اخلاق معاشرت
اخلاق معاشرت(۸)
با همسایگان آیا تا به حال از دست همسایه ناراحت شده‌اید یا به عکس، همسایه از شما رنجیده و دلخور شده است؟ علت چیست؟ و... چگونه مى‌توان از آن پیشگیرى کرد و راه همزیستى و حسن معاشرت با همسایگان چیست؟ این مسإله گاهى به نشناختن(حقوق) همسایه مربوط مى‌شود گاهى هم ریشه در رعایت نکردن آن دارد. ببینیم در دس…
تربيت علوى
على(ع) نمونه كامل انسان الهى، الگوى تربيتى اسلام و تبلور عينى تفكر توحيدى است. انسان والايى كه از كودكى در محضر پيامبر اكرم(ص) رشد كرد، در مكتب او پرورش يافت و در پرتو ابعاد روحى و مكارم اخلاقى والاى ايشان و در سايه فرهنگ قرآنى شخصيتش شكل گرفت. او كه حافظ قرآن، قرآن ناطق و مفسر راستين آن است، احاطه‏ اش به م…
اخلاق معاشرت(۱۳)
ادب از قیمتى‌‏ترین سرمایه‌ها و میراث‌هاى حیات آدمى، «ادب» است، حتى بالاتر از ثروت و سرمایه است(ادب مرد، به ز دولت اوست). در برخوردها چیزى به زیبایى و جذابیت ادب نمى‌‏رسد. باید آن را آموخت، به کار بست تا روابطى سالم و احترام‌آمیز و پایدار میان افراد، حاکم شود. اما همین واژه متداول و مشهور، گاهى تعریفى ناشناخته و…
اخلاق معاشرت(۱۲)
مزاحمت تعجب نکنید اگر به جاى طرح یک موضوع ارزشى و مثبت، از یک رفتار منفى و ضد ارزش به نام «مزاحمت» بحث مى‌کنیم؛ چرا که توجه به نقاط ضعف اخلاقى و پرهیز از آنها نیز، به اندازه همان نقاط قوت و فضایل، کارساز است. در معاشرت‌ها، هیچ عاملى به اندازه خدمت و یارى، جلب‌کننده دلها و محبت‌ها نیست. هیچ عاملى هم به اندازه…
اخلاق معاشرت(۱۱)
اذن و اجازه نهاد «خانواده»، از مقدس‌ترین نهادهاست. سلامت و استوارى آن نیز، مورد توجه اسلام است. نوع برخوردها نسبت به تحکیم رشته‏‌هاى این نهاد، یا گسستن پیوندها و آفت‏ خیز کردن آن مؤثر است. اشاره داشتیم که خانواده و خانه، حد و حریمى دارد که باید رعایت شود و مورد تعدّى و «مرزشکنى» قرار نگیرد. تهاجم و تعدّى…
اخلاق معاشرت(۱۰)
آداب مهمانى ضیافت و مهمانى دو طرف دارد: یکى مهمان مى‏‌شود، دیگرى میزبان است. یکى بر سر سفره دیگرى مى‏‌نشیند و طعام مى‏‌خورد، دیگرى سفره مى‌‏گسترد و اطعام مى‏‌کند. لذت یکى در غذا خوردن است و دیگرى در طعام دادن. در بخش گذشته، اصل مهمانى و ضیافت و مواردى را که در اسلام، توصیه به مهمانى دادن شده است، بحث …
اخلاق معاشرت(۹)
مهمانى و ضیافت از برجسته‏‌ترین خصلت‌هاى نیک‌مردان و آزادگان، کرم و سخاوت است؛ و همین آزادگى از تعلّقات و خوى بذل و بخشش است که دیگران را اسیر محبّت و احسان مى‏‌کند. «ضیافت» و داشتن دستى باز و سفره‌‏اى گشوده و عطایى پیوسته و مهمان‏دارى و مهمان‏‌نوازى، از نشانه‏‌ها و جلوه‏‌هاى این روحیّه فتوّت و جوانمرد…
