امام صادق(ع)
غیبت صغری و وضعیت علمی و فرهنگی شیعه
اشاره در مقاله حاضر، سابقه بحث از غیبت در کلام معصومین (علیهم‌السلام) زمینه های اجتماعی و سیاسی غیبت امام عصر (عج)، تاریخ غیبت صغری و وضعیت سیاسی جامعه اسلامی در این عصر مورد بررسی قرار گرفت. در این قسمت، نویسنده جغرافیای انسانی شیعه و ترکیب جمعیتی مهمترین شهرهای اسلامی در عصر غیبت صغ…
۲۵ شوال سالروز شهادت امام صادق (ع)
امام جعفر صادق (علیه السلام) در پگاه روز جمعه یا دوشنبه هفدهم ربیع الأول سال ۸۰ هجرى، معروف به سال قحطى، در مدینه دیده به جهان گشود. اما بنا به گفته شیخ مفید و کلینى، ولادت آن حضرت در سال ۸۳ هجرى اتفاق افتاده است. لیکن ابن طلحه روایت نخست را صحیح ‏تر میداند و ابن خشاب نیز در این باره گوید: چنان…
جغرافیای غدیر
نگاهی به تاریخچه مسجد غدیر ائمه علیه السلام به اصحابشان سفارش اکید می فرمودند که از زیارت مسجد غدیر غفلت نکنند. امام حسین علیه السلام در مسیر مکه به کربلا توقفی در غدیر داشتند. امام باقر و امام صادق علیه السلام به مسجد غدیر آمدند و جای جایِ مراسم غدیر را برای اصحابشان تشریح کردند. محدثان…
شرح مناجات الشاکرین (۵)
جلوه ملکوتی ایمان و الطاف الاهی توجه ما بیشتر به نعمت های مادی و دنیوی است و کمتر به نعمت های معنوی توجه داریم، از این روی وقتی درصدد شکرگزاری از نعمت های خداوند برمی آییم، به نعمت های مادی و دنیوی نظیر مسکن، خوردنی ها و موقعیت اجتماعی و مقام که در اختیارمان قرار گرفته نظر می افکنیم و به پاس برخور…
شرح مناجات التائبین (۲)
زبان استرحام و توبه به درگاه خداوند پس از توجه به مقام خداوند و ضرورت بندگی او و ترس از فرجام گناهان و خسارت هایی که از ناحیه خطاها متوجه انسان شده و امیدواری به فضل و رحمت خداوند، حالت توبه در انسان پدید می آید. در این حالت انسان باید با زبان استرحام با خداوند سخن گوید. چنان که در دعاها و مناج…
شرح فرازی از دعای مکارم الاخلاق (۲)
اسلام علاوه بر آنکه مواسات و تعاون را به پیروان خود درس داده ، از ایثار که مرحله بالاترى از تعاون است نیز سخن گفته و آنان را به ایثار تشویق نموده است که به منظورى جلب خشنودى ذات اقدس الهى در مواقعى که بتوانند دگران را بر خویشتن مقدم دارند و چیزى که مورد احتیاج خود آنان است به مسلمانى که نیازمندتر است اعطا نم…
شرح مناجات الشاکرین (۲)
سپاسگزاری خداوند از بندگان خویش وقتی موجود شعورمندی کمک و خدمتی به موجود شعورمند دیگر می رساند، در دریافت کننده خدمت احساس رضامندی و قدردانی پدید می آید و در پی این احساس، با رفتار خود مراتب قدردانی و تشکر خود را به جا می آورد. از جمله، در برابر نعمت هایی که خداوند به ما ارزانی داشته است، فطرتاً …
زيبايى و آراستگى ظاهرى از ديدگاه قرآن
 مصطفى جليلى مطالعهٔ تاريخ باستان به ما ثابت مي‌كند كه در دوران ما قبل تاريخ افراد به بهتر نشان دادن ظاهر خود علاقه‌مند بودند.با مطالعه در نحوهٔ مجسمه سازي، نقاشي‌هاى قديمى اين واقعيت بيشتر ملموس است.ظاهر آراسته بيانگر و منعكس كنندهٔ اعتبار و شخصيت است.وقتى با ظاهرى مرتب و تميز در مقابل ديگران ظاهر شويم …
آیین همسرداری در احادیث اسلامی
