اعتماد نکردن به غیر خدا در نیازها

 در نيازهاى خود جز بر خداوند نباید اعتماد کرد. اين حالت از مكمّلات دعاست. خداوند متعال فرموده است: «وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ‏؛[1] و هر كس بر خداوند توكّل كند او را كفايت مى‏ كند». حفص بن غياث از ابى عبد اللّه علیه السلام روايت كرده كه فرموده است: «هرگاه كسى بخواهد كه هر چه از خداوند مسألت مى ‏كند خداوند به او عطا كند بايد از همه مردم چشم پوشد و اميدى جز به بارى تعالى نداشته باشد. هنگامى كه خداوند اين حالت را از دل او بداند هر چه از او بخواهد به او مى‏دهد».[2]

ضمن آنچه خداوند به يكى از پيامبرانش وحى فرموده آمده است: «به عزّت و جلالم سوگند من آرزوى هر كسى را كه به ديگرى غير از من چشم اميد دوخته باشد به نوميدى مى ‏كشانم، و در ميان مردم بر او جامه خوارى مى‏ پوشانم، و او را از رحمت و فضل خود دور مى ‏گردانم. آيا بنده من در سختي ها از ديگرى انتظار كمك دارد در صورتى كه رفع آنها در دست من است و به ديگرى چشم اميد دوخته در حالى كه من بى‏ نياز و بخشنده ‏ام؛ كليد درهاى بسته به دست من است، و درگاهم به روى كسانى كه مرا بخوانند گشوده است. آيا نمى‏ دانيد كسى را كه بلايى به او رسيده برطرف كردن آن جز از من از كس ديگر ساخته نيست؛ پس چرا از من روى مى‏ گرداند و اميد و آرزو از ديگرى دارد. در حالى كه من از جود و كرم خود آنچه را از من درخواست نكرده به او بخشيده‏ ام امّا او از من روى گردانيده و از من درخواستى نكرده و در بلايى كه دچار شده از ديگرى تقاضاى كمك كرده است. من خدايى هستم كه پيش از درخواست مى‏ بخشم در اين صورت آيا ممكن است از من درخواست شود و نبخشم؟ هرگز، آيا جود و كرم از آن من نيست، آيا زمان دنيا و آخرت در دست من قرار ندارد؟ اگر اهل آسمانهاى هفتگانه و زمينها همگى درخواست عطا و بخشش كنند و حاجت يكايك آنها را برآورم در ملك و قدرت من به‏اندازه بال مگسى كاستى پديد نمى ‏آيد، و چگونه ممكن است مملكتى كه من سرپرست آنم دچار كاستى شود، چه بدبخت است كسى كه نافرمانى من كند، و حرمت مرا پاس ندارد.»[3] اين خبر را امام صادق علیه السلام  از پدرانش از امير مؤمنان علیه السلام روايت كرده است.

از پيامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده كه فرموده است: «هر كس از توسّل به مخلوق چشم پوشد و به من متوسّل شود من روزى او را در آسمانها و زمين ضامنم، و اگر مرا بخواند او را اجابت مى ‏كنم، و چنانچه از من بخواهد به او مى ‏بخشم، و اگر طلب آمرزش كند او را مى‏آمرزم، و هر كس از من چشم پوشد و به مخلوق متوسّل شود اسباب آسمانها و زمين را از دسترس او قطع مى ‏كنم و اگر از من بخواهد به او نمى ‏بخشم و اگر مرا بخواند اجابتش نمى ‏كنم.»[4]

منبع: راه روشن؛ ترجمه المحجة البيضاء فى تهذيب الإحياء، ج‏2.

[1] ( 144) طلاق/ 3: و هر كس بر خداوند توكّل كند او را كفايت مى‏كند.

[2] ( 145) كافى، ج 2، ص 148، شماره 2.

[3] ( 146) كافى، ج 2، ص 66 با اضافاتى؛ فقه الرّضا نظير آن؛ مستدرك الوسائل، ج 2، ص 288.

[4] ( 147) صحيفة الرّضا( ع)، ص 2.