ابوذر غفاری

نوشته‌ها

عین الحیات

اشاره:

عَیْنُ الْحَیات (به معنای: چشمه زندگی) کتابی اخلاقی به زبان فارسی نوشته علامه مجلسی (متوفای ۱۱۱۰ق). این کتاب، ترجمه و شرح سفارش‌ها و توصیه‌های اخلاقی پیامبر اکرم(صلی‌الله علیه و آله) به ابوذر غفاری است. این اثر، دارای نظم و ترتیب خاصی نبوده و مؤلف سعی کرده تا از وصایای پیامبر اسلام (صلی‌الله علیه و آله) به ابوذر غفاری، شرحی عرفانی اسلامی ارائه دهد. عین الحیات توسط مؤلف و دیگران، تلخیص گردیده و به زبان عربی و اردو نیز ترجمه شده است.

درباره مؤلف

محمدباقر بن محمدتقی مجلسی معروف به علامه مجلسی و مجلسی دوم (متوفای ۱۱۱۰ق) از معروف‌ترین علما، فقها و محدثان در جهان اسلام است. وی از صاحب‌منصبان با نفوذ شیعه در عصر صفویه و صاحب کتاب حدیثی بحار الانوار است.

تاریخ تألیف و انگیزه آن

عین الحیات در سال ۱۰۷۴ق تألیف شده است.[۱] هدف مؤلف آن بوده تا با تألیف این کتاب، عامه مؤمنان و شیعیان را با عرفان اصیل اسلامی آشنا کند، چون سخن پیامبر(صلی‌الله علیه و آله) به ابوذر، جامع‌ترین اخباری است که بر محاسن و مکارم اخلاقی مشتمل است. مجلسی تلاش کرده تا ابتدا سخن پیامبر(صلی‌الله علیه و آله) را به فارسی ترجمه کند و به دور از عبارات سنگین، آنچه را محتاج به تفسیر و تبیین است، شرح دهد.[۲]

روش مؤلف

مجلسی موارد اولیه اخلاق را از آیات و روایات گرفته و با کمک از سخنان معصومان در زمینه‌های مختلف اخلاقی به پردازش و ارائه آن پرداخته است. وی به مباحثی چون بدعت‌بودن رهبانیت در اسلام، حرمت غناء، دعا و فواید آن نیز پرداخته است. کتاب دارای نظم و چهارچوب خاصی نیست و مباحث آن تفکیک نشده است.[۳]

محتوا

مجلسی پس از مقدمه‎ای کوتاه، فضائل ابوذر، چگونگی مسلمان‌شدن او، مظلومیت وی و ظلم عثمان نسبت به او و احوالات ابوذر، اخراج ابوذر از مدینه و چگونگی وفات وی در ربذه را ذکر کرده است.[۴] مؤلف سپس به شرح حدیث پیامبر اکرم به ابوذر غفاری پرداخته است. کتاب در ادامه دارای قالب‌بندی خاصی نبوده و مؤلف به شرح ابتدای حدیث پرداخته و درباره رؤیت خداوند به توضیح می‌پردازد. وی سپس غرض از خلقت آسمان، زمین، عرش، کرسی و جمیع مخلوقات را معرفت و عبادت ذکر می‌کند که هر دو به یکدیگر وابسته‌اند. مؤلف، نیت را شرط همه اعمال می‌داند و حضور قلب در عبادات را مورد بحث قرار داده است. وی پس از طرح مباحث این‌چنینی تا پایان کتاب به ذکر مباحث و مصادیق اخلاقی می‌پردازد.

پژوهش‌های پیرامون کتاب

کتاب عین الحیات با تحقیق سید مهدی رجایی در قم و انتشارات انوار الهدی در سال ۱۳۸۲ش چاپ گردید. انتشارات متعددی در ایران، کتاب عین الحیات را به چاپ رسانده‌اند.

