انسان
عوامل رشد وتکامل انسان از دیدگاه قرآن کریم
قرآن کریم عناصر و عواملی را برای رشد. د و تعالی انسان مطرح می کند که عبارتند از: ۱- علم وتفکر ۲- ایمان ۳- عمل صالح انسان بوسیله علم و ایمان و عمل صالح می تواند رشد پیدا کرده ، و به قرب ربوبی نائل گردد. از دیدگاه قرآن کریم این عوامل موجب کنار رفتن طبیعت منفی انسان و بروز فطریات مثبت انسان می شود . یعنی …
چیستی رشد معنوی
انسان در زندگی دارای دو گونه رشد جسمی و رشد معنوی است . مراحل رشد جسمی ملموس تر و با چشم مادی قابل مشاهده است. مراحل رشد معنوی را گام های نا ملموس و تدریجی تشکیل می دهد که در یک سیر آرام و مستمر بشر را به سویی از عالم معنا که ممکن است خوب یا بد باشد ، سوق می دهد.  ممکن است عالم معنا از طرف هر مشربی به…
استجابت دعا
 خداوند متعال در قرآن كريم وعده داده كه حتماً دعاى بندگان را مستجاب نمايد: «وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ»[1] یعنی و هنگامى كه بندگان من از تو درباره من سئوال كنند [بگو] من نزديكم و دعاى دعاء كننده را بهنگامى ك…
رشد معنوی در دورة جوانی
رشد معنوی در دورة جوانی یکی از عناوین پیش بینی شده در نظام موضوعات اندیشکدة معنویت است که دکتر باقر غباری بناب استاد دانشگاه تهران طی دو جلسه مبادرت به تبیین و تحلیل چگونگی تحقق آن پرداخت. ایشان ضمن بیان اهمیت رفتارهای معنوی در زندگی انسان و گروه های اجتماعی اظهار داشت: طی سه دهه اخیر گرایش به معنویت اعم از مع…
انسان و طبعيت در قرآن
انسان بر پهنه زمين، خود بخشى از طبيعت و عضوى از اعضاى روييده بر پيكره خاك است. تا آنجا كه در تجزيه جسمانى و مادى، تمامى عناصر موجود در كالبد آدمى، همه و همه هم ان عناصر موجود در طبيعت شناخته شده است و تنها عنصر پيچيده و ابهام انگيز و ناشناخته وجود انسان، روح و روان ويژه او است كه در طبيعت ماده رد پاى آن مشهود…
رابطه انسان و خدا در دعای عرفه امام حسین و امام سجاد(ع)
اشاره: آنچه در این شماره می آید، بررسی ـ رابطه انسان و خدا ـ در دعاهای عرفه امام حسین و امام زین العابدین علیهماالسلام است. از آنجا که پرداختن کامل و همه جانبه به این موضوع، موجب بسط مقال و منافی با ضیق مجال است، لذا تنها به بررسی چند موضوع اکتفا گردید که علاوه بر رعایت اختصار، مناسب با م…
کرامت انسان
هدفمندی خلقت و جهت دار بودن زندگی انسان و برخورداری او از کرامتی خاص، که سراسر ابعاد وجودش را در بر می گیرد و در مجموعه نظام آفرینش با برخورداری از این کرامت، او را نسبت به سایر شئون جمادی، نباتی و حیوانی زندگی متمایز می سازد، و رسالتی عظیم مابین «انّا للّه » تا «انّا الیه راجعون» بر عهده وی قرار می ده…
همراه بودن عمل انسان با او در عوالم برزخ و قیامت
در «أمالى» صدوق روایت میکند که قَیس بن عاصِم گفت: من با جماعتى از بنى تمیم بر رسول خدا صلّى الله علیه وآله وسلّم به عنوان وفود و میهمانى وارد شدیم. چون من داخل بر آن حضرت شدم دیدم صَلْصال بْن دَلَهْمَس نیز در حضور آن حضرت نشسته است. عرض کردم: اى پیغمبر خدا! ما را موعظه اى فرما که از آن نفع ببریم چون م…
