امام باقر
اندیشه های کلامی شیعه امامی در دوره نخست عباسی
اشاره: مهم ترین رویداد تاریخی عصر اول عباسی کاربرد نیروی «استدلال» از سوی مسلمین است که نهضت ترجمه بدان شدت بخشید. شیعه ی امامی در این دوره اقلیتی بود که با تجهیز فِرق مختلف به نیروی استدلال، در وضعیت نوینی قرار گرفت. اگر چه در این دوره، امامان شیعی شبهات فقهی، کلامی و دینی را پاسخ گو بودند…
امام غایب و مُدعیان دروغین
اشاره: اعتقاد به منجى آخرالزمان یکى از وجوه مشترک تمام ادیان و آیین ها ست. پیروان این ادیان معتقد اند که در زمانى نامشخص فردى از اعقاب پیامبرشان یا آن که خدا در کتاب آسمانى شان وعده داده است ظهور مى کند و دنیا را از داد و برابرى آکنده مى سازد. در کتاب مقدس، مجموعه مزامیر داوود در مزمور ۳۷ و بند ۲۹ آمده است:…
مصداق «اهل الذّکر» در روایات اهل بیت(علیه السلام)
اشاره: اهل‌الذکر ترکیبی اضافی و مرکب از « اهل » و « ذکر » است. واژه أهل به معانی سزاوار و لایق به چیزی، مختار و منتخب، خاندان، خویشان، عیال و فرزندان، ملت و امت و... آمده است که قدر جامع همه آن‌ها تعلق، سنخیت، أنس و الفت داشتن با چیزی و اختصاص داشتن به آن است. البته هرچه تعلق چیزی به چیزی بیش‌تر باش…
لزوم برترى امام از دیدگاه اهل سنّت
اشاره: چکیده مسئله خلافت (جانشینی پیامبر صلی الله علیه و آله) بعد از ارتحال رسول الله مورد اختلاف صحابه قرار گرفت. جمعی از آنان، یعنی اهل سنّت، امامت را تابع انتخاب دانسته و آن را امری فقهی می دانند که به خود مسلمانان واگذار شده است و جمعی دیگر، یعنی شیعیان ، قائل به نص و انتصاب امامت شده و آن را از مسائل …
مناظرات مذهبی شیعه از آغاز تا عصر شیخ مفید
اشاره: شیخ مفید رئیس متکلمان امامیّه در فضای مکتب بغداد که آکنده از مجادلات و مناظرات کلامی بین مذاهب مختلف اسلامی بود، نشو و نما کرد.(۱) ضرورت چنین فضایی اقتضا می کرد که در دفاع از حریم مکتب تشیّع امامی در برابر مکتب عقل گرای معتزله ی بغداد و بصره و در برابر اشاعره و سایر فرقه های کلامی، به…
نقش موالی در تشیع
اشاره:  یکی از نظریات در مورد آغاز تشیع یا رشد و گسترش آن در قرن اوّل، آن است که موالی از خارج محدوده اسلامی به این گستره وارد شدند و با اهداف خاص خود که اغلب غیر خیرخواهانه نیز بود، محبّت اهل بیت علیه السلام را به عنوان تشیّع برگزیده و با مخلوط کردن آموزه های قلبی خود با این محبّت، این مکتب را به وجود آورد…
شیعه واقعی چنین است
اشاره: شیعه، یکی از دو مذهب بزرگ دین اسلام است. برپایه مذهب شیعه، پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) به‌فرمان خداوند، حضرت علی(علیه السلام) را به جانشینی بلافصل خود برگزیده است. امامت از اصول اعتقادی شیعیان و وجه تمایز آنان با اهل‌سنت است. طبق این اصل، امام را خداوند تعیین و به‌واسطه پیامبر به…
معالجه و مداوا در سنت پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله)
  اشاره: امام باقر علیه السّلام فرمود: رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله وسط سر خود را حجامت کرد، وابو ظبیه با آلت مخصوص حجامت که از مس بود آن حضرت را حجامت نمود ورسول خدا صلّى اللّه علیه و آله یک صاع خرما (که تقریبا سه کیلوگرم است) به او عطا فرمود. ورسول خدا صلّى اللّه علیه و آله هرگاه سردرد مى‏گرف…
