن بيستم و امروزه، از محورهاى عمده در مطالعات قرآنى شده است. قديم ترين اثر غربى در اين باب، كتابى است از گلدتسيهر كه در آن به بررسى مكاتب و روش هاى تفسيرى از روزگار كهن تا دوره معاصر …
قرآن پژوهى در غرب در گفتوگو با خانم آنگليكانُويْوِرت
خانم آنگليكا نويورت متولد آلمان (1943) استاد كنونى مطالعات قرآنى و ادبيات عرب در دانشگاه برلين و رئيس دانشكده ادبيات عرب در همين دانشگاه است. وى عمده تحصيلات خود را در دانشگاه هاى برلين، تهران (شش ماه در سال 1348 شمسى)، گوتينگن، بيت المقدس، و مونيخ در رشته هايى چون ادبيات عرب، زبان هاى سامى، و فقه اللغه زبان ها…
تفسیر قرآن در کلام امام رضا (ع)
امام علیه السلام در این حدیث با تفسیر معنای لطیف یکی از معجزات علمی قرآن را بیان می دارد زیرا این حدیث اشاره به میکروبها و حیوانات ذره بینی نموده که قرنها قبل از پاستور بیان شده است. تفسیر قرآن در کلام امام رضا (ع) قرآن کریم معجزة جاوید و جهانی پیامبر اعظم 9 است که در ابعاد مختلف اعتقادی، تربیتی –…