یکى شدن ظاهر و باطن در قیامت بر اثر نور توحید
معاد یعنى اطلاع از عظمت و قدرت و علم و حیات نامتناهى خدا، همانطور که در عالمى قبل از عالم طبع و ماده اجمالاً براى ما مشهود بود، و آنجا عالم بَدءِ ما بود؛ بازگشت ما هم به همان عالمى است که ابتداى آفرینش ما از آنجا بوده است. باید رفت و به مقام لقاء و شهود حضرت رب جل و علا تفصیلاً رسید، که فرق بین توحید…
نظر دانشمندان غربى در مورد بقاء نفس و معاد
 کانت از مسئله وجدان، بقاء و خلود نفس را اثبات مى کند. مى دانید که یکى از مسائل مهم بشریت همیشه این بوده است که آیا روح یا نفس انسان بعد از مردن، باقى و جاویدان و در عالم دیگرى سعادتمند و یا شقاوتمند است یا نه؟ نفس یا روح انسان با مردن انسان تمام و فانى مى شود؟ این یکى از مهمترین مسائل فکرى و فلسفه د…
تصدیق روز جزا از اوصاف مؤمن
خداوند در آیه ۲۶ سوره معارج درباره یکی از ویژگی های انسان مؤمن می فرماید: «والذین یصدقون بیوم الدین؛ و کسانی که روز جزا را باور دارند». کلمه «دین» یعنی جزا، جزا اعم از کیفر و پاداش است؛ پاداش هم جزاست، کیفر هم جزاست؛ یعنی هبا و هدر نرفتن عمل؛ یک چیزی که به منزله عکس العمل است به انسان برگردد. در مقام تشبیه،…
معاد شناسى
ترکیب انسان از روح و بدن کسانی که به معارف اسلامی تا اندازه ای آشنایی دارند می دانند که در خلال بیانات کتاب و سنت، سخن روح و جسم یا نفس و بدن بسیار به میان می آید و یا اینکه تصور جسم و بدن که به کمک حس درک می شود تا اندازه ای آسان است و تصور روح و نفس، خالی از ابهام و پیچیدگی نیست. اهل بحث از …
ده نشانه مهم قبل از وقوع قیامت
صدوق (ره) در کتاب «خصال» روایت کرده است که رسول خدا (ص) فرمود: «لا تقوم الساعه حتی تکون عشر ءایات: الدجال، و الدخان، و طلوع الشمس من مغربها، و دآبه الا رض، و یأجوج و مأجوج و ثلا ث خسوف: خسف بالمشرق و خسف بالمغرب و خسف بجزیره العرب، و نار تخرج من قعر عدن تسوق الناس إلی المحشر، تنزل معهم إذا نزلوا و تق…
عدم انطباق معناى انسانى عدل و ظلم بر خداوند
عدم انطباق معناى انسانى عدل و ظلم بر خداوند عدالت به معناى انسانى در مورد بشر کمال است و ظلم نقص؛ و از این رو عدل و ظلم به مفهوم رایج خود، مفاهیمى اخلاقى و مخصوص اجتماع بشرى و به اصطلاح از مفاهیم قراردادى بوده و از شئون حکمت عملى شمرده مى شوند نه حکمت نظرى، بنابراین از حدود حیات بشرى و حوزه اعمال اخ…
وضعیت جسم مادى انسان در قیامت
اگر قرار باشد، جسم مادی انسان دوباره در قیامت، برانگیخته شود، با توجه به تبدیل مواد که در طبیعت صورت می گیرد و جزئی از بدن کسی، جزء بدن دیگری می شود، چگونه معاد جسمانی ممکن است؟ پاسخ: از مسایل مهم در بحث معاد، چگونگی تحقق آن است. آیا حیات بعد از مرگ تنها جنبه روحانی دارد، یعنی روح انسان بعد از …