جواهرات فراوان
از امام باقر (علیه‌السلام) روایت شده که حضرت فرمودند: عبدالملک (از خلفای جبار اموی) به دور خانه خدا طواف می‌کرد و حضرت علی بن حسین (علیه‌السلام) در جلوی او طواف می‌کردند و هیچ به او توجهی نداشته و به او نگاه نمی‌کردند و عبدالملک هم ایشان را با صورت‌شان نمی‌شناخت. در این حال عبدالملک گفت: این کیست که در م…
سیره عملى امام باقر علیه السلام
اشاره: امام باقر علیه السلام این انسان کامل و ناموس کبریا، اسوه‌اى کامل براى انسان‌هاى حقیقت‌جو می‌باشد که در این مقاله برخى از سیره‌هاى عملى و رفتارى امام را یادآور شده تا راهگشایى براى هدایت و خودسازى باشد. امام همیشه به یاد خدا بود، در همه حال نام خدا بر لب داشت، نماز زیاد مى‏خواند و چون سر از سجده بر…
اندرزهاى امام باقر علیه السلام
اشاره: کتاب‌هاى بسیارى سرشار از سخنان تابناک ‏حضرت باقر علیه السلام است. زیرا او شکافنده دانش، در خاندان رسالت بود. ولى ما در اینجا تنها به ذکر پرتوهایى از این انوار تابناک بسنده مى‏ کنیم باشد که خداوند دل‌هاى ما را بدانها روشنایى بخشد و حقیقت جان‌هایمان را به ما نشان دهد و ما را به ‏راه راست و است…
اوضاع سیاسى عصر امام محمد باقر(علیه السلام)
اشاره: محمد بن علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب مشهور به امام محمدِ باقر(علیه السلام) (۵۷-۱۱۴ق) و ملقب به باقر العلوم، امام پنجم شیعیان است که حدود ۱۹ سال امامت شیعیان را برعهده داشت. او جنبشی علمی پدید آورد که در دوره امامت فرزندش امام صادق(علیه السلام) به اوج خود رسید. از امام باقر(علیه السلام)، رو…
بررسى جایگاه علمى و تلاش‏هاى فرهنگى امام باقر (علیه السلام)
اشاره: امام باقر (علیه السلام. در دوره‏اى امامت خویش را آغاز کرد که جامعه اسلامى در وضع فرهنگى نابه‏ سامانى به سر مى‏ برد و عرصه فرهنگى جامعه گرفتار چالش‏هاى عمیق عقیدتى و درگیرى‏هاى مختلف فقهى میان فرق اسلامى شده بود. فروکش کردن تنش‏هاى سیاسى پس از واقعه عاشوراى سال ۶۱ هجرى، همچنین شکست برخى احزاب سیاسى ما…
مبارزات فرهنگى امام باقر (علیه السلام)
 اشاره: از آنجا که عصر امام باقر علیه ‏السلام، روزگار برخورد اندیشه ‏هاى اسلامى و غیر اسلامى بود، مناظرات زیادى بین دانشمندان ادیان مختلف با امام از سوى دربار سازمان دهى شد و آخرین حکمرانان بنى ‏امیه این سیاست کهنه و شکست خورده را بار دیگر از سر گرفتند. هر چند که تاریخ همواره از شکست دربار در این گونه…
نقش امام باقر (علیه السلام) در گسترش مذهب شیعه
  اشاره: به جز معدودى از طلاب، با وجود مساعى على بن ابیطالب علیه السلام در زمان حیاتش براى توسعه آموزش مردم رغبتى زیاد به تحصیل نداشتند، یکى از علل عدم توجه مردم نسبت به تحصیل علوم، خشکى نحوه تدریس بود و خواهیم دید که رغبت به فراگرفتن علوم از طرف مسلمین از موقعى به وجود آمد که امام جعفر صادق علیه…
ضرب سکه اسلامى به دستور امام باقر علیه السلام
اشاره: در سده ى اول هجرى صنعت کاغذ در انحصار رومیان بود و مسیحیان مصر نیز که کاغذ مى ساختند به روش رومیان و بنا بر مسیحیت نشان «اب و ابن و روح »بر آن مى زدند،«عبد الملک اموى »مرد زیرکى بود،کاغذى از این گونه را دید و در مارک آن دقیق شد و فرمان داد آن را براى او به عربى ترجمه کنند،و چون معناى آن را دریافت خش…