مجلسی کتاب خویش را تلخیص کرده و مشکوهالانوار نام نهاد که در سال ۱۳۰۸ق در تبریز چاپ شد.[۵] تلخیص دیگری از عین الحیوه با نام شفاء الصدور از سیده بی‌بی خاتون همسر سید صدرالدین دزفولی نیز نام برده شده است.[۶] محمد اسفندیاری نیز این کتاب را تلخیص کرده و گزیده آن را همایش بزرگداشت علامه مجلسی با همکاری سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و انتشارات اسلامی در سال ۱۳۷۸ش در تهران منتشر کرد.

منتخب عین الحیاه اثر سید محمدباقر نجفی یزدی هم با چاپ وزیری در ۵۵۶صفحه در سال ۱۳۹۶ق منتشر شد.[۷]

سید مصطفی بن محمّدهادی‌ بن سید دلدار علی نقوی لکهنوی (متوفای ۱۳۲۳ق) به عربی ترجمه کرده است.[۸] سید محمّد باقر هندی عین الحیاه را به اردو برگردانده است.[۹] سید هاشم میلانی نیز این کتاب را به عربی برگردانده و انتشارت جامعه مدرسین در سال ۱۴۱۶ق به چاپ رسانده است.

    فهرست کتاب عین الحیات:

        ذکر بعضی فضایل و احوال ابوذر

        فضایل سلمان و ابوذر و مقداد

        کیفیت اسلام ابوذر

        کیفیت مسلمان‌شدن سلمان

        مظلومیت ابوذر و ظلم عثمان نسبت به او

        احوال ابوذر

        اخراج ابوذر از مدینه

        وفات ابوذر در ربذه

        وصیت رسول‌الله(صلی‌الله علیه و آله) به اوبذر

        فصل اول : رویت

        فصل دوم : هدف از خلقت آسمان و زمین

        فصل سوم : شرایط اعمال

        فایده

        فصل چهارم : حضور قلب

        اصل اول : قبول عبادات موقوف به معرفت است

        اصل دوم : ایمان مایه سعادت ابدی ست

        اصل سوم : مراتب معرفت و ایمان

        اصل چهارم : حدوث عالم

        اصل پنجم : تحقیق معنی فرد

        اصل ششم : بقای خداوند

        اصل هفتم : خالقیت حق‌تعالی

        اصل هشتم : آفرینش آسمان ها

        اصل نهم : معنی لطیف و خبیر

        اصل دهم : احاطه علم و قدرت خداوند به همه چیز

        فایدۀ اول : بیان ضرورت وجود نبی و احتیاج خلایق به او

        فایدۀ دوم : معجزه

        فایدۀ سوم : تقریر دلیل بر نبوت پیغمبر آخرالزمان، حضرت محمد(صلی‌الله علیه و آله)

        فایدۀ چهارم : قداست ساحت انبیا(ع)

        فایدۀ پنجم : بیان بعضی از شمایل و اوصاف آن حضرت

        تنویر اول : اینکه هیچ عصری خالی از امام منصوب از جانب خدا نیست

        تنوبر دوم : عصمت امام

        تنویر سوم : نازل‌شدن آیه تطهیر در شان اهلبیت(ع)

        تنوبر چهارم : فضیلت اهل‌بیت(ع)

