ویژه نامه » ولادت امیرالمؤمنین »

امتیازات شیعیان امام علی (ع)

اشاره:

شیعه، یکی از دو مذهب بزرگ دین اسلام است. برپایه مذهب شیعه، پیامبر اسلام(ص) به‌فرمان خداوند، حضرت علی(ع) را به جانشینی بلافصل خود برگزیده است. امامت از اصول اعتقادی شیعیان و وجه تمایز آنان با اهل‌سنت است. طبق این اصل، امام را خداوند تعیین و به‌واسطه پیامبر به مردم معرفی می‌کند. همه شیعیان به‌جز زیدیه، امام  معصوم می‌دانند و بر این باورند که آخرین امام، مهدی موعود است که در غیبت به‌سر می‌برد و روزی برای برقراری عدالت در جهان قیام خواهد کرد. برخی دیگر از باورهای کلامیِ متمایز شیعه عبارت‌است از: حسن و قبح عقلی، تنزیه صفات خدا، اَمرٌ بَینَ الاَمرَین، عدم عدالت صحابه، تقیه، توسل و شفاعت. برخی از فرقه‌های شیعه در شماری از این باورها دیدگاه دیگری دارند.

روزى رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) به على بن ابیطالب (علیه السلام ) فرمود: « اى على ! به شیعیان و یارانت ده امتیاز را بشارت بده :

۱ – حلال زادگى .

۲- ایمان صحیح .

۳- دوستى خدا با آنها.

۴- گشادى قبر.

۵-روشنى پل صراط.

۶- نترسیدن از فقر و بى نیازى قلب .

۷- دشمنى خدا با دشمنانشان .

۸- ایمنى از خوره .

۹- آمرزش گناهان .

۱۰- همنشینى با من در بهشت

خصوصیات و صفات شیعیان و پیروان راستین اهل بیت و ویژگیهاى فکرى و عملى و ۱۰۷موضعى و فضایل آنان در سخنان معصومین مطرح است. در روایات بسیارى با این عناوین که شیعه کیست؟ چه کسانى شیعۀ ما نیستند؟ شیعیان واقعى و راستین ما و. . . ذکر برخى خصوصیات آمده است. در اینگونه روایات، توصیه‌هایى به شیعه نیز دیده مى‌شود، از قبیل اینکه: به شیعه بودن خود مغرور نشوند، اهل عمل باشند، براى اهل بیت مایۀ آبرو و زینت باشند، با مخالفان فکرى خود رفتار اسلامى و تعامل شایسته داشته باشند و به مسؤولیت شیعه بودن آگاه و عامل باشند.
پیامبر خدا صلّى اللّه علیه و آله فرمود: «یا علىّ! شیعتک الّذین یخافون اللّه فى السّر و العلانیه» ؛ شیعیان تو یا على، آنانند که در نهان و آشکار از خداوند مى‌ترسند.
امام صادق علیه السّلام فرمود: «شیعتنا أهل الهدى و أهل التّقوى و أهل الخیر و أهل الإیمان و أهل الفتح و الظّفر» . ۲پیروان ما اهل هدایت، اهل تقوا، اهل خیر، اهل ایمان و اهل پیروزى و ظفرند. امام باقر علیه السّلام نیز در زمینۀ اخلاق فردى و اجتماعى و مسؤولیت‌شناسى، شیعه را اینگونه معرفى کرده است: «فو اللّه ما شیعتنا إلاّ من اتّقى اللّه و أطاعه و ما کانوا یعرفون-یا جابر-إلاّ بالتّواضع و التّخشّع و الأمانه و کثره ذکر اللّه و الصّوم و الصّلاه و البرّ بالوالدین و التّعاهد للجیران من الفقراء و أهل المسکنه و الغارمین و الأیتام و صدق الحدیث و تلاوه القرآن و کفّ الألسن عن النّاس إلاّ من خیر و کانوا امناء عشایرهم فى الأشیاء. . .» ۳به خدا سوگند شیعیان ما جز آنان که خداترس و مطیع او باشند نیستند. اى جابر، آنان شناخته نمى‌شدند جز با تواضع، خشوع، امانت‌دارى، زیاد یاد خدا کردن، روزه، نماز، نیکى به پدر و مادر، رسیدگى به همسایگان از فقیران و بینوایان و رسیدگى به بدهکاران و یتیمان، راستگویى، تلاوت قرآن، جز خوبى دیگران را نگفتن، و آنان در همۀ امور امین‌هاى قبیلۀ خود بودند.
از جمله صفات دیگر شیعه که در روایات بسیارى نقل شده، این‌هاست: ورع و تلاش، زیرکى و هوشمندى، دانش‌طلبى، تواضع، رازدارى و کتمان، وفادارى به عهد، پارسایى، ( بحار الأنوار، ج ۶۵ ص ۴۱٫ کافى، ج ۲ ص ۲۳۳٫ همان، ص ۷۴٫)
۱۰۸عبادت، راستگویى، پنجاه و یک رکعت نماز در شبانه‌روز، نماز شب خواندن، دورى از حرام، اهل عمل بودن، حفظ شکم و شهوت از حرام، نماز اول وقت خواندن، مواسات و ایثار با برادران دینى، اقتدا به اعمال امامان، بذل و بخشش در راه ولایت، به دیدار هم رفتن، خوشحال شدن و غمگین بودن با سرور و حزن اهل بیت، سخن گفتن به حق، رفتار مداراتى، گذشت، میانه‌روى در زندگى، پرهیز از درخواست مالى، پرهیز از جدال بى‌جا، مصاحبت نیکو با همنشینان، عیادت بیماران، تشییع جنازه‌ها، شیران روز و زاهدان شب و اینکه رفتارشان گواه صدق گفتارشان باشد «إنّما شیعه علىّ من صدّق قوله فعله» ۱و بسیارى صفات دیگر که در این مختصر نمى‌گنجد. در واقع، شیعه را با افکار درست و اعمال نیک و تبعیّت و پیروى از امامان حق و آراستگى به صفات نیک و پرهیز از حرام و گناه مى‌توان شناخت، همان‌گونه که لفظ شیعه هم (پیرو، تابع) گویاى همین حقیقت است. ۲-تشیّع، شیعه‌شناسى، امامت، اطاعت، حقوق اهل بیت. ( میزان الحکمه، حدیث ۹۹۴۸٫)
۲٫ احادیث شیعه‌شناسى را از جمله در این منابع مطالعه کنید: «بحار الأنوار» ، ج ۶۵ ص ۱ تا ۱۵۰، «میزان الحکمه» ، واژۀ شیعه، «اصول کافى» ، ج ۲ باب خصال مؤمن ص ۴۷ و باب مؤمن و علامات و صفات او، ص ۲۲۶، «چهل حدیث شیعه» ، «شناخت شیعه» ، عبد اللّه صالحى، «فصلنامۀ شیعه‌شناسى» شمارۀ ۱٫

نوییسنده:محمد.دسته بندی قضاوتهای امام علی