البلد الأمين و الدرع الحصين

مولف

 شيخ ابراهيم بن على عاملى كفعمى، صاحب كتاب شريف مصباح كفعمى، متوفاى 905 هجرى.

موضوع

 ادعيه و اوراد و زيارات و اعمال السنة.

 مؤلف كتاب برادر شيخ شمس الدين محمد جبعى عاملى، جد شيخ بهايى است. كفعمى كتاب شريف« البلد الأمين» را مدت ها قبل از مصباح خود تأليف نموده و تمام مطالب مصباح را در بر دارد و علاوه بر آن اضافات فراوانى نيز در آن هست.

ترتيب مطالب

 مؤلف در ابتداى كتاب، آدابى از جمله آداب تخلى، آداب نماز و كفن و دفن ميت و… را بيان كرده، سپس آداب نمازهاى يوميه و تعقيبات نماز را بر شمرده است.

 ادعيه اوقات مختصه و ادعيه ايام هفته عنوان هاى بعدى كتاب است. كفعمى در اين قسمت براى هر روز از ايام هفته چندين دعا و حِرز آورده است.

 پس از ايام هفته، شروع به ذكر اعمال و ادعيه ماه هاى سال كرده و ابتداى آن را ماه شريف رجب قرار داده است.

 كفعمى زيارات متعددى براى پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمه عليهم السلام ذكر كرده و زيارات ايام مخصوصه را با آداب آن مانند غسل زيارت و… آورده است.

 در پايان نيز مناجات هاى ائمه و ادعيه وارده در مناسبت هاى گوناگون مانند دعاى كميل، جوشن كبير، جوشن صغير، دعاى فرج، توسل و… را ذكر نموده.

 حسن ختام كتاب شريف البلد الامين دعاى« الأسماء الحسنى»، مروى از پيامبر صلى الله عليه و آله و دعاى تهليل قرآن است.

ترجمه

 كتاب البلد الأمين يك بار توسط سيد محمد باقر زوارى اصفهانى و يك بار توسط مولا محمد حسين بن شاه محمد ترجمه شده است. البته چون هر دو ترجمه در عهد صفويه بوده بعضى از صاحبان تراجم احتمال داده اند كه هر دو ترجمه يكى باشد و اشتباها به دو نفر نسبت داده شده باشد.

منابع كتاب

 شيخ ابراهيم كفعمى( ره) در پايان كتاب خود، بيش از 200 كتاب نام برده كه از مآخذ كتابش مى باشند.

 شيخ آقا بزرگ در الذريعه نام كتاب ها را ذكر كرده و در ذيل همه آنها اشاره كرده كه از منابع البلد الأمين هستند.

اشكالات

 جاى بسى تأسف است كه در چاپ كنونى كتاب البلد الأمين بسيارى از نكات مهم رعايت نشده، از جمله:

 1- نام كتب منبع، كه كفعمى در پايان كتاب ذكر كرده بود ساقط شده است.

 2- در نسخه اصلى البلد الأمين تمام صحيفه سجاديه آمده و كفعمى شرحى در پاورقى كتاب بر آن نوشته است كه متأسفانه در اين چاپ موجود نيست( البته كفعمى كتابى مستقل نيز با نام شرح صحيفه سجاديه دارد كه غير از حواشى البلد الأمين است).

 3- در نسخه اصلى كتاب، كفعمى رساله« دعوات الاسماء في شرح أربعين اسما من اسماء الله» شيخ شهيد سُهروردى را خلاصه كرده و به آخر كتاب اضافه كرده است كه در نسخه حاضر موجود نيست.

 4- علاوه بر موارد بالا، مصنف حواشى فراوانى بر كتاب شريف البلد الأمين داشته كه بنا به نقل الذريعه و اعيان و… بسيار ارزشمند بوده و در نسخه هاى آنان موجود بوده است، اما در چاپ حاضر هيچ حاشيه و تعليقه اى بر كتاب ديده نمى شود؛ و اين جاى تأسف است كه براى كم حجم شدن كتاب و به خيال اين كه كتابى صرفا كتاب دعا است آن همه مطالب ارزنده را به سادگى از دست بدهيم. اميد است كه مؤسسه اى متكفل اين مهم شده و كتاب البلد الأمين را از نُسَخ خطى موجود با تمام متعلقات به زيور چاپ بيارايد كه مسلّما اجرى عظيم عند الله خواهد داشت.

چاپ

 چاپ حاضر كتاب تنها يك مقدمه در شرح احوالات مؤلف دارد و فهرست مطالب كتاب در پايان آن آمده است.

 هيچ گونه تعليقه و پاورقى نيز در كتاب ديده نمى شود. سال انتشار و نام انتشارات نيز در نسخه موجود ذكر نشده و تنها در پايان مقدمه كتاب آمده:« كتبه احمد النجفى الزنجانى 1382 ه»