        تنوبر پنجم : اینکه صحت عبادت مشروط بر اعتقاد به امامت ائمه(ع) است

        تنوبر ششم : صفات و علایم امام و شرایط امامت

        مقصد اول : احتراز از طول امل

        مقصد دوم : در بیان دجال

        مقصد سوم : بیان مجملی از معاد و ذکر بعضی از احوال آن

        قاعدۀ اول : فضیلت علم، یادگرفتن و یاد دادن آن و فضل علما

        قاعدۀ دوم : اصناف علم و انچه از آن نافع است

        قاعده سوم : شرایط و آداب علم و عمل نمودن به آن و بیان اصناف علما

        قاعده چهارم : اصناف علما و صفات عالم قابل متابعت

        قاعده پنجم : مذمت عمل بی‌عمل

        قاعدۀ ششم : مذمت فتوا دادن کسی که اهلیت آن را نداشته باشد

        خصلت اول : عدم اغترار به عبادت و اعتراف به عجز

        خصلت دوم : شکر نعمت

        خصلت سوم : توبه

        لمعۀ اول : فضیلت نماز

        لمعۀ دوم : اختلاف شرایع و مذمت بدعت در دین

        لمعۀ سوم : رهبانیت بدعت است و در این امت نیست

        لعمۀ چهارم : اعتزال از خلق

        لعمۀ پنجم : طلب مال از حلال نمودن و قدر انفاق کردن

        لمعۀ ششم : در بیان تجمل، زینت، لباس‌های فاخر و…

        لمعۀ هفتم : فضیلت پاکیزه بودن و بوی خوش کردن

        لمعۀ هشتم : مدح طعام‌های لذیذ و مذمت ترک گوشت و حیوانی نمودن

        لمعۀ نهم : حرمت غناء

        لمعۀ دهم : در بیان ذکر

        تصدق کردن

        ثمرۀ اول : خوف و رجا

        ثمره دوم : بیان بعضی از قصص خایفان، جهت تنبه مومنان

        ثمره سوم : مدح مخالفت نفس و مذمت متابعت هواهای نفسانی

        باب اول : مذمت دنیا

        باب دوم : بیان چند تمثیل در مذمت دنیا

        تمثیل اول : در بیان اینکه، هر چند آدمی به دنیا مشغول می‌شود

        تمثیل دوم : در بیان اینکه هر چند بیشتر تحصیل دنیا می‌نمایی

        تمثیل سوم : در بیان اینکه، ظاهر دنیا خوشایند و باطنش کشنده است

        تمثیل چهارم : در بیان فنا و سرعت انقضای دنیا

        تمثیل پنجم : در بیان بی‌وفایی دنیا

        تمثیل ششم : در بیان کیفیت نجات از دنیا

        تمثیل هفتم : در بیان پستی دنیا و اینکه سربلندی در این خانۀ پست ضرر می‌رساند

        تمثیل هشتم : در بیان سوء عاقبت دنیا

        تمثیل نهم : در بیان اینکه، دنیا و آخرت با یکدیگر جمع نمی‌شوند

        تمثیل دهم : ذکر تمثیلاتی که، مشتمل است بر توضیح عیب‌های بسیار از دنیا

        باب سوم : معنی دنیا

        خصلت اول : بسیار خندیدن

        خصلت دوم : کسلی و سستی در عبادت

        خصلت سوم : عفت فرج، از محرمات، مکروهات و شبهات

        خصلت چهارم : نگاه‌داشتن چشم، از محرمات و مکروهات

        نجم اول : فضیلت دعا و فواید آن

        نجم دوم : شرایط آداب دعا

        نجم سوم : علت مستجاب‌نشدن بعضی از دعاها

        ینبوع اول : اکرام پیران مسلمانان

        ینبوع دوم : فضیلت قرآن و حامل آن

        ساقیۀ اول : فضیلت قرآن

        ساقیۀ دوم : فضیلت حاملان قرآن

