اخلاق
اسوه‏ هاى تربیتى و اخلاقى در نهضت‏ حسینى
 سید حسن مدرسى ایرانیان همچون دیگر ملتها دین اسلام را به این دلیل پذیرفتند که دینى آسمانى است و فرامین آن خدایى و پیام آن با پیام فطرت سازگار است. در این مکتب است که ارزشهایى نظیر شهادت و جهاد معنى مى‏دهد و شهید قداست و ظمت‏ خاصى مى ‏یابد و شهادت به کام مجاهد شیرین‏تر از عسل مى‏ گردد. و به کوشش‏ کنندگان راه حق …
اخلاق و سیره امام حسین علیه السلام
 جود و کرم امام حسین علیه السلام حسین بن علی علیه السلام در بخشش زبان زد مردم روزگار بود. نقل می کنند روزی مرد صحرانشین مستمندی وارد مدینه شد و از مردم سراغ بخشنده ترین فرد را گرفت. همه مردم حسین بن علی علیه السلام را به او معرفی کردند. وقتی در مسجد به خدمت آن حضرت رسید و نیازمندیِ خود را با…
چیستی رشد معنوی
انسان در زندگی دارای دو گونه رشد جسمی و رشد معنوی است . مراحل رشد جسمی ملموس تر و با چشم مادی قابل مشاهده است. مراحل رشد معنوی را گام های نا ملموس و تدریجی تشکیل می دهد که در یک سیر آرام و مستمر بشر را به سویی از عالم معنا که ممکن است خوب یا بد باشد ، سوق می دهد.  ممکن است عالم معنا از طرف هر مشربی به…
معنای مدارا و آثار آن از نگاه روایات
خلاصه: واژه‌شناسان رفق و مدارا را نرم خویی، رأفت، ترک زور و خشونت معنا کرده‌اند. مدارا نقش بسیار سازنده‌ای در زندگی خانوادگی و اجتماعی انسان دارد. در امان ماندن دین و دنیا، سرازیر شدن خیر و برکت، پایداری دوستی و صمیمیت، پوشیده ماندن عیوب، از بین رفتن کینه و دشمنی و... از آثار و برکات رفق و مدارا است. …
عفاف بدون حجاب
آیاعفاف بدون حجاب براي اخلاق كافي است؟ عفت و پاكدامني، با آفرينش و فطرت زن به هم آميخته است و در آفرينش او، جايگاه عظيم و بلندي دارد كه هم خود زنان خواهان عفت و پاكدامني هستند و هم ديگران، زن را با اين ويژگي مي‌خواهند. اسلام عزيز، نيز آفرينش زن و صلاح و خير جامعه را در نظر گرفته و حجاب را لازم شمرده تا…
اخلاق اسلامي و دنيا گريزي
مساله اقبال يا انزجار از دنيا از ديرباز در بين اقوام وملل گوناگون طرح شده است. در بين اديان اوليه آيين‌هايي قواي طبيعت را مي‌پرستيدند و سعادت بشر را در تمتّع كامل از دنيا مي‌پنداشتند. در مقابل گروهي انزجار و دوري جستن از دنيا و لذات و بهره‌هاي دنيوي را تنها راه نجات روان خويش مي‌دانستند. اديان آسماني نيز از…
اخلاق در حوزه دین
ابتدا معناي حسن و قبح يا همان «خوب و بد» را ذكر ميكنيم، سپس ملاك و معيار خوبي و بدي اعمال را مطرح ميكنيم و در انتها ثابت ميكنيم كه عقل انسان توانايي درك خوبي و بدي همه  كارها و تكاليف آدمي را ندارد. معناي حسن و قبح (خوب و بد) در كتابهاي كلامي و اصولي(1) براي حسن و قبح معاني مختلفي ذكر شده است اما آنچه كه در…
حسد و خيرخواهى‏
اشاره‏ يكى ديگر از رذايل اخلاقى كه در طول تاريخ بشر آثار بسيار منفى فردى و اجتماعى داشته است مسئله حسد است، حسد به معنى «ناراحت شدن از نعمتهايى كه خداوند نصيب ديگران كرده و آرزوى زوال آنها و حتّى تلاش و كوشش در اين راه»! حسد فضاى روح آدمى را تيره و تار و فضاى زندگى او را ظلمانى و محيط جامعه را ممل…