اخلاق معاشرت(۷)
مردم‏‌دارى یکى از ضرورت‌هاى اخلاق مسلمانى و معاشرت مکتبى، «مردم‏‌دارى» است، یعنى با مردم بودن، براى مردم بودن، در خدمت دیگران بودن، شریک درد و رنج و راحت و غم دیگران بودن. همراهى و همدردى و همگامى و همخونى با دیگران و هر نام دیگرى که بتوانى بر آن بگذارى، لیکن واقعیت، همه یکى است، یعنى خود را خدمتگزار و غ…
اخلاق معاشرت(۶)
در روابط اجتماعى، کسانى بر دلها حکومت مى‌کنند که دلشان را خانه مهر و محبت مردم کرده باشند. بر عکس، آنان که «خود» را بیش از همه مى‏‌پسندند و «خود» را بیش از دیگران دوست دارند و آسایش و راحتى خود را بر دیگران ترجیح مى‏‌دهند، نه نزد خدا و رسول اعتبارى دارند، نه در دل و جان مردم، جایى و موقعیّتى! ... گوه…
اخلاق معاشرت(۵)
انس با مردم مقدمه سخن درباره اخلاق اجتماعى بود. در شماره‌هاى پیشین از مردم‌دارى و انس با مردم سخن گفتیم و این که لازم است یک مبلّغ و داعى الى الله، نسبت به مردم انس داشته باشد. همچنین نمودهایى از مردم‌دارى بیان شد. در این شماره به یکى دیگر از نمودهاى مردم‌دارى، یعنى «محبت» مى‌پردازیم. تعریف محبت محبت …
اخلاق معاشرت(۴)
سلام و مصافحه پیوندهاى اجتماعى، نیازمند «تحکیم» است. استوارسازى این رشته‌ها، با کلّى‌گویى بدست نمى‌آید. باید نمونه‌هاى عملى و مصداق‌هاى خاصّ و روشن ارائه شود، تا مرزهاى دوستى و پیوندهاى عاطفى استوارتر گردد و پایدار بماند. «سلام» و دست دادن، یکى از این امور است. سلام، چراغ سبز آشنایى است. وقتى دو نف…
اخلاق معاشرت(۳)
سوغات و عیادت چه خوب است که دیدارها، همراه با تحفه و هدیه‌اى باشد، تا لذّتبخش‌تر و مودّت‌آمیزتر گردد. اصل هدیه، جلب محبّت و مودّت مى‌کند، اگر در دیدارهاى پس از مسافرت و زیارت باشد، چه بهتر و بیشتر! از مولایمان على(علیه السلام) است: «الهدیّه تجلبُ المَحبّهَ»(۱) هدیه، دوستى مى‌آورد. این کار، هم بازگشت …
اخلاق معاشرت(۲)
«زیارت» برادران دینى رفتن و «دیدار مؤمنان»، مورد سفارش اولیاء دین است که هم رابطه‏‌هاى درونى آحاد امّت را استوارتر مى‏‌سازد، هم محبّت‌ها را مى‏‌افزاید و هم کدورت‌ها را مى‌ زداید و هم خدا و رسول را خوشحال مى‌سازد... دید و بازدید آنچه روحیه‏‌ها را شاداب و زندگی‌ها را باصفا مى‏‌سازد، «دیدار» است. چه دیدارها…
اخلاق معاشرت(۱)
هر مؤمنى که برادر مؤمنش را در بیمارى‏‌اش عیادت کند، اگر صبح باشد هفتاد هزار ملک او را تشییع(بدرقه و همراهى) کنند و چون نزد او بنشیند، رحمت [خدا] او را فرا گیرد و تا شب براى او استغفار کنند، و اگر شب باشد همین اجر تا صبح براى او خواهد بود. عیادت مریض اسلام، دینى است اجتماعى که افراد بشر را به اجتماعى ز…