فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

سید ابوالفضل موسوی تبریزی (ره)

اشاره:

آیت الله‌ سیدابوالفضل‌ موسوی‌ تبریزی‌ در سال‌ ۱۳۱۴ هجری‌ شمسی‌ در تبریز در میان‌ خانواده‌ای‌ متدین‌ و اهل‌ علم‌ چشم‌ به‌ جهان‌ گشود. پدر و جد پدری‌ او از اهل‌ علم‌ بودند که‌ در کسوت‌ روحانیت‌ برای‌ حل‌ مشکلات‌ مادی‌ و معنوی‌ مردم‌ تلاش‌ بسیار می‌کردند.  آیت الله‌ موسوی‌ تبریزی‌ در سال‌ ۱۳۲۱ به‌ دبستان‌ رفته‌ و پنج‌ سال‌ در آنجا درس‌ خواند. سپس‌ در سیزده‌ سالگی‌ با تشویق‌ پدر، پای‌ به‌ راه‌ پرافتخار تحصیل‌ علوم‌ دینی‌ نهاد.

تحصیلات‌ آغازین‌ او در تبریز در مدرسه‌ حسن‌ پادشاه‌ بود. او در آن‌ مدرسه‌ دروس‌ دوره‌ مقدمات‌ و بخشی‌ از دروس‌ دوره‌ سطح‌ را به‌ پایان‌ رسانید. سپس‌ راهی‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ شد. در شهر مقدس قم‌ نیز نخست‌ به‌ مدرسه‌ حجتیه‌ رفت‌ و در آنجا ساکن‌ گردید‌ و روزها در درس‌ استادان‌ مشهور آن‌ زمان‌ در دوره سطح‌، شرکت‌ می‌کرد. در حدود ۲۴ سالگی‌ به‌ درس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ راه‌ یافت‌ و نخست‌ به‌ درس‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) و کم‌ کم‌ در دروس‌ دیگر استادان‌ مشهور آن‌ دوره‌ شرکت‌ می‌نمود.

اساتید و دوستان‌

آیت الله‌ موسوی‌ تبریزی‌ در سالیان‌ تحصیل‌ خود، به‌ محضر عالمان‌ بسیاری‌ راه‌ یافت‌. او که‌ دروس‌ دوره‌ مقدمات‌ و بخشی‌ از دروس‌ دوره‌ سطح‌ را در تبریز خوانده‌ بود، در همان‌ شهر به‌ درس‌ حاج‌ رسول‌ شاهرودی‌ و میرزاعلی‌ عطار می‌رفت‌ و ادبیات‌ عرب‌ را نزد آنان‌ می‌آموخت‌. حاشیه‌ ملاعبدالله‌ را نیز نزد پدر خود آموخت‌.. او در قم‌ به‌ درس‌ رسائل‌ و مکاسب‌ آقای‌ مشکینی‌ و درس‌ کفایه‌ الاصول‌ آقایان‌ منتظری‌ و مجاهدی‌ می‌رفت‌.

با پایان‌ یافتن‌ دوره‌ سطح‌ نخست‌ به‌ درس‌ خارج‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) رفت‌ و سپس‌ در درس‌ آیت الله‌ العظمی‌ شریعت مداری‌(ره‌) شرکت‌ کرد. مدتی‌ نیز در درس‌ آیت الله‌ العظمی‌ شاهرودی‌ حاضر بود. هم چنین‌ او در این‌ سالها در درس‌ اخلاق‌ استادان‌ خود حضور فعال‌ داشت‌.

آیت الله‌ موسوی‌ تبریزی‌ در سالهای‌ تحصیل‌ خود با فضلا و استادان‌ بسیاری‌ رابطه‌ دوستی‌ داشت‌ و دروس‌ خود را با آنان‌ مباحثه‌ می‌کرد که‌ از جمله‌ آنان‌ آیت الله‌ محمد مؤمن‌ و آیت الله‌ محمد علی‌ گرامی‌ را می‌توان‌ نام‌ برد.

