تشیع
بررسی دلائل موفقیت دولت شیعی علویان طبرستان در گسترش مذهب تشیع
چکیده: محدوده‌ی جغرافیای طبرستان قدیم که امروزه از آن به مازندران یاد می شود، همواره‌ی تاریخ یکی از کانون‌های اصلی و مورد توجه دوست داران ولایت علوی بوده است، به طوری که علویان که از جریان‌های معارض و ستیزه گر با خلفای اموی و عباسی بوده و مورد آزار و اذیت آنها بودند، برای پناه‌جویی و بسط و…
رقابت و رویارویی ایلخانان با ممالک و تأثیر آن بر گسترش تشیع
چکیده: یکی از مباحث اساسی در تاریخ ایلخانان، گسترش تشیع اثنی عشری در این عصر و رسمیت یافتن این مذهب در دوره ای هر چند کوتاه در سلطنت سلطان محمد خدابنده(۷۰۳ ۷۱۶) می باشد. بطور مسلم عوامل بسیاری در این مسأله دخیل بوده است. یکی از این عوامل که برخی مورّخان بطور گذرا به آن اشاره کرده اند، رویارویی و رقاب…
نقش ایرانیان در ماندگاری تفکر شیعی
چکیده این مسأله ای کلیدی است که ایرانیان، در ماندگاری فرهنگ تشیع، چه سهمی داشته و چه نقشی آفریده اند. این مسأله از جهتی که اکثریت شیعه در ایران تمرکز دارند بسیار مهم است. علی(ع) در پاسخ به گزافه گویی اشعث کندی که درباره ی ایرانیان اعتراض کرده بود، به آنها فرمود: این شکم گنده ها خودشان روزها در بس…
مبدأ ظهور تشیع در گذر تاریخ
شیعه در لغت، به گروهی که پیرو شخصی هستند گفته می شود و همچنین به مجموعه ای که پیرو یک هدف و عقیده اند.در «قرآن مجید» نیز به همین معنا آمده است؛ مانند: «وَ اِنَّ مِنْ شِیعَتِهِ لابْراهِیم»۱ و همچنین آیه شریفه «... فَوَجَدَ فِیهَا رَجُلَینِ یقْتَتِلانِ هذا مِنْ شِیعَتِهِ وَ هَذا مِنْ عَدُوِّهِ فَاسْتَغاثَهُ الَّذ…
تشیع در تکاپوی تاریخ
با آغاز دهه ی هشتاد میلادی مطالعات درباره ی تشیع در غرب گسترشی چشم گیر یافت و مؤسسه های پژوهشی غربی، به ویژه مراکزی که درباره ی کشورهای اسلامی مطالعه می کنند، در شناخت دقیق جزئیات تاریخ شیعه و ارتباط آن با مسلمان شیعی معاصر کوشیدند. شیوه ی پژوهشی غرب بر استقرار واقعیات و نیز روحیه ی غربی ـ که رفتار ا…
مروّج تشیّع در تایلند
تشیّع از حدود چهارصد سال پیش توسط فردی به نام شیخ احمد قمی وارد تایلند شد. در قرن یازدهم هجری قمری دو برادر به نام های شیخ احمد و شیخ سعید قمی به وسیله کشتی از طریق «بندر مالاکا» به «آیوتایا»، پایتخت «سیام» (نام سابق تایلند)، وارد شدند. در اینکه شیخ احمد، روحانی بوده یا نه، تردید وجود دارد و سندی دالّ…
عوامل گرایش ایرانیان به تشیع
عوامل گرایش ایرانیان به تشیع چیست؟  عوامل پیدایش و گسترش مکتب تشیّع در ایران بسیار است که هر کدام باید در جای خود بررسی شود. در پاسخ به این پرسش، به سه عامل مردمی اشاره میشود که در گسترش فرهنگ تشیع نقش بسزایی داشته اند: [۱] ۱. موالی (ایرانیان مهاجر)؛ ۲. هجرت علویان و سادات به ایران؛ ۳. حضور امام …
غدیر و هویت شیعی:پاسخ به ۴ پرسش درباره غدیر
۱.برخی معتقدند که آن چه پیامبر در غدیر فرمود، یک توصیه بوده است و نه الزام؛ آیا چنین برداشتی صحیح است؟ تفسیر داستان غدیر و حدیث ولایت و امامت، به این که توصیه و یا نظریه شخصی پیامبر صلی الله علیه وآله بوده است، هیچ سابقه ای در میان علمای شیعه نداشته و هیچ زمانی - جز در این اواخر که برخی نظر…
