فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

ابو غالب رازی

اشاره:

ابو غالب در ۲۷ ربیع الثانى سال ۲۸۵ هجرى در کوفه به دنیا آمد‏‎، نام وى احمد بن محمد بن محمد بن سلیمان بن حسن بن جهم بن بُکَیر بن أعیَن شیبانى کوفى بغدادى ‏است‎. او از شخصیت ‏هاى بزرگ شیعه در قرن چهارم هجرى و از روات حدیث و استاد برخى فقه اى ‏بزرگ شیعه مانند شیخ مفید و از اصحاب ائمه علیه‏ السلام در دوران غیبت صغرى مى‏ باشد‎.‎

‎ بخش‏ هایى از زندگى

ابو غالب در پنج سالگى پدر خود را از دست داد و تحت سرپرستى پدربزرگ دانشمند خود محمد ‏بن سلیمان قرار گرفت‎.‎ در دوازده سالگى از دانشمند و راوى بزرگ شیعه حِمیَرى روایت شنید‎.‎ در پانزده سالگى پدر بزرگ و سرپرست خود را از دست داد‎.‎ بیست و هشت ساله بود که در حادثه‏ اى ناگوار تمام اموال خود را از دست داد‎.‎در شصت و پنج سالگى به حج خانه خدا مشرف شد و یک سال در جوار بیت الله الحرام ماند‎.‎

‎ ‎خاندان

سید بحر العلوم در مورد خاندان او چنین مى ‏گوید‎:‎

‎‎آل أعیَن از بزرگ‏ ترین خاندان ‏هاى کوفه و از شیعیان اهل بیت مى ‏باشند. آنان از مقام و ‏منزلتى بس والا برخوردارند و شخصیت‏ هایى برجسته در میان خود داشته ‏اند و در دوران‏هاى ‏طولانى از دوران امام سجاد و امام باقر و امام صادق علیه السلام تا دوران غیبت صغرى از ‏اصحاب نزدیک ائمه به شمار مى‏ آمده ‏اند‎.‎

در میان این خاندان چهره‏ هاى دانشمند و فقیه و قارى قرآن و ادیب و راوى حدیث بس ‏فراوان دیده مى‏ شود‎.‎

‎  ‎فرزندان ابو غالب داراى فرزندى بود به نام عبید الله که در سال ۳۱۳ هجرى به دنیا آمد ولى بر ‏خلاف میل پدر علاقه به علم و دانش از خود نشان نداد، اما او داراى فرزندى شد به نام ‏محمد که علاقه‏ مند به راه پدر بزرگ خود شد و ابو غالب رساله خود درباره خاندان آل أعین ‏را براى او نگاشته است‎.‎

‎  ‎مکاتبه با امام عصر

از دیگر فضایل ابو غالب زرارى مکاتبه با امام زمان عجل الله تعالى فرجه الشریف از طریق ‏نواب خاص آن حضرت مى‏ باشد که او به این افتخار بزرگ نایل آمده است‎.‎

‎  ‎سخن علما

شیخ طوسى در باره او مى‏ فرماید‎:‎ او شخصیتى جلیل القدر و داراى روایات فراوان و شیخ شیعه در زمان خود بوده و شخصیت ‏مورد اطمینان فقهاى
شیعه مى‏ باشد‎.‎

علامه مجلسى و سید بحر العلوم نیز کلامى مشابه کلام شیخ طوسى گفته‏ اند‎.‎

‎  ‎اساتید

او از شخصیت ‏هاى بزرگ شیعه در دوران خود بهره برده است. شخصیت ‏هایى مانند‎:‎ پدر بزرگ خود محمد بن سلیمان، على بن حسین سعد آبادى، عبد الله بن جعفر حمیرى، محمد بن حسن ‏بن على بن مهزیار اهوازى، محمد بن همام اسکافى و محمد بن یعقوب کلینى‎.‎

‎  ‎شاگردان

چهره‏ هاى فراوانى نیز از محضر درس او بهره‏ مند گشته ‏اند از جمله: شیخ مفید، هارون بن موسى ‏تلعکبرى، حسین بن عبید الله غضائرى، احمد بن عبد الواحد مشهور به ابن عبدون و ابو العباس ‏احمد بن على بن عباس سیرافى‎.‎

‎  ‎تألیفات

او داراى تألیفات ارزشمندى در موضوعات مختلف است مانند‎:‎

‏۱‏‎ . ‎رساله أبی غالب الزراری

‏۲‏‎ . ‎کتاب الأدعیه

‏۳‏‎ . ‎الإفضال

‏۴‏‎ . ‎التاریخ

‏۵‏‎ . ‎دعاء السفر

‏۶‏‎ . ‎دعاء السر

‏۷‏‎ . ‎مناسک الحج

‏۸‏‎ . ‎جزء فی خطبه الغدیر

‏۹‏‎ . ‎أخبار تهامه

‏۱۰‏‎ . ‎أخبار مجموعه

‎  ‎وفات

عالم بزرگوار، ابو غالب زرارى در سال ۳۶۸ هجرى در حالى که به سن هشتاد و سه سالگى ‏رسیده بود در شهر بغداد چشم از این دنیا فرو بست و در کاظمین به خاک سپرده شد‎.‎