فعالیتهای‌ علمی‌ و فرهنگی‌

آیت الله‌ سیدابوالفضل‌ موسوی‌ تبریزی‌،در طول‌ سالهای‌ تحصیل‌ خود و پس‌ از آن‌، بارها کتب‌ پیش‌ آموخته‌ را تدریس‌ کرده‌ است‌. او بسیاری‌ از کتب‌ دوره‌ مقدمات‌ و سطح‌ را در مقاطع‌ گوناگون‌ تدریس‌ کرده‌ و از این‌ رهگذر، شاگردان‌ بسیاری‌ را تربیت‌ کرده‌ است‌.

از تألیفات‌ او کتابی‌ با عنوان‌ «رساله‌ فی‌ ولایت‌ الفقیه‌» را می‌توان‌ نام‌ برد. او هم چنین‌ تقریرات‌ درس‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) از ابتدا تا انتها را نگاشته‌ که‌ با ویرایش‌ و بازبینی‌، به‌ چاپ‌ خواهد رسید.

فعالیت های‌ سیاسی‌

آیت الله‌ سیدابوالفضل‌ موسوی‌ تبریزی‌ از کسانی‌ است‌ که‌ در سخنرانی های‌ پرشور امام‌ خمینی‌(ره‌) در سال‌ ۱۳۴۲ شرکت‌ فعال‌ داشته‌ و در آن‌ اجتماع‌ همواره‌ آن‌ را تأیید می‌کرده‌ است‌. او همواره‌ بر راه‌ امام‌(ره‌) پای‌ می‌فشرده‌ و در اجتماعات‌ گوناگون‌ به‌ افشای‌ ماهیت‌ پلید رژیم‌ پهلوی‌ و تأیید راه‌ پرصلابت‌ امام‌(ره‌) می‌پرداخته‌ است‌. از جمله‌ آن‌ سخنرانی ها، سخنان‌ او در در مراسم‌ چهلم‌ شهدای‌ قم‌ در ۲۹ بهمن‌ ۱۳۵۶ در مسجد سید همزه‌ تبریز است‌. او در آن‌ جلسه‌ عظیم‌، با عبارات‌ رسایی‌ از امام‌(ره‌) نام‌ برد و مردم‌ را به‌ پیروی‌ از او فراخواند. این‌ مسأله‌ باعث‌ شد که‌ ساواک‌ به‌ دستگیری‌ او تصمیم‌ بگیرد. از این‌ رو، وی‌ نیمه‌های‌ شب‌ از تبریز به‌ قم‌ آمد و کارهای‌ مبارزاتی‌ خود را در آن‌ شهر پی‌ گرفت‌. هم چنین‌ او از کسانی‌ است‌ که‌ در پیش‌ از انقلاب‌ به‌ عضویت‌ جامعه‌ مدرسین‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ درآمد. امضاء او در پایان‌ بسیاری‌ از اعلامیه‌های‌ آن‌ مرکز به‌ چشم‌ می‌خورد.

از فعالیتهای‌ مهم‌ سیاسی‌ آیت الله‌ موسوی‌ تبریزی‌ در پس‌ از انقلاب‌ اسلامی‌ می‌توان‌ به‌ عضویت‌ او در مجلس‌ خبرگان‌ قانون‌ اساسی‌، جامعه محترم مدرسین‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ ، نمایندگی‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ در دوره‌ اول‌ و دوم‌ از طرف‌ مردم‌ تبریز، نمایندگی‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبری‌ در سه‌ دوره‌ و ریاست‌ دیوان‌ عدالت‌ اداری‌ و نیز دادستان‌ کل‌ کشور و هم چنین مشاور عالی قوه قضائیه اشاره‌ کرد.

‌وفات

آیت‌ الله‌ سید ابوالفضل‌ موسوی‌ تبریزی‌ نماینده‌ مجلس‌ خبرگان‌ و عضو جامعه محترم مدرسین‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ ،سرانجام پس از عمری تحقیق و خدمت به دستگاه قضایی کشور و تحمل یک دوره بیماری در تاریخ ۲۵/۱/۸۲ در سن‌ ۶۸ سالگی‌ دار فانی‌ را وداع‌ و به‌ سوی‌ معبودش‌ شتافت‌ .