        ساقیۀ سوم : صفات قاریان قرآن و اصناف ایشان

        ساقیۀ چهارم : آداب قرائت قرآن

        ساقیۀ پنجم : استعاذه

        ساقیۀ ششم : رو به جانب قبله بودن

        ساقیۀ هفتم : کیفیت ختم قرآن

        ساقیۀ هشتم : ثواب تعلیم و تعلم و حفظ قرآن

        ساقیه نهم : ثواب قرائت قرآن

        ساقیه دهم : فضیلت تلاوت قرآن و نگاه داشتن آن

        ساقیه یازدهم : فضایل و فواید بعضی از آیات و سوره‌های قرآن

        ینبوع سوم : احوال سلاطین، معاشرت‌نمودن با ایشان و عدل و جورشان

        جدول اول : عدل و جور ایشان

        جدول دوم : کیفیت معاشرت ارباب حکومت بارعایا و حقوق ایشان

        جدول سوم : ثواب اعانت مومنان و ادخال سرور در قلبشان و دفع ظلم

        جدول چهارم : مذمت تحقیر و ایذای مؤمنان

        جدول پنجم : حقوق پادشاهان، دعا کردن برای صلاحشان

        جدول ششم : مفاسد قرب پادشاهان

        جدول هفتم : جهاتی که به آنها می‌توان به خانه حکام و امرا رفت

        فصل اول : مذمت و حرمت غیبت

        فصل دوم : معنی غیبت

        فصل سوم : در بیان افرادی که غیبت‌شان استثناست

        فصل چهارم : حکم شنیدن غیبت

        فصل پنجم : کفارۀ غیبت و توبه از آن

        فصل ششم : مذمت بهتان و متهم ساختن مؤمنان و گمان بد بردن به ایشان

        فصل هفتم : مذمت حسد

        مصباح اول : مذمت تکبر

        مصباح دوم : انواع تکبر

        مصباح سوم : علاج تکبر

        مصباح چهارم : اصلاح سریره

        مصباح پنجم : پشم پوشی

        باب اول : فضیلت اذکاری که مخصوص به وقتی نیست

        فصل اول : فضیلت تسبیحات اربعه

        فصل دوم : ثواب تهلیل

        فصل سوم : فضیلت تسبیح

        فصل چهارم : فضیلت تحمید و انواع حمد

        فصل پنجم : فضیلت استغفار

        فصل ششم : فضیلت اذکار متفرقه

        باب دوم : اذکاری که مخصوص وقت‌های خاصی هستند

        فصل اول : تعقیب نماز و اذکار صبح و شام

        فصل دوم : اذکار و ادعیه یی که در عقب هر نماز باید خواند

        فصل سوم : تعقیب مخصوص نماز ظهر

        فصل چهارم : تعقیبات نماز عصر

        فصل پنجم : تعقیب نماز خفتن

        فصل ششم : سجده شکر

        فصل هفتم : اذکاری که در هنگام خواب باید خواند.

پی نوشت:

  1. انصاری قمی، کتاب‌شناسی تألیفات علامه مجلسی، ۱۳۶۹ش.
  2. مجلسی، عین الحیات، ۱۳۸۲ش، ص۱۱.
  3. گزیده عین الحیاه، ۱۳۷۹ش.
  4. مجلسی، عین الحیات، ۱۳۸۲ش، ص۱-۴۰.
  5. تهرانی، الذریعه، ج۲۱، ص۵۴.
  6. تهرانی، الذریعه، ج۱۴، ص۲۰۴.
  7. انصاری قمی، کتاب‌شناسی تألیفات علامه مجلسی، ۱۳۶۹ش.
  8. تهرانی، الذریعه، ج۴، ص۲۱۳.
  9. تهرانی، الذریعه، ج۴، ص۱۲۰.

منابع

  1. انصاری قمی، ناصرالدین، کتاب‌شناسی تألیفات علامه مجلسی، مشکوه، زمستان ۱۳۶۹ش، شماره ۲۹.
  2. تهرانی، آقابزرگ، الذریعه، بیروت، دار الاضواء.
  3. گزیده عین الحیاه، کتاب ماه دین، مرداد ۱۳۷۹ش، شماره ۳۴.
  4. مجلسی، محمدباقر، عین الحیات، انوارالهدی، قم، ۱۳۸۲ش.