فلسفة اخلاق
همه فيلسوفان و مكتب داران تاريخ بشر همواره در صدد بوده اند كه برنامه و دستورالعملي براي رفتار انسان ها عرضه كنند، تا آنان را به سرمنزل سعادت و خوشبختي هدايت نمايند. اين خود بيانگر اين نكته است كه اخلاق، هميشه مورد توجه متفكران و انديشمندان جامعة بشري بوده و هست. اصولاً فلسفه ها، افكار و انديشه ها براي …
اخلاق عملی
خلاصه: چگونگی به‌ کارگیری و پرورش استعدادها و قوای درونی برای توسعه و تثبیت صفات و رفتارهای پسندیده اخلاقی و نیل به سعادت و فضایل اخلاقی و دوری از رذیلت‌‌ها را اخلاق عملی می‌گویند. یکی از عناوین جدیدی که در مباحث اخلاق عملی پدید آمده، اصطلاح «اخلاق کاربردی» است که دو مأموریت مهم را دنبال می‌کند: نخس…
حرص و قناعت‏
اشاره‏ فراموش نكرده‏ايم كه در حديثى از امام علىّ بن الحسين عليه السلام، نخستين سرچشمه گناه و معصيت پروردگار تكبّر ذكر شده بود كه گناه بزرگ ابليس بود و به خاطر آن به فرمان خدا پشت كرد و از كافران شد؛ سپس حرص به عنوان دوّمين سرچشمه گناه و ترك اولى از ناحيه آدم و حوّا معرّفى شده بود و بعد از اين دو، …
تواضع و فروتنى‏
اشاره‏ ناگفته پيداست كه تواضع و فروتنى نقطه مقابل تكبّر و فخرفروشى است و جدا سازى بحثهاى كامل اين دو از يكديگر مشكل يا غير ممكن است و لذا هم در آيات و روايات اسلامى و هم در كلمات بزرگان اخلاق اين دو به يكديگر آميخته شده است، نكوهش از يكى ملازم تمجيد و ستايش از ديگرى است و ستايش از يكى همراه با نكو…
تعالی اخلاق در پرتو باورهای حسینی(ع)
اشاره: تحقق صفات اخلاقی شایسته در انسان، در گرو شناخت و فراهم ساختن زمینه ها و مبانی هر یک از آن خصال نیکو است. با توجه به رابطة عمیق و تنگاتنگ اخلاق و باورهای انسان، این نوشتار به اختصار به بررسی این ارتباط پرداخته و در معرفی باورهای متعالی، به طور عمده باورهای حسینی(ع) را مورد نظر قرار داده اس…
عاشورا و باورهای اخلاقی تربیتی
مقدمه «عاشورای حسینی» که در سال 61 هجری رخ داد، حادثه ای نبود که از پندها و عبرت آموزی های بعد از خود، جدا باشد. پیام ها، عبرت ها و آثاری که در اندیشه و رفتار مسلمانان داشته تا امروز ادامه دارد و تا آخرین لحظه تاریخ بشر استمرار خواهد یافت؛ زیرا «عاشورا» یک حادثه نیست، یک تفکر توأم با عمل است؛ ت…
اخلاق مبتنی بر دین
خلاصه:  در بحث رابطه بین دین و اخلاق دو دیدگاه کلی در مورد مبانی ارزش های اخلاقی مطرح بوده که عبارت اند از: الف:اخلاق امری مستقل از دین بوده و ارتباطی به دین ندارد. ب: اخلاق بدون ارتباط با دین و ایمان و اعتقاد به خداوند تحقق نمی یابد. در جوامع غربی این بحث به صورت گسترده ای مطرح می شود و پیشینه تاریخی آن…
جامع ترين آيه ي قرآن كريم درباره ي مكارم الاخلاق
بحث اخلاق در قرآن، بسيار مهمّ است. كتاب هاي زيادي در اين خصوص تدوين شد. قرآن كريم، زيباترين صفات اخلاقي را به رسول رحمت نسبت مي دهد. و انّك لَعَلي خُلُق عظيم(1)و رحمة للعالمين(2)، از جمله صفات اخلاقي است كه قرآن كريم به رسول اكرم (ص) نسبت داده است. پيروزي پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ هر چند با تأييد و…