فضیلت مساجد
خداوند متعال در آیه یک صد و بیست و هفت سوره بقره فرموده است «هنگامى که ابراهیم و اسماعیل دیوارهاى کعبه را برافراشتند و عرضه داشتند پروردگارا از ما بپذیر که تو شنوا و دانایى.» و در آیه هیجدهم سوره توبه فرموده است «همانا فقط کسانى که به خدا و روز قیامت ایمان آورده، نماز را بر پا مى‏دارند و زکات را مى- پردازند و از…
نگرشى بر احکام‏ خمس از نگاه تسنّن و تشیّع
 خمس در اسلام، جا یگاه بلندى دارد و از فرایض مالى مسلمانان محسوب مى گردد. فقهاى اهل سنّت، خمس را فقط در غنایم جنگى و گنج و معادن، واجب مى دانند، لیکن از نظر فقهاى شیعه، خمس بر هفت چیز واجب است. در این جا ابتدا به مشترکات شیعه و سنّى مى پردازیم و سپس به مختصات شیعه اشاره مى کنیم، اما قبل از آن به نک…
فضیلت ماه رمضان‏
ماه رمضان را از این جهت رمضان نامیده‏اند که در آن ماه گاهى از شدت گرما بره‏هاى گوسپندان و کره شترها مى‏مرده‏اند و گفته شده است به این نام، از آن جهت نامیده شده که گناهان را ذوب و نابود مى‏کند. خداوند در آیه یک صد و هشتاد و سوم سوره بقره فرموده است. «اى اهل ایمان بر شما هم روزه گرفتن نوشته و مقرر گردید ه…
فصلى در بیان فضیلت کربلا و تربت‏
امام صادق (علیه السّلام) فرموده است، محل مرقد امام حسین (علیه السّلام) از روزى که در آن دفن شده است، روضه‏یى از روضه‏هاى بهشت است و از آنجا اعمال زائران آن حضرت به آسمان برده مى‏شود و هیچ فرشته‏یى در آسمان و زمین نیست مگر اینکه از خداوند زیارت مرقد امام حسین را مسألت مى‏کند، گروهى فرود مى‏آیند و گروهى …
شرح مناجات الشاکرین (۴)
موانع شکرگزاری از نعمت ها در کلام امام سجاد علیه السلام شکر نعمت امری فطری است و وقتی نعمتی در اختیار انسان قرار می گیرد و انسان بدان توجه می یابد، فطرتاً درصدد شکر آن نعمت و سپاس گزاری از منعم برمی آید. البته باید در نظر داشت که توان شکرگزاری از همه نعمت های خدا در ما فراهم نیست و بی کرانگی نع…
گزارشى از ترجمه تفسیر منسوب به امام عسکرى(ع)
در آینه زمان با وجود آن که امام حسن عسکرى علیه‏السلام در سال ۲۶۰ ق. به شهادت رسیده، تا صد سال بعد، از تفسیر منسوب به آن حضرت نامى در میان نبوده است و دانشمندانى چون: شیخ کلینى، على بن ابراهیم قمى، احمد برقى، احمد بن ادریس، ابن قولویه، محمد بن همام بغدادى و محمد بن ابراهیم نعمانى، نه تنها حدیثى از این…
در بیان فضایل نماز
خداوند متعال در آیه دوم سوره «بقره» فرموده است «کسانى که به غیب ایمان مى آورند و نماز را بر پا مى دارند.» و در آیه هفتاد و یکم سوره «انعام» فرموده است «بگو هدایت خدا به حقیقت هدایت است و ما مأموریم که تسلیم فرمان خداى جهانیان باشیم و اینکه نماز را بپا دارید.» و در آیه بیست و نهم سوره «اعراف» فرموده است «بگو پ…
در ذکر فضائل صلوات فرستادن بر پیامبر (ص)
بدان که خداوند متعال بندگان خود را به فرمانى لطیف تر از صلوات فرستادن بر پیامبر (صلّى الله علیه و آله) فرمان نداده است و آن فرمان خدا در آیه پنجاه و ششم سوره سى و سوم (احزاب) است که در آن چنین فرموده است «همانا خداوند و فرشتگانش بر پیامبر درود مى فرستند. اى کسانى که ایمان آورده اید شما هم بر او درود فرستید…