       منبع: ویکی شیعه

سرگذشت غلام سیاه امام حسین(علیه‌السلام) که بدنش بوی بد می داد

 اشاره:

جون بن ابی مالک یکی از همراهان امام حسین در روز عاشورا بود. جون اهل نوبه بود و در زمان حضرت علی (علیه‌السلام) برده بود که امام علی(علیه‌السلام)او را به یکصدوپنجاه دینارخریده و زمانی که ابوذر غفاری (به دستورعثمان به ربذه تبعیدشد) او را به ابوذر بخشید و با ابوذر به ربذه رفت و تا وقتی ابوذر وفات یافت باهمه سختی‌ها در آن بیابان برهوت کنارش ماند بعدبه مدینه بازگشت در خدمت حضرت علی (علیه‌السلام) و سپس نزد فرزندش امام حسن (علیه‌السلام) و پس ازآن همراه امام حسین (علیه‌السلام) شد و به همراه امام به کربلا آمد.

جون برده ی سیاه چهره ای بود که روز عاشورا نزد امام (علیه‌السلام) آمد و برای مبارزه اجازه خواست.

امام حسین(علیه‌السلام)فرمود:تو مجبور نیستی به جنگ بروی،تو برای عافیت همراه ما آمده ای،خود را به زحمت مینداز!

جون گفت:من در راحتی باشم و در سختی شما ر اتنهابگذارم؟!!بخدا سوگندهرچند که بوی بدن من بد وحسب و نژاد من رفیع نیست ولی امام بزرگواری چون شمابوی مرا خوش و بدنم را مطهر و رنگ روی مرا سفید می کند و به بهشتم مژده می دهد! بخدا سوگند که از شما جدا نگردم تاخون سیاه من باخون شریف شما آمیخته گردد! بعدشجاعانه شروع به جنگ کرد و بیست وپنج نفر از دشمنان ر ابه قتل رساند تا اینکه به شهادت رسید.

امام حسین(علیه‌السلام)بربالین او حاضر شد و گفت:خدایا!روی او را سپید و بوی او را خوش و او را بانیکان محشور کن و با محمد و آل محمد آشنا و معاشر گردان.

از امام باقر(علیه‌السلام)روایت شد که:بعد از واقعه عاشورا هر کسی کشته خود را از میدان بیرون می برد و به خاک می سپرد،اما جون کسی رانداشت تا او را ازمیدان بیرون برد! به همین جهت پیکرپاره پاره ی او را پس از ده روز دیدند درحالی که بوی عطر و مشک از بدنش به مشام می رسید!

منبع:

قصه کربلا.نویسنده:علی نظری منفرد.

ظهور شیعه در عصر پیامبر (صلّی الله علیه و آله)

اشاره:

مذهب شیعه که همان مذهب اهل بیت (علیهم‌السلام) است تبلور اسلام ناب است. به این معنا که مسلمانان پس از رسول گرامی اسلام(صلی‌الله علیه و آله)به فرقه های مختلف و متعددی تقسیم شدند و شخص پیامبر گرامی اسلام(صلی‌الله علیه و آله) افتراق مسلمانان را به گروهای مختلف پیش‌بینی کرده بود و از این‌رو باید آن فرقه ای که بر اسلام منطبق است از سوی خود آن حضرت معرفی می گردید. در این مقاله بیان شده که شیعه توسط شخص رسول گرامی اسلام(صلی‌الله علیه و آله) تأسیس گردیده است.

گروهی از صحابه در زمان پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) با شنیدن آیات و روایات در امر امامت و ولایت و خلافت امام علی (علیه‌السلام) بعد از پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) به او اعتقاد پیدا کرده زعامت و امامت او را پپذیرفتند و از ارادتمندان آن حضرت قرار گرفتند. این گروه از همان زمان به « شیعه علی (علیه‌السلام) » معروف شدند:

۱. ابوحاتم رازی می گوید: « اولین لقب و کلمه ای که در عهد رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) ظهور کرد کلمه « شیعه » بود. این کلمه، لقب چهار نفر از صحابه بوده است که عبارت اند از: ابوذر، سلمان، مقداد و عمّار.»[۱]