به نام آنکه دل کاشانه اوست چراغ هر کسی در خانه اوست یکی از موضوعات مهمی که هر مؤمنی خواهان فهم آن از کلام درربار معصومین(علیهم السلام) است، موضوع «آیین همسرداری» است. بدین منظور، بر آن شدیم تا به «آیین همسرداری در احادیث اسلامی» نظری بیفکنیم و «۴۰ حدیث» در این زمینه را برگزینیم و با ترجمه هایی دقی…
چهل حدیث نورانی درباره کار و تلاش
۴۰ -حدیث نورانی از ائمه معصومین علیه الاسلام با محوریت کار، عمل و تلاش در پی می‌آید: ۱. رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) الایمان فی عَشرهٍ: المعرفه والطاعه و اعلم والعمل والورع والاجتهاد والصّبر والیقین والرضا والتسلیم، فایّها فقد صاحبه بطل نظامه.(بحارالانوار ج ۲۸، ص ۱۷۵) پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آ…
بازخوانی لقب «شیعه جعفری» در بستر تاریخ حدیث
اشاره: «شیعه جعفری»، لقبی است که با خواندن زندگی نامه امام صادق(علیه السلام) و یا برنامه هایی که در پیوند با سالگرد زادن یا درگذشت آن بزرگوار دیده یا شنیده می شود، بسامد فراوان دارد.  این نوشته ی کوتاه  در پی آن است تا باز خوانی تاریخ پرفراز و نشیب فراگیری و پراکندگی حدیث میان مسلمانان دو سده ی نخست تا…
قرض الحسنه
« تشویق به قرض در صورت نیازمندی » ۱.قال الامام کاظم علیه السلام : مَنْ طَلَبَ الرِّزْقَ مِنْ حِلِّهِ فَغُلِبَ فَلْیَسْتَقْرِضْ عَلَی اللّه عَزَّ وَ جَلَّ وَ عَلَی رَسُولِهِ صلی الله علیه و آله.۱ فروع من الکافى، ج۵، ص ۹۳ امام موسی کاظم علیه السلام : کسی که به دنبال کسب روزی حلال برود، ولی در زندگی درمانده شود، ب…
چهل حدیث درباره غدیر
چهل حدیث غدیر سال دهم هجرت که مسلمانان همراه پیامبر اکرم(ص) مراسم حج را به پایان رساندند و آن سال، بعدا «حجه الوداع‏» نام گرفت، پیامبر اکرم(ص) عازم مدینه گردید. فرمان حرکت صادر شد.هنگامى که کاروان به سرزمین «رابغ‏» در سه میلى جحفه که میقات حجاج است، رسید امین وحى در مکانى به نام «غدیرخم‏» فرود آمد…
بررسى جايگاه علمى و تلاش‏هاى فرهنگى امام باقر (ع)
  نگاهی به اوضاع فرهنگی ـ اجتماعی جامعه امام باقر (علیه السلام) در دوره ای امامت خویش را آغاز کرد که جامعه اسلامی در وضع فرهنگی نابه سامانی به سر می برد و عرصه فرهنگی جامعه گرفتار چالش های عمیق عقیدتی و درگیری های مختلف فقهی میان فرق اسلامی شده بود. فروکش کردن تنش های سیاسی پس از واقعه عاشورای …
امام کاظم (ع)؛ حافظ اسلام
امام موسى بن جعفر(علیه السلام) همان راه و روشى را ادامه داد كه امام صادق(علیه السلام) در روبرو شدن با اجتماع، بر محور عمل و برنامه ریزى اتخاذ كرده بود. محوراول: برنامه ریزى فكرى و آگاهى دادن عقیدتى و چاره گرى در روبرو شدن با عقاید منحرف و انگیزه ها و وا پس گرائیهاى شعوبى و نژاد پرستى و عقاید مختل…
قرآن در نگاه امام صادق عليه السلام
روزى كه رسول خاتم(صلی الله علیه و آله) دو وزنه سنگین و دو میراث گرانبها (قرآن ‏وعترت) را به مردم معرفى كرد و براى نجات از گمراهى، تمسك به‏«ثقلین‏» را توصیه فرمود، اهل ‏بیت‏ خویش را نیز به عنوان قرآن ‏شناسان خبیر معرفى كرد، تا پس از او، امت از ائمه الهام بگیرند و شاگردى عترت را با افتخار بپذیرند. صادق آل محمد(ص…