شیعه شناسی » سؤالات ما »

آیا امیر مؤمنان ، دختر خود ام کلثوم را به عقد عمر بن الخطاب درآورد؟

پاسخ:
تزویج ام کلثوم به عمر بن خطاب یک مسألۀ تاریخی اختلافی است که هرگز نمی توان بر چنین مسأله ای تکیه کرد و نشانۀ آن این است که این قطعۀ تاریخی به صورت های متناقض نقل شده است که نمی توان به آنها اعتماد کرد، مانند:
۱٫علی او را به عقد عمر درآورد.
۲٫این کار به وسیلۀ عباس عموی علی صورت پذیرفت.
۳٫این کار از روی تهدید انجام گرفت.
۴٫عروسی صورت پذیرفت و عمر از او دارای فرزندی به نام زید شد.
۵٫خلیفه پیش از مراسم عروسی کشته شد.
۶٫زید نیز دارای فرزندی بود.
۷٫او کشته شد و وارثی نداشت.
۸٫او و مادرش در یک روز کشته شدند.
۹٫مادرش پس از وی زنده بود.
۱۰٫مهریۀ او چهل هزار درهم بود.
۱۱٫مهریۀ او چهار هزار درهم بود.
۱۲٫مهریۀ او پانصد درهم بود.
این اختلاف ها شک و تردید را در ذهن انسان زنده کرده و اصل تزویج او را زیر سؤال می برد.(۱)
فرض کنیم این ازدواج رخ داده باشد با توجه به مطالب زیر هرگز نمی توان گفت این تزویج از روی طیب نفس و طوع و رغبت بوده است، زیرا:
۱٫ شکی نیست که روابط خاندان رسالت با خلیفۀ وقت کاملاً تیره و تار بود و یورش به خانه وحی و هتک حرمت دختر گرامی پیامبر چیزی نیست که بتوان آن را انکار نمود چون مدارک معتبر آن را ثابت می کند.(۲)
۲٫ عمر فردی خشن و تند خو بود، هنگامی که خلیفه اول او را به خلافت برگزید، گروهی از صحابه به این امر اعتراض کردند و گفتند یک فرد خشن و تندخو را بر ما مسلط کردی؟(۳)
۳٫ طبری می نویسد: خلیفه، نخست از دختر ابوبکر به نام ام کلثوم خواستگاری کرد. ولی دختر ابوبکر به خاطر تندی اخلاق خلیفه دست رد بر این خواستگاری زد.(۴)
بنابراین نمی توان این ازدواج را نشانۀ حسن روابط دانست.
اگر واقعاً ازدواج نشانه همبستگی فکری و حسن روابط باشد، پس باید گفت ازدواج پیامبر با ام حبیبه دختر ابی سفیان نشانۀ همفکری پیامبر با این مرد بود، مردی که جنگهای خونینی را علیه اسلام به راه انداخت، و دست او در جنگ احد و جنگ احزاب کاملاً مشهود است و باز. و پیامبر اکرم با دختر حیّی بن اخطب به نام صفیه ازدواج کرد، آیا این نشانۀ همفکری است؟
ناگفته نماند علما و دانشمندان شیعه، رساله های متعدد در نقد این رویداد تاریخی نوشته اند. علاقه مندان می توانند به کتاب «راهنمای حقیقت» مراجعه بفرمایند.
پی نوشتها:
۱٫ الذریه الطاهره، نگارش ابی بشر دولابی(۲۲۴-۳۱۰) ص۱۵۷، ۱۶۲، این اختلافات را ذکر می کند.
۲٫ هجوم به خانۀ وحی و هتک حرمت دخت گرامی پیامبر در معتبرترین اهل سنت آمده است مانند المصنف تألیف ابن ابی شیبه استاد بخاری، متوفای۲۳۵، ج۸، ص۴۹۰، شماره۴۵۴۹، انساب الاشراف، تألیف بلاذری، ج۱، ص۵۸۶، چاپ دارالمعارف، قاهره، الإمامه و السیاسه، تألیف ابن قتیبه(۲۱۳-۲۷۶)، ج۲، ص۱۳۰۱۲ چاپ مکتبه تجاری کبری مصر، تاریخ طبرثی، تألیف طبری(۲۲۴-۳۱۰)، ج۲، ص۴۴۳، اسیتعاب، تألیف ابن عبدالبر، (۳۶۸-۴۶۳) ج۳، ص۹۷۲، و دیگر مدارک.
۳٫ تاریخ طبری، …
۴٫ تاریخ طبری ج۵، ص۵۸٫