۲. ابن خلدون می نویسد: « جماعتی از صحابه، شیعه علی بودند و او را سزاوارتر از دیگران به خلافت می دانستند.»[۲]

۳. استاد محمد کرد علی می گوید: « گروهی از بزرگانِ صحابه، معروف به موالیان علی (علیه‌السلام) در عصر رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) بودند از آن جمله سلمان فارسی است که می گفت: ما با رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) بیعت کردیم بر خیر خواهی مسلمانان و اقتدا به علی بن ابی طالب (علیه‌السلام) و موالیان او. و ابی سعید خدری است که گفت: مردم به پنج کار امر شدند؛ چهار تا را انجام دادند و یکی را ترک نمودند. از او سؤال شد آنچه را که ترک نمودند چه بود؟ او در جواب گفت: ولایت علی بن ابی طالب (علیه‌السلام) از او سؤال شد آیا ولایت با چهار عمل دیگر واجب است؟ پاسخ داد: آری. و ابوذر غفاری، عمار بن یاسر، حذیفه بن یمان، ذی الشهادتین خزیمه بن ثابت، ابی ایوب انصاری، خالد بن سعید بن عاص و قیس بن سعد بن عباد.»[۳]

۴. دکتر صبحی صالح می نویسد: « در میان صحابه حتی در عصر پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) برای علی (علیه‌السلام) پیروان شیعیانی بوده است؛ از آن جمله می توان ابوذر غفاری، مقداد بن اسود، جابر بن عبدالله، ابی بن کعب، ابوالطفیل عامر بن واثله، عباس بن عبد المطلب و تمام فرزندان او، عمار یاسر و ابوایوب انصاری را نام برد.»[۴]

۵. استاد محمد عبد الله عنّان می گوید: « این اشتباه است که بگوییم شیعه برای اولین بار هم هنگام جدایی خوارج ظهور پیدا کرده است بلکه ظهور شیعه در عصر رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) بوده است.»[۵]

برنامه شیعه در زمان رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) شیعیان در زمان رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) بعد از آن که از ولایت و جانشینی امام علی (علیه‌السلام) اطلاع یافتند در صدد تثبیت این مقام و ولایت از راه های مختلف بر آمدند که از ان جمله است:

۱. بیعت با امیر المؤمنین (علیه‌السلام) در روز غدیر خم

پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) در روز غدیر خم خطبه ای ایراد کرد و در آن، مقام و منصب علی بن ابی طالب (علیه‌السلام) را برای خلافت ابلاغ نمود، آنگاه فرمود: « آگاه باشید! بعد از پایان خطبه ام شما را دعوت می کنم که با علی (علیه‌السلام) دست داده و بر امامت او بیعت نمایید.»[۶]

۲. سرودن شعر در دفاع از ولایت

حسان بن ثابت بعد از واقعه غدیر از پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) اجازه خواست تا نصب امام علی (علیه‌السلام) به ولایت را به شعر در آورد. پامبر (صلی‌الله علیه و آله) اجازه داد، آن گاه واقعه غدیر را چنین سرود:

ینادیهم یوم الغدیر نبیّهم بـخمّ و أسمع بـالرسول منادیاً

فقال له قم یا علیّ فـانّنی جعلتک من بعدی اماماً وهادیاً

تا آخر شعر.[۷]

۳. کار عملی در تثبیت ولایت

از جمله کارهایی که پیروان امام علی (علیه‌السلام) در جهت تثبیت امامت و ولایت آن حضرت انجام دادند این بود که شهادت به ولایت او را بعد از شهادت به رسالت پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) در اذانشان به عنوان تبرک، نه به قصد جزئیت، می گفتند تا از این راه، هم اعتقادشان را به ولایت محکم کنند و هم به دیگران گوشزد نمایند.

شیخ عبد الله مراغی مصری نقل می کند: « در زمان پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) سلمان فارسی در اذان اقامه نمازش شهادت به ولایت را بعد از شهادت به رسالت می گفت. شخصی بر رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) وارد شد و عرض کرد: ای رسول خدا! چیزی شنیدم که تا کنون نشنیده بودم. پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود آن چیست؟ عرض کرد سلمان در اذانش بعد از شهادت به رسالت ، شهادت به ولایت می گوید. رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: نیکی و خیر شنیده ای.»[۸] و نیز نقل می کند که شخصی بر رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) وارد شد و عرض کرد: ای رسول خدا! اباذر در اذان، بعد از شهادت به رسالت، شهادت به ولایت علیّ (علیه‌السلام) یعنی : «أشهد أنّ علیاً ولیّ الله » می گوید. پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: همین طور است . آیا فراموش کردید گفتار مرا در روز غدیر خم «من کنت مولاه فعلیّ مولاه » پس هر کس پیمان شکی کند بر ضرر خود چنین کرده است.»[۹] شیعه هنگام وفات پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) شیعیان هنگام وفات پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) با توجه به دستورهای آن حضرت در صدد تثبیت و تنفیذ دستورات بر آمدند، از آن جمله:

۱. با تأکید و اصرار پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) به آوردن دوات و قلم برای نوشتن وصیت، در آن دسته و جماعتی بودند که اصرار به آوردن دوات و قلم داشتند تا پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) وصیت خود را مکتوب دارد، ولی از آنجا که طرف مقابل قوی بود نتوانستند این دستور را عملی سازند.

۲. بعد از آن که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) به جهت عمل نکردن به دستورش جمعیت را از خود دور کرد، افرادی از شیعیانِ امام علی (علیه‌السلام) امثال مقداد و ابوذر را نزد خود نگاه داشت، آنگاه وصیت خود را نسبت به امامان بعد از خود نزد آنان مطرح نمود.[۱۰]

۳. بنابر نقل مظفر در « السقیفه » پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) گروهی از شیعیان و ارادتمندان امام علی (علیه‌السلام) را هنگام فرستادن لشکر اسامه به جنگ و مقابله با لشکر روم نزد خود نگاه داشت، تا چنانچه مرگ او فرا رسید این چند نفر با بیعت با امام علی (علیه‌السلام) خلافت و حکومت را برای آن حضرت تمام کنند، ولی متأسفانه عمر، ابوبکر و برخی دیگر با تخلّف از لشکر اسامه بن زید این نقشه و تدبیر عالی پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) را بر هم زدند تا مبادا خلافت از دست آنان گرفته شود.

۴. هنگامی که برخی، به جهت رسیدن به ملک و سلطنت بعد از فوت پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) به سقیفه بنی ساعده رفته و مشغول تقسیم قدرت یا تصاحب آن برای خود بودند، در حالی که جنازه رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) هنوز دفن نشده بود، شیعیان به پیروی امامشان علی (علیه‌السلام) مشغول دفن رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) و عزاداری برای آن حضرت بودند.

پی نوشت:

[۱] . ابی حاتم رازی، حاضر العالم اسلامی، ج۱، ص ۱۸۸.

[۲] . تاریخ ابن خلدون، ج۳، ص ۳۶۴.

[۳] . خطط الشام، ج۵، ص ۲۵۱.

[۴] . النظم الاسلامیه، ص ۹۶.

[۵] . روح التشیع، ص ۲۰.

[۶] . احتجاج، ج۱، ص ۱۵۵.

[۷] . الغدیر، ج۲، ص ۳۴ .

[۸] . السلافه فی امر الخلافه، شیخ مراغی.

[۹] . همان.

[۱۰] . کتاب سلیم بن قیس هلالی، ج۲، ص ۶۵۸.

منبع: شیعه شناسی و پاسخ به شبهات

 نویسنده:علی اصغر رضوانی